paco de lucia  

klasik gitarın 1 numarası her sanatçının öncelikle örnek alması gereken gitar adamı

istediğiniz kadar abartarak anlattığınızı zannedin abartmış olmazsınız, benim parmaklarım dinlerken yoruluyo o kadar hızlı ve net çalınan gitarı ama o yorulmuyor

dünya'nın en iyi 3 flamenko gitaristinden birisidir.

bir müzik aletini senelerce çaldıktan sonra iyilik için ölçüt üretkenliktir hipotezine verilecebilecek en güzel örnek..

flamenko gitar üstadı dinlenilesi insan.

bryan adamsın have you ever really loved a woman şarkısının klibinde gitar çalan şahıs

gitar, maalesef dünyada değeri en az anlaşılmış enstrümanlardan biri olagelmiştir. şüphesiz bu gözlemimi royal academy of music koridorlarından çıkıp gelen elitist bir tespit olarak değil, halkın kafasında plaj gitaristleri başta olmak üzere bilumum dış mihrakça oluşturulmuş gitar tanımını düşünerek ele alırsak daha iyi bir sonuca ulaşırız. birçok sıradan insan için gitar, harflerle ifade edilen çeşitli akorlarla sesin arkasına meze olan bir ritm cihazından ibarettir. bazıları içinse gitar, tek başına bir orkestradır, kimi zaman hüznün, kimi zaman coşkunun dünyaya yayılmış halidir. (hey hey!)

klasik gitarla, bilhassa onun gerçek yaşam alanı flamenkoyla tanışmamda paco ustanın katkısını yadsıyamam. bu yazı da ona olan boyun borcumdur, 8 aydır ertelediğim vazifemdir.

flamenko için nasıl “batı avrupa’nın halk müziğidir, o toprağın sesidir” dediysem, paco de lucia içinse “o, endülüs’ün kazancı bedih’idir” derim, çekinmem. paco de lucia özünde gerçek bir sanatçıda varolmasını beklediğimiz bir samimiyeti barındırır. zira müzik, onun için entel ortamlarda muhabbetini yapmak için ilgilenilen bir hobi değil, 15’inde zamanının gitaristlerinden sabicas’ın beyin damarlarını çatlatan, kendi sözleriyle “kafasında flamenko’ya ait şeylerle doğmuş” bir neferdir.

gitaristlerin ekseriyetinde bulunduğu gözlemlenmiş “mütevazı görünüm altında yatan 500 beygirlik artist” tavrı paco de lucia’da aynen gözlemlenebilir. hasan cihat örter gibi “biz müziğin en iyisini yaparız” tadından bir adım ötede, karşısındakine cevabını kendi bulduracak sözlerdir paco’nunkiler. “nasıl bu kadar başarılısınız” sözüne “bilmiyorum, kendiliğinden oluyor” diyerek, soranı pişman eder, ana rahmine döndürür, komplekse sokar. “bu insanüstülük nasıl olur” diye insanın kafasını zonklatır.

paco de lucia’nın diğer flamenkoculardan en önemli farkı, farklı ufuklara karşı adaptasyon gücüdür. bugün uzaydan ilgisiz bir sanatçının zamanında paco de lucia’yla ortak bir çalışma içine girdiğini keşfetmek (george dalaras için olmuştu bana en son) insana keyif verir, o eseri bir an önce dinleyip ne derece bir mükemmelliğe ulaşıldığını tekrar tecrübe etmek istetir. bunun yanında, paco’nun bu farklı ufuk beklentisi, koyu flamenkocular tarafından flamenko kültürünü deforme etmek olarak algılanmış ve kimi zaman tepki görmüştür. bunun yanında bugün pedro itturalde’yle yaptığı jazz flamenco’nun kime ne zararı olur? işini en mükemmel şekliyle yapabildikten sonra varsın o makamların içine üflemeliler girsin, buna yozlaşma değil olsa olsa ilerleme denir.

tek üzüldüğümüz nokta, yeni bir albüm çalışmasına girmeyeceğini açıklaması olsa da, biz ki paco severler bağrımıza taş basar, ustanın o devasa albümünü döndüre döndüre tekrar dinleriz. entres dos aguas’ın ikinci dakikasında ustanın çatlayan damarlarına bakar “vay lan herife bak” diye içten içe çatlar dururuz.

yöresel bir flamenko gitaristiyken, jazz dinlemesiyle hayran kalan ve hemen kendi müziğine entegre eden usta gitarist. entre dos aguas ve solo quiero caminargibi başyapıtlara imzasını atmıştır. nota bilmediği söylenir bu ustanın. konserlerinin çoğunu al di meola ve john mclaughlin ile verir. daha genç ve tecrübesiz olanı için;
(bkz: vicente amigo)

o zaman çaldığım bardan izin alamamış olmama rağmen ''amaaan kovarlarsa kovsunlar'' deyip soluğu çeşme antik tiyatroda almıştım, o derin müziğini dinleyip deyim yerindeyse hacı olduğum, flamenco nun eşsiz temsicisi. otantik flamenco temsilcilerinden farkı müziğinin daha evrensel formlar içermesidir.

dayının el attığı farklı farklı tarzları bir anda görebilmek için, 2 cd'lik dev eser antologia'dan sonra,

· federico garcía lorca'nın flamenko derlemelerinin yorumlanmasından oluşan 12 canciones de garcía lorca para guitarra
· 1972 çıkışlı senfonik çalışması el duende flamenco de paco de lucia
· caz'a merak sardıktan sonra pedro iturralde quartet'le beraber ürettiği jazz flamenco
· ve son albümü olan cositas buenas

dinlenebilir.

vakit kalırsa concierto de aranjuez yorumu da candır.

flamenko'nun en büyük gitaristlerinden paco de lucia, ya da gerçek adıyla francisco sanchez gomez, 21 aralık 1947'de ailesinin 5. erkek çocuğu olarak ispanya'nın güney endülüs bölgesindeki bir liman kenti olan algeciras'da dünyaya geldi. amatör bir gitarist olan babası antonio sanchez, paco'yu ve kardeşlerini genç yaşta teşvik etti ve paco 5 yaşında sıkı bir çalışma içine girdi. sahne adını annesi lucia gomez'in anısına de lucia olarak değiştiren paco, ilk performansını 1958'de yerel bir radyo olan radio algeciras'da kardeşi pepe'nin söylediği şarkılara eşlik ederek gerçekleştirdi. ertesi yıl jerez de la frontera'da prestijli bir gitar yarışmasını kazandı ve 1961'de ilk kaydını yaptı.


1963'de, dansçı jose greco'nun grubuna girdi ve değişik ülkelerde konserlere katıldı. new york'da kendisini niño ricardo ve mario escudero gibi etkileyenlerden biri olan virtüoz gitarist sabicas'la tanıştı. ispanya'ya dönüşünün ardından 1964'de ailesiyle birlikte madrid'e taşındı; ertesi yıl ricardo modrego ile 2 albüm yaptı ve "festival flamenco gitano" festivaline katıldı. 1966'da gitarist kardeşi ramon de algeciras ile 3 albüm yaptı.


1967'de ilk solo albümü “la fabulosa guitarra de paco de lucia”yı çıkardı. 1968'de 2. solo albümü "fantasia flamenca" ile kendi stilini yansıttı. 1970'de ünlü carnegie hall'da çaldı ve 1972'de etkileyici gelişimine "el duende flamenco" ile devam etti ve ertesi yıl fuente y caudal albümü özellikle "entre dos aguas" parçası ile uluslararası anlamda dikkat çekti. 1976'da almoraima ile çığır açarak yoluna devam etti; 70'lerin sonlarında jazz fusion'a ilgi duymaya başladı ve al dimeola'nın 1977'deki “elegant gypsy” albümündeki performansı saf-flamenkocuların tepkisini çekti.


paco de lucia ateşli bir flamenko hayranı olan klasik besteci manuel de falla'nın anısına, jorge pardo ve rubem dantas tarafından kurulan dolores grubu ile bir albüm kaydetti. ertesi yıl fusion gitarist john mclaughlin ve larry coryell ile birlikte akustik bir trio albüm olan “castro marin”i kaydetti.


paco de lucia en geniş amerikan dinleyici kitlesine 1980'de, başka bir virtüoz üçlü olarak john mclaughlin ve al dimeola ile friday night in san francisco albümü ile ulaştı. daha sonra 1982'de çıkardığı passion, grace and fire ile caz hayranları arasında popüler oldu. aynı yıl chick corea'nın touchstone albümünde bulundu. caz dünyasına bu dalışına ek olarak, vokalde kardeşi pepe de lucia, gitarda yine kardeşi ramon de algeciras, elektrik bas gitarda carlos benavent, flütte jorge pardo ve perküsyonda rubem dantas ile bir altılı oluşturdu. bu çığır açıcı grup 1984'de “live...one summer night” albümüne imza attı.


1986'da juan manuel canizares ve josé maria banderas ile bir üçlü oluşturdu ve 1990'a kadar onlarla çaldı. 1987'de kariyerini tanımlayan albümü olan ve kendi stilini özetleyen “siroco”yu kaydetti. 1990'da endülüs ve kuzey afrika arasındaki müzikal bağları ortaya çıkaran “zryab” albümü için, oluşturduğu altılıyı tekrar canlandırdı.


paco de lucia, klasik müziğe ani bir hamle ile girerek rodrigo'nun efsanevi concierto de aranjuez'ini itinayla öğrendi ve 1991'de "the orquesta de cadaques" ile kaydını yaptı. kayıtlar sırasında rodrigo da yer almış ve paco'nun performansı için "hiç kimse bestemi bu kadar tutku ve yoğunlukla çalmamıştı" demiştir.


1993'de “live in america”, lucia'nın altılısını tarihe geçirdi. 3 yıl sonra john mclaughlin ve al dimeola ile yeni bir albüm olan “guitar trio” ve dünya turu için tekrar bir araya geldi. 1998'de altılı grubunu yediliye genişletti ve annesinin anısına luzia albümünü kaydetti.


babasının ve kardeşi ramon de algeciras'ın paco de lucia üzerinde çok önemli etkisi olmuştur. "bir flamenko gitaristinin eğitim zemini çevresindeki müziktir, gördüğünüz insanların yaptığı müziktir, müzik yaptığınız insanlardır. müziği ailenizden öğrenirsiniz, arkadaşlarınızdan öğrenirsiniz. sonra teknik üzerine uğraşırsınız... anlamalısınız ki bir çingenenin hayatı bir anarşi hayatıdır. bu yüzden flamenkonun yolu disiplin olmayan bir yoldur. biz varolanları aklımızla organize etmeye çalışmayız, keşfetmek için okula gitmeyiz. sadece yaşarız.... müzik hayatımızın heryerindedir." diyor efsane gitarist.


flamenko'nun en büyük gitaristlerinden paco de lucia'nın keşifleri sayısız; pek çok geleneksel formun sınırlarını melodik, armonik, ritmik ve teknik bakımdan geliştirmesiyle pek çokları tarafından modern flamenkonun babası kabul ediliyor. bir caz gitaristin seviyesiyle kutsanmış virtüozluğu ile lucia, bu aleme ender akınlardan birini yaptı ve aynı zamanda pek çok müzikal formu kendi stiline dahil etti. buna ilaveten de lucia flamenkoda enstrümantalistin rolünün değişmesine yardım etmiş oldu; önceleri yalnızca birkaç gitarist eşlik ettikleri şarkıcı ya da dansçıların yanında ikinci bir role sahip oldular, fakat de lucia flamenkonun bir orkestra ile icra edilebileceği fikrine yardım etti ve popülerleştirdi.


geleneksel formları zorlayarak kuralların dışına çıkarmasındaki cesareti ispanya'da saf-flamenkocular tarafından tepkiyle ve düşmanlıkla karşılandı, fakat yeni nesil flamenko hareketinin müzisyenleri üzerinde çok büyük bir etkisi oldu.


paco de lucia, kökünü kaybettiği ve flamenkonun özüne ihanet ettiği yolundaki şikayetlere kulak asmadı. bir keresinde şöyle demişti: "müziğimdeki köklerimi hiçbir zaman kaybetmedim, yoksa kendimi kaybederdim. yapmaya çalıştığım şey; bir elimin gelenekte olması, diğerinin de flamenkoya yenilikler katmak için başka yerleri kazmasıydı. kendimi kaybettiğimi düşündüğüm bir zaman oldu, ama şimdi değil. şunu farkettim ki, eğer isteseydim bile, başka bir şey yapamazdım. ben bir flamenko gitaristiyim. başka herhangi bir şey çalsaydım bile, çaldığım şey yine flamenkoya benzeyecekti."

kaynak : http://tr.wikipedia.org/...

nisan ayında ankara'ya geleceği söylentilerinin doğru çıkmasını umduğum idol.

6 nisan 2007 de ankara'da müzikseverlerle buluşacak olan virtüöz. konserin kesin olmayan bilet fiyatları öğrenci 35 ytl sivil 75 ytl şeklindeymiş.

(bkz: 24üncü uluslararası ankara müzik festivali)

6 nisan ankara konser biletleri sivil 50,öğrenci 25 ytl'ye düşmüş diyolar..

(bkz: 6 nisan 2007 paco de lucia konseri)

diskografisi...

1965-1970
dos guitarras flamencas
12 canciones de garcia lorca para guitarra
dos guitarras flamencas en america latina
la fabulosa guitarra de paco de lucia
hispanoamerica
fantasia flamenca de paco de lucia

1971-1980

recital de guitarra
el duende flamenco de paco de lucia
paco de lucia en vivo desde el teatro real
fuente y caudal
almoraima
paco de lucia interpreta a manuel de falla

1981-1990

castro marin
friday night in san francisco
solo quiero caminar
passion, grace and fire
live... one summer night
siroco
zyryab

1991-1994

concierto de aranjuez
live in america
al di meola, john mclaughlin and paco de lucia
luzia
cositas buenas

paco de lucia sextet (paco de lucia altilisi) diye bir grup kurmuş, flamenko gitarda dünyanın en iyilerinden biri olan müzisyen.

grup elamanları.

paco de lucia (gitar)
ramon de algeciras (gitar)
carlos benavent (bas gitar)
pepe de lucia (vokal, ritm gitar)
jorge pardo (flüt, saksafon)
rubem dantas (perküsyon)

ayni isimde bir albüme de sahiptirler, palenque sarkisi dinlenesidir.

gitardan en güzel sesi çıkaran efsane.

sanatını mp3 olarak dinlerken sadece "vay be nasıl çalmış adam." dedirten,
videosunu izlerken "yok ya, daha neler!" dedirten,
dinlediğinizde, tam mutlu bir ruh haline geçiyorum sanırken, birden melodinin akışı ile hüzünlendiren,
bir med-cezir gibi alıp benliği uzaklara götüren,
ama bir daha da getirmeyen gitar üstadı,
bence bu gezegenden olmayan sanatçı.

flamenko tarzının en hızlısı denilebilir. türkiye'de de bir kaç konser veren eşsiz klasik gitar virtüözü...

tanınan iki kardeşi için
(bkz: ramon de algeciras)
(bkz: pepe de lucia)

tanrı gitar çalsaydı böyle yada buna yakın bir şey olurdu dedirten gitarın orgazm olmasını sağlayan yaş 60 ama işi bitmemiş halihazırda abd de üniversitede ders verdiğini işittiğim al di meola, john mclaughlin ile birlikte "guitar trio"larıyla yürekleri fethetmiş her gitaristin hayran hayran ama umutsuzca kendisine benzemeye çalıştığı her defasında türkiye'ye gelmesi,gelmesi ve daha sık gelmesi için dua ettiğim zat,idol.

flamenkonun ağası. gitarı vücudunun bir parçası gibi kullanabilen bu amca insana mesleğini bıraktırır, gitar kırdırır. kendi yaptığınız müzikten soğutur. gitar elinizde bir yük olarak kalır. dinlerken bile kulak yakalayamaz tınıları. günde 8 saat gitar çalıştığını söyleyen daha fazla çalışanın kendisinden daha iyi olacağını söyleyerek gençlere umut aşılayan güzel insan.

(bkz: flamenko)

flamenco müziği ile ilgilenen her insanının tanımaktan ve dinlemekten büyük zevk aldığı kimilerini gitara küstüren büyük gitarist. ayrıca duruş ve tututş tekniği olarak da üzerine tanımıyorum bir insan bu kadar rahat calmamalı o gitarı.