önce kısa magazinsel tanımla başlamak gerekirse
the phantom menace'ın yıldızıdır, önce
obi wan kenobi'yi sonra da
anakin skywalker'ı keşfeden yetenek avcısıdır, karizmanın vücut bulmuş halidir, dir dur.
qui gon jinn,
count dooku'nun öğrencisidir. ustası ile aynı eğilimlere sahip olmasa da inatçı yapısı, daima kendi doğrularının peşinden gitmesiyle ve bir çok jedi şovalyesinin aksine
living force'un öğrencisi olmasıyla jedi konseyinden hep uzak kalmıştır. gerek güce hakimiyeti, gerek de savaştaki ustalığına rağmen konseyde olmamasının sebebi revenge of the sith'de görebileceğimiz gibi jedi dogmatizminden uzak oluşudur.
özellikle de
anakin skywalker'daki gücün yoğunluğunu hissetmesi, son nefesine kadar jedi konseyinin itirazına rağmen onun eğitilmesinin arkasında durması da bu özelliğini en iyi anlatan olaylardan biridir.
obi-wan kenobi: do not defy the council, master, not again.
qui-gon jinn: ı shall do what ı must, obi-wan.
qui gon yapması gerektiğine inandığı şeyi yaşarken yapamaz, konseyin ortasında tüm üyelere meydan okur, anakin'i padawan'ı olarak alacağını söyler. ölümünden sonra arzusu obi wan tarafından yerine getirilir, ama başta
yoda ve
mace windu konseye uysalar da bu kararı yanlış bulmaktadırlar.
bu elbette ince bir detay zira, anakin skywalker eğitilme yaşını çoktan geçmiş ve duygusal karmaşa içindeydi. ama ana odaklanmanın ve içgüdülerin önemine inanan qui gon için anakin güce dengeyi getirecek kişiydi. bunun nasıl olacağı değildi odaklandığı nokta. nitekim gerçekten de altıncı filmin sonunda inancının gerçekleştiğini görüyoruz.
dedikodu faslına gelirsek, obi wan'dan önceki padawan'ının karanlık tarafa geçmesi, ustasının bir
sith lordu olması ve en önemlisi de anakin skywalker'ın eğitilmesini istemesiyle kendisi için gizli bir sith lordu olduğu söylentileri çıkmıştır ama bence bu saçmalığın dik alasıdır. sadece darth maul ile dövüşünden ve "güçsüzlere" olan tutumuyla, insancıllığıyla sith olmakla uzaktan bile alakasının olmadığı aşikardır.
qui gon sürekli meditasyon yaparak güçle bir olmaya çalışan jedi şovalyelerinin aksine ana odaklanmayı ve sezgilerini kullanır. nitekim the phantom menace'da bedeninin yakıldığı görüldüğünde star wars fanları bunu bir eksiklik olarak görmüş hatta güçle bir olamadan ölmesinin sebebini de güce bakış açısı olduğunu iddia etmişlerdi. oysa ki revenge of the sith'de gördüğümüz üzere tam tersi güçle bir olmayı öldükten sonra keşfetmiş ve bunu ilerleyen zamanda
yoda'ya öğretmiştir. yoda, qui gon'un öğrencisi olmuştur. bu da aslında living force'un hayat ile ölüm arasındaki geçişte ne kadar önemli olduğunu ve qui gon'un da bunun üzerinde ne kadar güçlü olduğunu gösteriyor.
"remember, concentrate on the moment. feel, don't think. trust your instincts. "
qui gon'un diğer jedi şovalyelerinden ayrılmasında en önemli etkenlerden biri de insancıllığı ve hayata bağlılığıdır. anakin skywalker'a gösterdiği şefkatli tutum bunun en güzel örneklerinden biridir. aralarındaki bağın gücünün büyüklüğünü
attack of the clones'da anakin
tusken kabilesini katlederken, qui gon'un "hayır!" diye bağırmasından da anlamak mümkün. yoda meditasyon yaparken qui gon'un sesini duyması da qui gon'un o sırada yaşayan dünya ile iletişim kurmaya başladığının da bir göstergesi kanımca.
anakin skywalker ile olan ilişkisi anakin'in geleceğini de sorgulatır. bir çok kişinin ortak düşüncesi eğer qui gon yaşasaydı anakin'in karanlık tarafa geçmeyeceği üzerinedir. bu elbette kanıtlanması imkansız bir varsayım olmakla birlikte obi wan tüm iyiliğine karşın ustasının yaşama gücüne ve hayata bağlılığına sahip olmadığından anakin ile qui gon'un kurduğu gibi bir ilişki kuramamıştır.
anakin skywalker: you're a jedi knight, aren't you?
qui-gon jinn: what makes you think that?
anakin skywalker: i saw your laser sword. only jedi carry that kind of weapon.
qui-gon jinn: perhaps ı killed a jedi and took it from him.
anakin skywalker: i don't think so.
no one can kill a jedi.
qui-gon jinn:
i wish that were so.
anakin kimsenin bir jedi şovalyesini öldüremeyeceğini iddia etmiştir, qui gon'un son cümlesi çok manidardır. nitekim darth maul ile yaptıkları düelloda hayatını kaybetmiştir. lazer duvarlarının arkasında son hamleden önce açlıkla bakan darth maul'un aksine qui gon yere çöküp güçle bir olmak için odaklanmıştır. filmin en etkileyici anlarından biri olmakla birlikte son nefesini verirken söylediği cümleler de serinin kaderini çizer niteliktedir.
qui-gon jinn: obi-wan, promise... promise me you will train the boy.
obi-wan kenobi: yes, master.
qui-gon jinn: he is the chosen one. he will bring balance. train him.
gerçekten de anakin skywalker seçilmiş kişidir ve gerçekten güce dengeyi getirecektir. bilgeliğin ve ileriyi görmenin soyutlanmak yerine yaşam ile bir olmayla ortaya çıkması açısından etkileyici bir örnektir.
son olarak elbette bu karakterin film sonrası bu kadar sevilmesi ve saygı fuyulmasında
george lucas'ın olduğu kadar -hatta bence daha da fazla- usta oyuncu
liam neeson'ın da büyük payı vardır. qui gon'un idealist, asil ve insancıl tutumunu mükemmel bir şekilde canlandırmıştır.
revenge of the sith'in son sahnelerinde yoda'nın qui gon hakkında konuşmaya başlamasıyla yerimden fırlamam ve maalesef göremem de kendi adıma unutamadığım bir andır. zira burukluk da geçmemiştir çünkü dvd'de de qui gon görünmemiştir. oysa filmden sonra çıkan bazı senaryolarda diyaloglar yer alıyordu.
ilk filmdeki haliyle de onu izleyip mutlu olmaya devam ediyorum, ana odaklanıyorum ve son sözü ona bırakıyorum:
"remember, your focus determines your reality."