sözlük moderasyonuyla ilgili istekler  

@2058007 numaralı giride konuyla ilgili istekleri paylaşın dedik ama bunun için bir mecra yaratmadık. sözlükle ilgili istekler de takibi zor bir hale gelmişken, konuyla ilgili istekler buraya yazılabilir. sözlükle ilgili isteklerde yaptığım gibi olmayacak şeyleri silme uygulamasına girmeyeceğim ama lütfen "moderasyon kalksın ehüe" gibi komiklikler yazmayın. verimi artıralım. time efficient olalım. ayrıca buraya yazılacak isteklerin gerçekleşmesi gibi bir garanti de doğal olarak bulunmuyor.

madem @2058007 numaralı girinin fikir babalığı yaptığı bir mecradayız, o zaman birkaç hususa değineyim:

yönetim ne kadar isterse istesin, çoğu sözlük yazarı, çaylak modunda iken, çöp kutusunda link verilen "çöpünüz hep pir-ü pak kalsın istiyorsanız bunları okuyun" denen başlıklara gidip okumuyor. ben şahsen bizzat kendim öylesine bir göz gezdirmiştim. niye? çünkü o başlıklardaki giriler çok uzun. ayrıca sözlüğün ilk zamanları yazılmış giriler olduğu gibi dururken, zaman içinde oluşan format değişiklikleri ilk giride değil de, (atıyorum) 15 numaralı giride "şöyledir" diye eklenmiş. bence o başlıklardaki giriler olabildiğince kısaltılmalı ve güncel tutulmalı. yani ilk girinin edit tarihi 2006 veya 2007 olsa inandırıcılığından bir şey yitirmez.

ispikçilerin yeni gelen yazarlara "şöyle olur, böyle olur" demesi aslında pek de zor değil. ben elimden geldiğince ispiklemek yerine mesajla uyarıp "kaide şudur" diyorum. karşılığında "sana ne oğlum" diyen de olmadı. aksine her biri de ayrı ayrı teşekkür etti, aynı hataya düşmedi. bunun tek çaresi var: kural koymak değil, ortak tavır almak. yeni gelen bir yazarın formata hakim olamamasından dolayı yazdığı bir giriyi ispiklemek, hatta ileri gidip altına ayar veren bir giri girmek yerine basit bir mesajla söz konusu yazarı uyarmayı şiar edinirseniz ne moderasyon yorulur, ne ispikçi. ayrıca ilişkiler iyileşir. allah aşkına, sabahtan akşama kadar yarrak kürek mevzularda klavye parmaklıyoruz, bir insan evladına kısa bir mesaj atmak mı ağır geliyor? "sevgiliyi cyborgla basmak" daha mı önemli bir mevzu? veya "dinlemekten bıkılmayan şarkılar" başlığına giri mi yetiştirmek zorundayız?

kesinlikle ortak tavır meselesi bu. kurala kaideye gerek yok bence. her 10 giri giren çaylağı yazar yapın. yok eğer "ortak tavır" olayı sökmüyorsa 10 giriden sonra "çekirge" diye bir mod açın. bu modda yazar 30 giri girsin. sadece moderatörler ve ispikçiler bu girileri görebilsin. bu esnada yazarın elinden tutulsun. bu da benden ufak bir tavsiye.

ispikçilere bir de "uyar" türünden bir buton verilebilir. bu butonda da, ispik gibi bir pencere açılır, ispik gerekçeleri gibi bir liste olur ve yazara bir uyarı mesajı gönderilmesi kolaylaşır. örneğin, "... başlıık" türünden bir giriyle ilgili olarak, "başlık başa giyilir" kavramını açıklayan giri tek tıklamayla yazara iletilir. veya akıllı bakınızın hıyarca kullanımında da, yine ispik yapar gibi ilgili giri yazara mesajla gönderilip okuması gerektiği hatırlatabilir.

tabi burada ispikçilerin ne zaman uyar butonunu, ne zaman ispikle butonunu kullanacağı gibi de bir sorun ortaya çıkar, bunun önüne geçmek için de moderasyon yazarların aldığı (veya almadığı) uyarıların kaydını tutabilir, sadece yeni yazarların girilerinin altında bu buton bulundurulabilir, veya daha hataya açık bir yöntemle ispikçilerden "uyar butonunu sadece yeni gelen yazarlar için kullanmaları" rica edilebilir.

yazarlık bekleyen çaylaklarla moderasyon ile arada köprü olacak bir birim kurulabilir. hemen şöyle basit bir mantıkla yürütmeye çalışalım. bu birimde görevli yazar sorumluluğu kendisine ait olan 5 çaylağın girlerinden haberdar edelim.

örneğin çaylak yazar giri girdiğinde bu ara birimdeki yazarın mesaj lambası yanar ve yazdığı giri postanede yerini alır. çeşitli suistimallere karşın çaylak yazarın niki de dahil hiç bir bilgisi görünmez, bunun dışında giriye onay verecek veya gerekli düzeltmeleri yapacak olan ara birimdeki yazar da çaylak tarafından tanınmaz. moderasyonun yükü hafifler, yüksek sayıdaki çaylağın sözlüğe kabulü ekstra bir yük getirmez.

çaylaklık konsepti şu şekilde değiştirilebilir;

sözlüğe kayıt olan çaylak (ya da başka bir isim verilebilir bu gruba) ilk 100 girisini (bu da öylesine bir rakam) sözlük okurları ve yazarlarının göremeyeceği şekilde yazar. bu giriler bu süreçte entelijans güruhu veya başka bir grup tarafından incelenir ve gerekli yerlerde yazar uyarılır. böylece ilk 100 girisinde yazarın sözlük formatını en doğru şekilde öğrenmesi ve kavraması sağlanır. sistemde herhangi bir bozukluğu önlemek adına bir üst mevki bu sürecin log'larını kontrol eder.

giri girme bölümünün üstünde yazan " "x" hakkında yazabileceğiniz bir şey varsa ortam sizin: (güzel yazın) " bölümünün altına " akıllı bakınız'la ilgili bilmeniz gerekenleri okudunuz mu? " , " başlıktaki başka yazarlara ait girileri refere edemeyeceğinizi biliyor musunuz? " şeklinde küçük uyarılar konulabilir. eğer insanlar kuralları okumaktan çekiniyorsa gözlerine sokulabilir temel kurallar. veya belli bir giri sayısına kadar her 10 sayfa açışta pop-up pencereden kısa bilgilerle kurallar göz içine sokulabilir.

ne kadar emrivaki ve zorlama bir yol olsa da türk olduğumuzu ve prospektüs dahil kurallar ve kullanım şekilleri yazan şeyleri okumaktan özellikle kaçındığımızı belirtmek isterim.

sanıyorum istenen türde istekler oldu bunlar.

ispikçilerin ispiklerken sebep seçmesinde biraz özgür bırakılması gerekir. misal ben akıllı bakınızın hıyarca kullanımı diye bir ispik gerekçesi kullanmak istemiyorum. bunun yerine "sözlük formatına aykırı" deyip, altına "akıllı bakınızın hatalı kullanımı" diye not düşüyorum. ama iki defa böyle ispiklediğim giriler "hatalı ispik" diye bana geri döndü. ben de akıllı bakınız içine destan yazsalar bile ispiklemiyorum. kalsın öyle. başkası ispiklesin. ben ispiklemem. o ifade hoşuma gitmiyor. benim çöp kutuma öyle gelince sevmiyordum, başkasının çöp kutusuna da öyle göndermem. tabi "işine gelirse ekime" diyebilirsiniz. haklısınız. işime gelmiyor. o zaman bir zahmet diğer yolu söyleyin, oraya doğru gideyim.

entelijans nüfusu çaylak girilerini görebilsinler, hatalı girilerini(sadece çaylakların) silebilsinler, çaylağın artık yazarlık mertebesine yükselebileceğini düşündüklerinde de onay isteği göndersinler, bundan sonra çaylak moderatörlere devredilsin, onay isteği gönderildikten sonra, moderatörler log'a baksın, biraz göz gezdirip girilere, onaylasınlar.

ek: ayrıca, entelijansının kim olduğunu bilmesine gerek yok-entelijans da çaylağının kim olduğunu bilmese de olur-, ama bu ikili aralarında mesajlaşabilirler, böylece iyi bir eğitim süreci oluşur.