seferad yahudilerini (inaçlarına göre) onlara kutsal toprakları kazandıracak kutlu kişi olduğuna inandıran,sonra bu çabaları padişahca farkedilince "bu can bu bedenden çıkıncaya dek müslümanım diyen",daha sonra ceketinin içine sakladığı güvericini salıvererek "can bedenden çıktı" deyip yan çizen yanardöner bir adamdır.
ailesi mora’dan gelip izmir’e yerleşen, mesihliğini ilan ederek müslüman olduktan sonra dönmeler (sabetaycılar) mezhebinin doğmasına neden olan yahudi önder. izmir kadısı tarafından yakalanarak istanbul’a getirilip, yapılan sorgulamasından sonra önce zindana atıldı. bu arada müslümanlığı kabul ettiğini söyledi. mehmed aziz efendi adını aldı.
bu olay yahudiler arasında büyük bir etki yaptı. ona inananlar müslüman olduğunu söylemeye başladı. bu akım sonraları dönmelik veya sabetaycılık olarak adlandırıldı.
türk siyasi tarihine yön verip dünya siyasetini elegeçirecek kadar başarılı olan, insanların gerçek kimliklerini saklayarak ve koruyarak neler yapılabileceğinin en somut göstergesi olan mistisizm in yaratıcısı....
babası bir haham olan sebatay sevi, museviliğe sıkı sıkıya bağlı biri olarak yetiştirilmişti. tevrattaki kabala felsefesine ilgi duymaya başlamış hatta acayip sardırmıştır. her kabala felsefesine kaptıran insan evladı gibi o da hafif sıyırmıştır. bir süre sonra mesih olduğu iddasıyla ortaya çıkmış ve hatrı sayılır bir cemaat toplamıştır. yine bir süre sonra büyük israilin kurulması için en önemli isim haline geldi. olay o kadar ciddileşti ki osmanlı padişahı ayaklanmasından çekinerek sebatay sevi yi karşısına aldı ve ya dinini değiştirip müslüman olur ve ölene kadar öyle yaşarsın yada idam edilirsin dedi. sebatay sevi müslüman olmayı kabul etti fakat içinden musevi olarak yaşamaya devam etti. cemaatinin bir kısmı ise onunla gerçekten müslüman oldu ,bir kısmı ise müslüman olmayı reddedip musevi kaldı. müslüman olanların içinde sevi gibi gizli olarak museviliği yaşayan insalarda mevcuttur ve bunlara sebataycı denilmektedir.
