günümüze kadar gelebilmiş,
mayalar'a ait en önemli belge.
guatemala'nın kültür mirasları arasında. 1554-1558 yılları arasında adı bilinmeyen bir yazar tarafından latin alfabesi kullanılarak maya dilinde kaleme alınmıştır. bu belge ile ilgili bilimadamları tarafından ortaya atılan değişik görüşler vardır. bazıları belgenin maya hiyeroglifleriyle yazılmış bir metnin çevirisi olduğunu bazıları da doğruda maya sözlü geleneğinden derlenen öykü ve şarkılardan kaydedildiğini savunuyorlar. 1700 yılında
katolik bir
misyoner,
kızılderilileri eski tarihlerini anlatan bu metni kendisine göstermeleri için ikna etmiş ve metni ispanyolcaya çevirmiştir. ispanyolca çevirisi 1850 li yıllarda guatemala'da bulunan san carlos üniversitesi'nin kitaplığında bulunmuş ve ilk olarak 1857 yılında
viyana'da basılmıştır.