pisa kulesi  

pizza kulesi olarak anılan,italyanın pisa bölgesinde bulunan,durmaksınız açı değiştiren önümüzdeki yıllar içinde eğer yeni projeler oluşturulamazsa yıkılacak olan turistik kule,italya'nın simgelerinden

gayet de durdurulmuş bir kule.

adamlar yıkılmak üzere olan kuleden bile turistik eser çıkarabiliyorlar dedirten kulenin adı nitekim kulenin yapılma şekli tarihi falan filan önemli değildir, prim yapan şey yamuk olmasıdır. bizim yıllardan beri bir santim eğilmeyen galata kulesi var o kadar tanınmıyo hemde istanbul da olmasına rağmen...

resimdeki kule (bkz. http://www.cmpe.boun.edu.tr/~ethem/)

firenze ekonomisine katkısı küçümsenmeyecek derecede fazla olan kule. nisan 2004 de kulenin içine giriş 30 euroydu * bu pahalılığa rağmen kulenin önünde upuzun bir kuyruk vardı * *
eğik olması dışında da bir özelliğide yok en azından benim farkedebildiğim bir özelliği yoktu. sadece yukardan firenze'yi seyretmek hoştu. onun yerine katedral meydanında ki müzeleri filan gezmek daha eğlenceli ve faydalı...

yapımına 1173 yılında başlanan ve 200 yıl süren kuledir. yıkıldı yıkılıcak diyenlere kıçınızla gülünüz. italyanlar gayet güzel önlemlerini almış, yıkılma olasılığını neredeyse 0'a indirmişlerdir. hatta bahsi geçmişken önlemlerini de söyleyelim. efendim bu kulenin altından geçen bir su yatağı kulenin şu an ki haline gelmesine sebebiyet veriyormuş hatta vermiş bile. işte italyanlar bu su yatağının yolunu değiştirerek ve kule üstünde bir kaç çalışma daha yaparak kulenin birisinin kafasında patlama olasılığını yok etmişlerdir. eğer bir gün giderseniz güvenle en tepesine çıkabilir, tam altında "peyniiieeerr" diyerek poz verebilirsiniz.

kule daha yapılma aşamasında eğilmeye başlamıştır. şu anda yaklaşık 5 derecelik bir eğime sahiptir. bu yamulmanın nedeninin zemindeki tporağın son derece yumuşak olması ya da kulenin altından geçen su akıntılarının olabileceği düşünülmektedir.

ayrıca aslen bir çan kulesidir. galileo da o meşhur deneylerini bu kulede yapmıştır.

eğikliği en tepesi ve tabanı arasında 4,5 metreyi bulur.

kulenin hikâyesi kabaca şöyle:

zamanında yapımına başlanıyor ve bir sebepten yapımına ara veriliyor. o ara taşıma gücü düşük olan zeminde bir tarafa yatıyor (yani farklı oturma yapıyor). sonra yapımına devam ederken ağırlığını dengelemek için bir tarafı kısaltılıyor. bu sefer öteki tarafa oturuyor. böyle bir-iki hadise yaşayan kule bugünkü haline geliyor.

resimlerine dikkat ederseniz, kulenin tüm katlarının oturum alanı aynı değildir. kimi katlar daha ufaktır ve ağırlık merkezleri kulenin tam ortasında değildir.

kulenin altındaki suya doygun zeminden dolayı zemindeki efektif gerilmenin düşüklüğünü öne süren ve çözüm önerilerini getirip kulenin şu an ayakta durmasını sağlayan da bir türk mühendistir; bunu da belirtelim.

kulenin onlarca metre berisinde yine onlarca insanın aynı yöne doğru elleri boş olmasına rağmen birşey itiyormuşcasına zorlanmış şekilde durduğu görülür. ilk anda anlaşılamayan bu olay fotoğraf kareleri içinde görüldüğünde pisa kulesinin neden yıkılmadığı anlaşılır. görülen odur ki o insanlar boşluğu değil kuleyi itmektedirler. ve onca eğime rağmen yıkılmaz bu destekle kule. ya değilse ne mimari güçlendirmeleri ne de vatikanın dualarıdır bu kuleyi hala ayakta tutan. kule bugün ayaktaysa benimde az biraz katkım vardır.

kuleyi eğildiği yönün aksine iterek değilde,eğildiği yöne destek vererek yıkmaya çalışırsanız
hem bir türk olarak fotoğrafın inandırıcılığı artar,hem de italyanlar bol bol laf eder.

gerçek ismi aslında torre pendente di pisa olup türkçe karşılığı olarak "pisa kulesi" gibi baştan savma bir isim tamlamasını (en azından başlığı) haketmediğini düşündüğüm tarihi yapıt..

peki ne diyeceğiz?

bunca senedir böyle demişiz, kalsın, bu saatten sonra farkmaz zaten..

efendim; "torre pendente di pisa" italyanca "pisa'nın eğik kulesi" demek oluyor..pisa dediğimiz ise italya'nın toscana bölgesinde bulunan, aynı adı taşıyan eyalete de başkentlik yapan şehrin ismidir..

kule ise; bir kathedrale ait çan kulesi.."pisa's campo dei miracoli" olarak adlandırılan, türkçe karşılığı "mucizelerin bahçesi" olan mevkide yatık bir şekilde, yıllara meydan okurcasına ayakta durmaktadır..

(bkz: http://upload.wikimedia.org/...)

aslında 1173 yılında mimari olarak hatasız olarak inşaatına başlanan kule, bir süre sonra (3. katın inşaatı sırasında) güneydoğu yönüne yatmaya başladı..temeli atılırken dikkatlerden kaçan bir detay üzerine meydana gelen bu olay, belki de kulenin tarih sahnesindeki yerine daha büyük bir değerler katmıştı..

kulenin boyu 55.86 metredir..ağırlığı ise yaklaşık 14,5 ton olarak belirlenmiştir..294 basamaklı bir merdiven ile tırmanılıyor..5,5 derece ile dediğimiz gibi güneydoğu yönünde bir eğikliği mevcuttur..bu da kulenin tepesinin 4,5 metrelik bir irtifa kaybettiğini ve yana yattığını belirtir..

galileo galilei'nin, tepesinden ağırlıkları farklı iki demir topu aynı anda yere bırakarak tüm insanlığa yerçekimi etkisindeki cisimlerin düşüş hızlarının, o cisimlerin kütlesiyle alakalı olmadığını kanıtladığı yer olarak bilmenizde de hayır var..

sadece yılın bir günü ışıklandırılır. yanlış anımsamıyorsam haziran ortalarında anlam taşıyan bir gün olacak. bilen eden varsa, söylesin.

italya'nın pisa isimli ilçesinde bulunan bu nadide yer aslında bir tür şehir katedrali. floransa kentinin seksen kilometre batısında bulunan bu yere varmak için fazlaca çaba sarf ediyor, yoruluyor, daracık caddelerden, kıvrımlı sokaklardan geçiyor, kahverengi siyah kaldırım taşlarına basarak ilerliyorsunuz.

torre pendente aslında katedral, çan kulesi, vaftizhane ve mezarlık topluluğundan oluşuyor. tabii en dikkat çekici olanı (benim de en fazla fotoğrafını çektiğim) çan kulesi; bizans islam mimarisinden esinilerek yapıldığı düşünülen pasajlarla çevrili. islam etkisini etrafını çevreleyen kırmızı beyaz mermer şeritlerden anlayabiliyoruz. bu tarz mimariye pisa romaneskideniliyor efendim, ben de italya ya gittiğimde öğrendim ve sonrasında da ilgilenmeye başladım.

minbere çıktığımda edindiğim izlenim ise her adımımda hz isa'nın hayatının, kişiliğinin, ruhunun bu eserlerin her kesitinde, katedralin her metrekaresinde, hatta günümüzde bile her anımızda varolduğu. evrende varolmuş böylesine yüce bir güçle bütünleşmiş olmaksa tarif edilemez..

bu kule civarında, kulenin eğildiği tarafta dikilmek ve elleri kadrajda görünen eğik duvar silüetine yaslamak suretiyle, bir çeşit "yamuk madem, düzeltelim." kafası yakalayıp poz vermek kesin ve kat'i surette yasaklanması gereken bir fotografik trick olmalı. italyan yetkililerin yerinde olsam bu işe bir "dur" der, kültürel mirasın bu tip şebekliklere alet edilmesine karşı çıkardım. sonra bu adamları da toplar, hepsini ucuz yollu bir modern dans kursuna yazdırırdım. bakın buradan nasıl görünüyor bu romantik insanlar;

(görsel: pisa kulesi/70731)
(görsel: pisa kulesi/70726)
(görsel: pisa kulesi/70729)
(görsel: pisa kulesi/70728)
(görsel: pisa kulesi/70730)

yıkılmaması için mimar ve mühendislerden oluşan özel bir kurulun düzenli olarak çalıştığı bina. öyle ki, italya'da bu kurulda görev almak inşaat sektöründe çalışanlar açısından son derece önemliymiş, ancak kurulda alanların hepsinin kabusu da kendi görev süreleri sırasında neredeyse 800 yıldır beklenenin olması ve kulenin yıkılması imiş.

bu arada, daha yapılmaya başladığı sırada kule eğilmeye başladığından dönemin mimar ve mühendisleri çaba sarf etmeye başlamışlar; bu nedenle kulenin bir tarafında çanlar diğer taraftakilerden daha küçükken, bir katında kolonlar dier taraftakinden daha kalın, bir katında taşlar diğer tarafın duvarlarındakinden daha büyük olacak şekilde, kat kat yükseldikçe bina düzeltilmeye çalışılmış.

ha bir de, yanlış hatırlamıyorsam 1999 tarihinde kule beklenmedik biçimde yüzde beşin üzerinde bir oranda eğilince, risk yükseldiği için binanın iç kısmı turistik gezilere kapatılmış.

not: teori süper, eğer kısmet olur da oraları görebilirsem pratikte şahane olacağım inşallah.