oyunculuk  

bir oyuncu doğal olmalı ve iyi bir gözlem yeteneğine sahip olmalıdır. daha sonra kendini tanıması, ne gibi malzemelerinin olduğunu bilmesi ve hatırı sayılır bir gözlem birikiminin olması gerekir. tiyatronun ve sinemanın arasındaki fark oyuncunun yaptığı rolde görülebilir. oyunculuk tiyatroda ve sinamada farklıdır. bu yüzden ikisi arasındaki farkı görmek ve ayrı ayrı metodlar üretmek gerekir. tiyatro oyunculuğunda doğallık bir hayli zahmetli bir iştir. çünkü bir insanın hem yüksek sesle konuşup hem doğal olması oldukça zordur ve bunu yapabilen aktörlerin sayısı da bir hayli azdır. dolayısıyla tiyatro oyunculuğu sinemeya nazaran; seyirciyle karşı karşıya olma, çok büyük paralar kazanamama ve yoruculuğu bakımından daha zordur. aslında oyunculuk rol yapmak değil, gerçekten o anı yaşamaktır. bir oyuncu rol yapmamalıdır, o anda kişiliğini metindeki kişinin duygularına ve düşüncelerine adapte etmelidir. ancak o zaman oyunculuktan sıyrılıp bir sanatçı konumuna yükselirsiniz. oyunucu, beynini ve kalbini kullanarak oynamalıdır ve vücudunu da beyni ve kalbiyle yoğurmalıdır. eğer oyunculuğa başlamak istiyorsanız size diksiyonunuzu düzeltmenizi ve bir psikolojiye başlangıç kitabı okumanızı salık veririm. işte o zaman bu sonsuz okyanusa çok uzaktan da olsa bakıyorsunuz demektir. ama oyunculuk dersleri veren öğretmenler öğrencilerine ilk gün şunları söylerler ''yol yakınken geri dönün!''.

her insanın,kendinden ne kadar farklı biri gibi görünürse o kadar mutlu olduğu dünyada bir başkası olabilmenin tadını yaşatır.

ölü ozanlar derneğinden oyunculukla ilgili bir replik;
''düşünsenize normal insanlar ömürleri boyunca yalnız bir hayat yaşayabilirler, oda eğer şansları varsa ama ben oyuncu olursam düzinelerce hayat yaşama imkanım olur...''
yanlış hatırlamıyorsam böyleydi ve bu cümleyi kuran çocuk oyuncu olabilmek pahasına herşeyi göze alıyordu fakat sonunda ölüyordu
(istemeden ezberlenen ve unutulmayan tek replik)

alman psikiyatri profesör borwin bandelow'a göre ; eğer bir kişi narsistse ona en uygun meslektir.elbette bu bütün oyuncuların narsist olduğunu göstermez.ama eğer bir meslekteki başarı o kişinin o mesleğe uygunluğuyla paralel ise oyunculukta da başarıyı yakalayanlardaki uygun kişilik değerlendirmesindenarsist özellikleri yadsıyamayız.

manken, şarkıcı mesleğidir. eğer ki manken veya şarkıcıysanız ve bir sinema filminde veyahut dizide oynamadıysanız, siz yarım şarkıcı/mankensiniz demektir.

yapanların büyük çoğunluğunun alkış almak için yaptığı şey.(bkz: alkışınız bol olsun)ve de tabii ki para.bütün bunlar oyunculuğu bir meslek haline getiriyor.özünde acayip sihirli,müthiş bir aracı sen kalk diğer sıkıcı- doktorlukla,öğretmenlikle,vs.-şeylerle bir tut.

bir de şöyle bir yanı var oyunculuğun.bu çok az insanın bildiği bir şey.insan oyunculuğu kullanarak egosundan kurtulabilir.evet,evet.kesinlikle!şöyle düşünün.diyelim ki kıskanç bir insansınız.tam tersi,kimseyi kıskanmayan bir karakteri oynayarak bunu yenebilirsiniz.ya da dikkatsiz birisiniz diyelim.gene tam tersi dikkatli bi karakteri oynayarak bunu yenebilirsiniz.ya da mesela çok karamsarsınız.bunun zıttı,iyimser bir rolü oynayarak bu karamsarlığınızı yenebilirsiniz.bu böyle gider....

ve bir gün gelir.artık o kişiliğim dediğiniz kağıt üzerindeki şey çatırdar,yok olur gider.ve kusursuzluğa ulaşırsınız.belki de ideal insan denen şey böyle oluşabilir.

oyunculuğu meslek olarak düşünen kişi,öncelikle oturup iyice bir düşünmeledir geleceğini.yani oyunculuk bazı bünyelerde anlık bir heves de olabilir.kişi eğer bu işi gerçekten istiyorsa,şunu bilmeli ki bu işte yetenek diye birşey yoktur,yetenek kavramı oyuncu tarafından reddedilmelidir.yetenek denen şeyin varlığı komple unutulmalı ve sadece çalışılmalıdır.haftada mutlaka en az bir tiyatro eseri okunmalı,mümkün olduğunca da her hafta olmak üzere tiyatro oyunları izlenmelidir.devlet tiyatroları ve şehir tiyatrolarında zaten kapıdaki görevliye abi ben tiyatro öğrencisiyim falan dendiği zaman içeri alınmamak çok düşük bir ihtimaldir.aynı imkanı hepsinde olmasada özel tiyatrolarda,belediye tiyatrolarında da yakalayabilirsiniz.biletsiz gidilse bile,oyunculuk öğrencisi olmak boş kalan yerlerden birine veya merdivenden izlemeye imkan sağlar.oyunculuk öğrencisi olunmasa bile,yalan söylemekte bir zarar yoktur.bazı yalanlar söylenmek için vardır,söylenmelidir.

oyunculuğun ne olup ne olmadığıda iyice düşünülmelidir.ülkemizde bir çok insan kendisini güldüren insanı,iyi taklit yapan insanı;"çok iyi oyuncu","bundan iyi oyuncu olur" diye nitelendiriyor.komik olmak,insanları güldürmek iyi oyunculuğun göstergesi değildir,hele hele taklit hiç değildir.oyunculukda taklit değil gerçeklik hüküm sürer.müşfik kenter'in bir sözü vardır; "önce insan olun" der.bu asla kafadan çıkmamalı,her çalışılan rolde hatırlanmalıdır.acaba bu karakter gerçek hayatta yaşayabilir mi?bu bir insan mı yoksa benim yarattığım şişirilmiş,abartılmış,yapmacık bir taklit mi? diye sorulmalıdır.her zaman günlük hayat düşünülmeli,herşey gündelik hayata indirgenmeye çalışılmalıdır.genelde çoğu oyuncu adayında,hatta profesyonel oyuncularda bir oynama kavramı vardır.yani bir rol oynadıklarında seslerini bir farklı kullanırlar,yüzlerinde illa sürekli bir mimik olur,vücutta sürekli farklı hareketler bir oynama olur.

doğal hayatla,oyunculuğun icra edildiği ortam arasında hiçbir fark yoktur.günlük hayatta naber nasılsın diye nasıl doğallıkla söylüyorsak sahnede de,kamera karşısında da öyle olmalıdır.ama malesef role girince naber nasılsın lafını bile şekilden şekile girerek gereksiz edalarla oynayan insanlar var.rol içerisinde herşey o an geliyor gibi olmalı,her zaman doğal olunmalıdır.oyuncunun kafasında bir oynama kavramı varsa hemen silinmeli ve sadece doğal olunmalıdır.seyirci sizi beğenebilir,alkışlayabilir.ama stanislavski'nin dediği gibi "sahnede her parlayan altın değildir".seyirci sizi yanıltabilir,yaptığınız yanlışların içine gömülmenize sebep olabilir.ilk aşamada önce her rolü karakter katmadan kendiniz gibi calışmalı,kendiniz olarak doğal birsekilde calışmaya alıştıktan sonra rolün karakterini düşünerek,sanki rol kişisi sizmişsiniz gibi bir doğallıkla oynamalısınız.tabi bu sadece başlangıçta olan arkadaşlar için bir öneri.çünkü önce kendiniz olarak oynamadan,başka karakterleri kendinizmiş gibi oynamaya kalkarsanız,bazı eksikliklerle hatalarla karşı karşıya kalabilirsiniz...

her zaman önce insan olun.dış etkenler size şekil vermesin,size senden hiçbirsey olmaz da diyebilirler,abi sen çok büyük oyuncu olacaksın da diyebilirler.ikisinide dinlemeyin çünkü ikiside sizi kötü bir yola sürükler.siz sadece kendi sesinizi dinleyin,en iyisi olmak için sürekli çalışın ama asla en iyisi oldum dediğiniz zaman gelmesin.

bir oyuncu başka oyuncuları fazla izlememelidir. aksi bir durumda onların yaptığı gibi rol yapmaya başlar. bu da kendine has oyunculuğunu yitirmesine neden olur.

bir oyuncu alabildiğine oyun ve oyuncu izlemelidir. oyunculuk gökten zembille inen bir yetenek değildir.
dolayısıyla ustalardan, yapımlardan öğrenilecek çok fazla şey var.
oyunculuk temel bağlamda ikiye ayrılır;
(bkz: dramatik oyunculuk)
(bkz: göstermeci oyunculuk)

sahnede yapılan oyunculuk istediği kadar inandırıcı olsun,seyirci onun bir rol olduğunun farkındadır.peki o zaman gerçek oyunculuk nedir?

gerçek oyunculuk bir karakteri gerçek hayata taşımaktır.diyelim ki bir simitçi tipi yarattınız.bunu gerçek dünyada(sahnede değil)insanların arasına karışarak canlandırmalısınız.o zaman karşınızdaki insan onu gerçek zannedecek.ve emin olun ki bu sizin kişiliğinizi değiştirme konusunda sahnede yapılan şeyden daha iyidir.

diyelim al pacino bir mafya babasını canlandırıyor perdede.vay be herife bak,aynı mafya babası lan diyosun.seni inandırıyo.evet çok başarılı gerçekten de.peki bu al pacino'nun kişiliğini değiştiriyo mu?hayır.hatta aksine egosunu daha da şişirir.çünkü o bu işi değişmek için,egosunu yıkmak için yapmıyo ki.para kazanmak isçin,alkış almak için yapıyo.

(bkz: sahne özgürlük alanıdır kısıtlanma değil)
(bkz: eylem duygunun tuzağıdır)
(bkz: söz eylemin tuzağıdır)
(bkz: jerzy grotowski)
(bkz: konstantin sergeyevic alekseyev stanislavski)
(bkz: bir karakter yaratmak)
(bkz: bir aktör hazırlanıyor)
(bkz: rol yapmayın lütfen)
(bkz: eric morris)
ve en önemli eserde;
insanın kendi iç sesleri, bilinç ötesi, bilinç altı, bilinç öncesi... kısacası oyunculuğun kaynağı yürektir.

çamura kaybolana kadar girmektir.net bir tanımı olduğuna inanmıyorum.tek bir doğruda yoktur.ama derdi olan insan oynar.derdi olan insanın yazar olması gibi.yazarın derdine ortak olmaktır bazen.anlatmaktır.ben sunu diyorum.bataklığın ortasında bir elmas var.ya bataklığın kenarından gözlerinizle arar bulmaya çalışırsınız.ya elinize bir çomak alır bataklığı yoklarsınız.ya paçalarınızı sıyırır dizinize kadar girer bakarsınız.yada o bataklığa girer elinizle ayağınızla o çamurluğu arar bulmaya çalışırsınız.o elması hiç bir zaman bulamassınız belki bulsanızda bir başkasını bulmanız gerekecektir.sonu yoktur.'boşuna arama bulamassın,bulanlarsa sadece arayanlardır' misali.
bu yazınında bir sonu yoktur.