insan'ın gerçek hayatla bağını koparan akıl hastalıklarının genel ismidir. anlık ve kısa vadeli psikozlar olduğu gibi, ölene kadar kurtulunamayacak şizofreni vak'alarını da içine alan bir rahatsızlıktır.
psikozlarda insan gerçeği olduğu şekli ile algılamada zorlanır. gerçeğin önüne gerdiği kirli filtreden bazı gerçekler, saçma hayallere bezeli şekilde beynin değerlendirmesine geçer. sanrı, varsanı, konuşma bozukluğu, garip davranışlar veya tepkisiz yüz ifadeleri gibi bulgulardan ikiden fazlası bir kişide altı aydan uzun süredir mevcut ise, kişide şizofreni var demektir.
(bkz. şizofreni)
ayrıca sorunlu olduklarını pek kabul etmezler, umuma açık bir mekanda çırıl çıplak soyunmayı (garip davranışları) makul gören bir zihniyet; "ben deliyim" veya "ben deli değilim" dese ne değişir*.
ruh hastalığı nevroz sinir hastalığı psikozdur ama tam ortada kişilik bozuklukları vardır. sinir yani psikotik alanda bütüncül ve bilişsel psikoterapi ve ilaç tedavsi söz konusu iken ruh yani nevrotik alanda ilişkisel ve piskodinamik pisikoterapi hatta klinik psikoloji tercih edilmelidir. gelgelelim her iki taraftandan belirtiler göstermesi sebebiyle sınır deneyimler yaşatan ve tanı karmaşası yaratan kişilik örgütlenmeleri için en ideali ve haliyle külfetlisi psikanalizdir.