marksizme göre, kapitalist sınıfın egemenliğinden en çok zarar gören kesimi işçi sınıfı oluşturuyor. çünkü, işçi sınıfının emeği ile oluşan ekonomik olanakları, kapitalist sınıf, işçileri ezmek için kullanıyor. bu nedenle de bu düzeni yıkabilecek olan temel güç "proletarya" yâni işçi sınıfı oluyor.
marx ve engels komünist manifesto'da proletaryanın gelişimini açıklarken; işçilerin maddi olarak bu kadar kötü durumda olmalarının onları, ilk önce bireysel olarak daha sonra da "fabrikanın işçileri" olarak burjuvalara hücum ettireceğini belirtiyorlar.
işte bu işçi sınıfının mücadelesinin bilinçsiz olan, kendiliğinden ortaya çıkan aşamasıdır. bu aşamada işçi sınıfı ancak "kendiliğinden" bir sınıftır. bilinçlendikçe "kendisi için" sınıfa dönüşecektir. eğer var olan nesnel koşullara, öznel koşul demek olan "bilinç" öğesi eklenmezse, ortaya çıkan toplumsal patlama, düzeni değiştirmez, sadece biçim değiştirmesini sağlar.
genel olarak, şu söylenebilir sanırım; bir toplumsal sınıfın üyelerinde, öbür toplumsal sınıflardan farklı olan ortak koşulları paylaşma ve bunun sonucu bir dayanışma duygusu yoksa, o toplumsal sınıf, toplumsal bir güç oluşturmuyor demektir. kendiliğinden var olan bir toplumsal sınıfı, toplumsal güce dönüştüren temel öğe, sınıf bilincidir; örgütlendiği zaman da siyasal güç ortaya çıkmış olur.
gördüğümüz gibi sınıf bilinci, siyasal gücün ortaya çıkması için zorunlu görülüyor. marx, egemen sınıfın ideolojisinin tüm toplumu etkilediğini ve diğer toplum kesimlerinde bir sınıf bilincinin oluşumunu zorlaştırdığını öne sürüyordu. lenin'de buradan yola çıkarak işçi sınıfının bilincine tek başına ulaşamayacağını ona bu bilincin dışarıdan götürülmesi gerektiğini savunuyor.
lenin'e göre bunu işçi sınıfının öncülerinden ve aydınlardan oluşacak bir parti yapabilir. bu partinin (veya örgütün) kitlelere yayacağı düşüncelerle sınıf bilinci gelişecekti.
işte bu nokta marksistler arasında çok tartışılır. bazıları kendiliğinden olan eylemlerin, bilinçlenmeyi sağladığını söylerken, bazıları da lenin gibi dışarıdan bilinçlendirmek gerektiğini söyler. hâlâ tartışılır bu konu.
gelelim türkiye'ye. sınıf bilincini, işçi hareketi ile sosyalizm arasındaki bağlantının siyasal düzeyde kurulması olarak tanımlayabiliriz. bu bağlantı kurulduğu zaman da; örgüt çalışmasına geçiliyor.
en başta ne dedik işçi sınıfı çok zor koşullar altında kaldığı için tepki veriyordu değil mi..
türkiye'de şöyle bir durum oluyor; amerikan tipi toplusözleşme anlayışı yüzünden, işçiler toplumun aşağı katmanlarına göre avantajlı durumda. dolayısıyla da işçiler düzeni değiştirmekten çok düzenden yararlanmaya bakıyorlar. bu da sosyalizmle işçi sınıfının isteklerini birleştirmek demek olan bilinçlenme düzeyinden çok geri kaldığımızı gösteriyor. en son seka'daki olaylarda bunun bir kanıtı elbette http://www.milliyet.com/2005/03/13/yazar/uras.html
ama yine de türkiye'de solun üzerine yapılan biliçli bastırma politikalarını da unutmamak gerekiyor. ne zaman nitelikli bir sol oluşum ortaya çıksa bastırıldı türkiye'de.
batı'da görüyoruz, fransız komünist partisinin veya ingiliz işçi partisinin 100-150 yıllık tarihleri var. toplumsal bir güç yaratabilmek için uzun dönemli planlara, örgütlere ihtiyacınız var. ikide bir " komünizmi getirip bizi karıda ortak yapacaklar" diye dayak yerseniz, nasıl toplum üzerinde bir etki oluşturabilirsiniz ki ?
