"sözlük, içine her türlü şeyi kafama göre yazabileceğim mükemmel bir ortamdır"
kısmen doğru. evet bildiğiniz her şey sözlükte yazılabilir ve sözlük mükemmel bir ortamdır. (mükemmelliği konusunda şüpheli olsam da) ama bunları yazarken kafamıza göre yazamayız. öncelikle bunları sadece biz okumayacağımıza göre karşı taraf anlamalı. yazılanlar bir veya iki kişiyi değil tüm sözlük yazar ve okur kitlesini bilgilendirilmeli.
"sözlük kamu malıdır. şifremi girdikten sonra kimse dokunamaz bana. süperim ben."
ne yazık ki sözlük henüz kamusal alan değildir. belli bir kullanıcı kitlesi ve bunları denetleyen bir ufak bir yönetim insanları kitlesi bulunmaktadır. dolayısıyla "oh bebek ne güzel bembeyaz bir kutu. hadi özge çevirmez arkadaşıma selam vereyim" şeklinde bir at koşturma girişiminde bulunamazsınız. sözlük hipodrom değildir.
"sözlükte büyük bir hegemonya var. olmaması gerek. sevmedim."
sözlükteki hegemonyanın varlığından biz de hoşnut değiliz ama deneyimlerimiz var olmasının gerektiğine inandırdı bizi. gökten zembille de inmedi bu kavram. daha sözlüğe tercih ettiğiniz nick'i bildirmeden önce uyarmıştık sizi.
"her gördüğüm ukteyi her gördüğüm başlığı doldurmak zorundayım"
bu zihniyetin gerçek hayattaki yansımasına boşboğazlık denmektedir. hakkında doyurucu bilgi sahibi olmadığınız kavramlarla niçin zamanınıza yazık ediyorsunuz ki?
"abuk sabuk ukteleri götümden sallayarak, ukteciyle dalga geçerek doldurabilirim accaip de karizma yaparım"
çok yanlış. her ukte sözlük konseptine uygun bir başlık değildir, başlık haline gelmek ve içi doldurulmak zorunda hiç değildir. moderatorlere mesaj atmak suretiyle saçma bulduğunuz veya sizi rahatsız eden ukteleri sildirebilirsiniz.
moderatörlerin en büyük istihbarat kaynağı ispikçiler olmakla beraber gerek ispiyonları değerlendirirken gerek kendileri giri silerken giri sahibi hiç de umurlarında değildir. sizin çöp lambanızın günde bir veya iki kere yanarken moderatörler yüzlerce giri ve kişiyle ilgilenmek zorundalar. özel olmadığınızı bilin. maalesef.
"sözlük yazarı olmak çok kolay bir şeydir. hemen bir kaç giri girip akayım ortama"
sözlük yazarı olmak bizim bile hala tereddütlere düştüğümüz noktaları olan çok zor bir şeydir. sözlük yazarı olmayı anlayabilmek için öncelikle çok ama çok iyi bir sözlük okuru olmalısınızdır. bugüne kadar 1000 kişiyi aşkın insan hemen bir kaç giri girdiler, akabinde belirlenmiş ve herkesin gözüne büyük puntolarla gösterilmiş kriterlere uymadıkları için uçtular.
"yolunu bulup, her türlü istatistikte başa oynarım sözlükte deli popüler olurum, ortamın mına korum."
sözlük ahalisi salak değildir. kimin iyi yazıp yazmadığını, yazarların sözlüğe ne kattığını değerlendirebilecek kadar olgundur. herhangi bir istatistikte zirvede yer almak karizmanıza +5 puan katmak için yeterli değildir...
"ben o kadar zekiyim ki düşündüğüm şeyi benden önce başkası yazmış olamaz. hayır."
yazdığınız şeyleri sizden önce de biri düşünmüş ve pek güzel şekilde yazmış olabilir. bu girinin altına aynı şeyi yazarsanız da şuursuz olursunuz şebek olursunuz.
"$ekerim sozluk buldumm chok gusel. hep yaziorum artik sen de gelsene."
sözlük mantığı özünde bir kaç tuş vuruşunu karşı tarafın anlayabileceği şekilde kombinasyonlara uydurmayı içerir. sorun şu ki ben karşı taraf olarak böyle yazılmış bir cümleyi anlayamıyorum, gösterdiğiniz özenden şüphelenip sizi sözlüğün 100 metre uzağına fırlatıyorum. bu hak bana zembille iniyor. açıklamıştım.
"sözlük bir ülkedir. moderatörler bize hizmet etmek için maaş alan insancıklardır. her zaman biz haklıyız. gerekirse biz bile geçeriz yerlerine."
hayır. sözlük bir ülke değildir. sözlük daha önce de belirtildiği gibi kamusal bir alan da değildir. herkesin misafir olduğu, küçük bir ihtimal olsa da yarın bir gün kapısına kilit vurulma olasılığı da olan bir ortamdır. her konuda en geniş insan topluluğu memnun edilmeye çalışılsa da her isteyenin borusunu öttürebileceği bir yer hiç olamayacaktır. tekrar tekrar ve tekrar : kimse sözlükte bulunmaya mecbur değildir aradığı tatmini başka yerde arayabilir. zira tek başımıza da oldukça iyi şekilde yaşayabiliyoruz.
kimseyi sözlüğe kolundan tutarak getirdiğimizi sanmıyoruz. ama bu misafirperverliğimizi de engellemiyor.
"moderatör beni uçuramaz ki. pis ego tatmincileri. nesiniz lan siz?"
evet neyiz biz ki? insanlarla uğraşmanın dünyanın en zor işi olduğunu unutarak böyle işlere girişmiş sağlığımızdan olma derecesine gelmiş hücre topluluklarıyız. kendine onlarca laf söylenecek bir ortamı kendi elleriyle bu olanağı verebilecek hale getiren ve sebep bile belirtmeksizin her şeyi yapabilecekken karşısındakine her şeyden önce insan olduğu için değer verip imkanlarını kullanmayan kişileriz. aynı değeri zerre göremese de. pis ego tatmincileriyiz biz... orgazmik duygular yaşıyoruz biz bu kadar şeyle uğraşarak...
"sözlükte ideolojimi rahatça savunabilir, benim gibi düşünmeyenlere bok ve püsür atabilirim."
sözlük slogan yazılmaya hazır beton bir duvar değildir. sunucusunun üzerinde bulunduğu topraklarda geçerli olan kanunlarla bağlanmış bir şekilde yayın yapan bir sitedir. dolayısıyla sizin "özgür düşünce" kisvesi altında yaptığınız faaliyetler bizi, dolayısıyla da sizi bağlıyor. sözlükte illegal hareketler sonu sözlükten kanatlandırılmakla biten bir sürecin başlamasını sağlar. anayasa'dan başlayarak 1'den sonsuza giden sayıda kanuna aykırı eylem bunu gerektirir. en önemlileri de "basın yoluyla yapılan hakaret" ve "halkı din, dil, ırk, mezhep vs. öğelerle bölmek"tir.
sözlüğe olan sevginizi sözlüğün başını derde sokmayarak gösterin.
"sözlük moderasyonu her noktasında trigger'larla döşenmiş üstün teknolojili bireylerden oluşmuş, sözlüğe yapılan her yeni girişte bunun kurallara uygunluğu hakkında hemen bir fikri oluşan bir yapıdır. hepsi übermensch'tir. işte bu sebepten az önce hatalı diye sildiğiniz girimin benzeri şurda da var silsenize amuna koyum"
bu tür trigger'ların varlığına her ne kadar inanmak istesem de bu tür bir kontrol mekanizmasının ütopya sınırlarında gezmesi sebebiyle ispiyoncular, moderatörler gibi öğelerden oluşan şu an yapılabilenin en iyisi olduğuna inandığımız bir moderasyon sistemimiz var. az önce silinen girinin benzerinin sözlüğün derinliklerinde olduğundan vallahi billahi haberimiz yoktu. haber verdiğiniz için o anda görülüp gereken yapıldıysa da "ulan yakalandık tüh bari sileyim de ayıp olmasın" şeklinde bir düşünceden ziyade gerçekten o girilerin de kurallara aykırı olması yüzündendir.
hem kıçını kaldırıp zamanında bu hatalı girileri ispiyonlamayan bir insanın aynı hatayı içeren bir girisi silindiğinde hemen güç devrelerini çalıştırıp kendisininki gibi onlarca hatalı giriyi bulup getirmesi daha önce yaşanmış üşengeçliğin işareti değildir de nedir?
eğer aklınızda 50 karakerden uzun bir başlık varsa bazı kelimeleri g.tten uydurma bir biçimde bitişik yazarak başlığı açabilmeniz, bu başlığın hatalı olmadığı ya da sizin üstün zekalı olduğunuz anlamına gelmez. en azından ben böyle biliyorum.
"itü sözlük kurulurken üçüncü mercilerden izin, yardım ve yataklık alınmıştır"
%50 doğru bir cümle. şöyle ki itü sözlük dizayn edilirken disclaimer'da da bahsedilen oluşumun kurucusundan ufak bir maille müsaade istenmiş, olumlu bir cevap alınması sonucunda disclaimer'da da belirtilmesi koşuluyla dizaynın benzeri kullanılmıştır. fakat bu alıntının dizayn dışında herhangi bir şekilde yapılmamış, sözlüğün gerek html'leri gerekse server side kısmı ve database layer'ı tamamen eşsiz şekilde tasarlanmış ve hayata geçirilmiştir. bunun dışında yardımı geçtim bir bardak çay getiren bile olmaması benim açımdan üzücü bir gelişmedir.
o zamanın konjönktürü için oldukça akılcı nitelendirdiğim bu tercihi çok yadırgayanlar olmuş olabilir. gri renk üstüne mavi tonlarda buton kullanmak o kadar şok edici bir etki göstermiş olacak ki iki yıl önce copy-paste yaftası vuranlar iki yıl sonra bile hemen hemen kökten değişen bir sisteme aynı muameleyi gösterebiliyorlar.
burda saçımın boyunu geçen içerik birikimini gözardı edip iki buton rengine, background'a takılarak iletişim arabiriminden "bu taklitten başka bişi değil itü'nün daha yaratıcı olmasını beklerdim" diye mesajlar gönderen lalelere de itü sözlük'e bir daha uğramamaları ve bu kepazeliğe daha fazla şahit olmamalarını öneriyorum. (düpedüz copy paste yapmışlar yahu?)
sanırsam, sözlükte herkes kendi davranışlarından sorumludur. başkalarının hal ve hareketlerini düşünmeden yalnız kendi durumunuzu değerlendirmenin toplum sağlığına etkisi ispatlanmıştır. 3. şahısları bırakın başkaları düşünsün.
"sözlüğün gelecekte ulaşması beklenen bir hedef vardır. hepimiz bu hedefe ulaşmaya çalışmalı, davasından döneni dövmeliyiz."
sözlüğün ruhunda 2004'te tohumları atıldığından beri pek bir değişim olmamış, kimse büyük hayallerle yola çıkıp "itü sözlük, 15. yaşgününü empire state'de kutlamalıdır" gibi bir amaç peşinde gollum olmamıştır. sözlükte geçirilen zevkli her dakika, kazanılan her değer, sözlüğün insanların ufkunda yarattığı en ufak değişim sözlüğün amacına ulaştığının ispatıdır. bunun dışında herhangi bir gelecek kaygısı gütmeseniz hayal kırıklığına uğrama ihtimaliniz azalır. ileride güzel şeyler olursa da bunun meyvesini herkesle beraber yeriz.
herder'le ilgili uktedan okur notunda şöyle belirtmiş:
"tarih felsefesi acisindan bu kadar önemli bir filozofu ihmal etmenizi esef ile karsiladim umarim yakinda herder'in tarih felsefesi ile ilgili görüslerini kisada olsa aktarirsiniz"
itü sözlük, sonsuz aralıkta çeşitlenen bilgi deryasında (tanımlamaya bak) eksiksiz olarak her kavramı içerecek gibi bir amaçla ortaya çıkmamıştır. yazarlar gönüllü olarak istediği konularda birikimlerini sözlükle paylaşırken "neden bunu yazmadınız?" gibi bir soruya cevap vermeme hakkını saklarlar.
yazar olma fırsatı verildiğinde, sözlükte eksikliğini hissettiği konularda herkes fikrini beyan edebilir.
(son zamanda türeyen "neden bunla ilgili bilgi sitenizde yok?" tribindeki okurlara ithafen.)
"dişin arasına kaçan lanet et parçası başlığı tolgahan ve dans grubuna yönlendirilmiş, nasıl moderasyon bu, yetkililer uyuyor mu?"
başlık yönlendirme yeni açılan başlığın altına girilen ilk ve tek bkz. giriyle gerçekleşebilmekte, yani yazar insiyatifinde olduğuna göre bu durumda yetkilileri göreve çağırmak, yetiş fato çığlıkları atmak yersizdir. bunun yerine söz konusu bkz.ın altına girilecek çılgın tanımlar ve örnekler içeren, başlıkla süper uyumlu giriler yönlendirmeyi etkisiz kılacaktır. istenirse söz konusu yazarla "ne alaka abi bu bkz?" şeklinde bir mesajla başlayıp sabahlara kadar süren msn muhabbetlerine yelken açılabilir.
moderatif yönlendirmeler eser ve sanatçıların orjinal adları, imla hatalı başlıklar vb. durumlarda söz konusudur.
"insanlarca çok beğenilen bir girim silindi. halbuki uyarı yapılmalıydı."
girilerin diğer yazarlarca beğenilmesi, silinme gerekçelerini ortadan kaldırmamakla beraber moderatörler girileri silerken o girinin beğenilip beğenilmediğini dikkate almazlar, zaten bir giriye verilen oyları da göremezler.
girilerin silinme gerekçeleri oluştuğu sürece silinmeden önce uyarı yapılma gibi bir uygulama sözlükte yoktur. eğer böyle olsaydı çöp tenekesi, canlandırma gibi ultra gelişmiş hadiseler kodlanmış olmazdı. girisi silinen yazardan beklenen, eğer uygunsa legal hale getirip giriyi tekrar canlandırmasıdır.
"sözlükteki özel mesajlar yöneticilerce sürekli okunmaktadır."
özel mesajlar moderatörler tarafından okunamamaktadır. böyle bir imkan, işin doğası gereği sadece tarafımda olmakla beraber mesajlaşma arabiriminin disclaimer'ında belirtildiği gibi sadece tarafların şikayetleri durumunda kullanılmaktadır. kimi yazarların bu konuda bir güvensizlik içinde olduğunu tahmin ediyor ve buna hak veriyorum. sözlük mesajlaşma arabirimini kullanmamakta veya sizin için önemli olduğunu düşündüğünüz mesajları mesaj kutusundan silmekte serbestsiniz. sildiğiniz mesajlar bir daha geri getirilemez şekilde sözlük veritabanından da silinmektedir.
