|
|
- yunan mitolojisinde geçen, çok dokunaklı bir hikayesi olan güzel sesli ozan. orpheus, çok sevdiği karısı eurydike'nin bir yılan sokması sonucu ölmesiyle, büyük bir üzüntüye girer, kendisini hayata bağlayan herşeyi bırakır. sonunda yeraltı tanrısı hades'in yanına gider. onun bu haline acıyan yeraltı tanrısı hades, ona eurydike'yi geri vereceğini söyler, ama bir şartı vardır: orpheus önde, karısı arkada yeryüzüne çıkacaklardır ve orpheus, karısı yeryüzünde tamamen çıkana kadar dönüp de arkasına bakmayacaktır. orpheus, karısını ölümden geri getirmenin sevinciyle ve arkasında onun varlığını bilerek, yeryüzüne doğru yürür. kendisi aydınlığa çıktığı anda dayanamaz, karısının de çıktığını düşünerek arkasına dönüp bakar. eurydike karanlıkta bir silüet halinde belirir ve hades'in karanlıklarına döner, bir daha da geri gelmez.
orpheus, üzüntü içerisinde, elinde arpıyla oradan orada dolaşır, bir gün, dionysos'un şarapla çıldırttığı maenadlara rastlar, maenadlar, orpheusu öldürürler ve kafatasını okeanos ırmağına atarlar...
- çaldığı müzikle ağaçları ve kayaları harekete geçirdiği ileri sürülen efsanevi müzisyen..
- w. gluck'un üzerine çok güzel bir opera bestelediği hikayenin kahramanı. operanın adı orfeo ve euridice'dir ve icrası 3 soloiste, 1 koroya ve 1 orkestraya gerek vardır.
roller:
orfeo: contralto (erkek)
euridice: soprano
amor: soprano
eser ilk dinlendiğinde bir mozart operası hissi uyandırır. ama klasik dönem özellikleri ile barok havasının harmanlandığı ezgiler ve geçişler sizi hayrete düşürür. özellikle orfeo'nun diğer dünyaya geçişi sırasında icra edilen koro ve orkestra kısmı çok büyüleyicidir. dinlenmesi şiddetle önerilir.
konu itibariyle şöyledir:
orfeo tanrılar tarafından ölümüne karar verilip ölüler diyarına alınan karısının ardından çok üzülür çok gözyaşı döker. aşk tanrıçası amor buna dayanamaz ve orfeo'ya bir şans verir. orfeo ölüler diyarına gidip karısını geri getirebilecektir ama karısıyla tek kelime konuşmayacaktır. eğer euridice ile konuşursa sonsuza kadar onu kaybedecektir. orfeo bunu kabul eder. ölüler diyarına gider, karısını bulur. onunla konuşmaz. ama karısı buna çok içerler artık kocasının onu sevmediğini düşünmektedir. ona ağır sözler eder (che fiero momento che barbaro sorte cümleleriyle başlayan aria ile). orfeo buna dayanamaz karısına bir söz söyle ve euridice olduğu yere yığılır kalır. orfeo karısını tekrar kaybetmiştir. ve operanın en güzel ariasını söylemeye başlar (che faro senza euridice). bu ariadan çok etkilenen tanrılar orfeo'yu affeder ve euridice'yi canlandırır. birlikte sonsuza kadar mutlu yaşarlar.
- (bkz: morpheus)
- bir efsaneye göre trakyalıdır. kalliope'nin ve nehir tanrısı oiagros'un oğludur. apollon kendisine bir lir hediye etmiş. sesi o kadar güzelmiş ki, liri o kadar güzel çalıyormuş ki fırtınalı denizleri bile dinginleştiriyormuş. dağlar, ağaçlar bile onun sesine hayranmış. düğün günü karısı eurydike'yi bir yılan sokar ve öldürür. bunun üzerine orpheus yeraltına iner ve liri sayesinde hades'i karısını tekrar dünyaya dönmesine izin vermesi için ikna eder. ancak persephone'nin koyduğu şarta göre asla karısı geliyor mu diye bakmayacaktır. tam ışık görünmüşken eurydike orpheus'un eline dokunur, bunun üzerine orpheus arkasına bakar ve eurydike karanlığa doğru çekilir.
orpheus bir gün manadlar tarafından parçalanır ve liri ile beraber meriç nehri'ne atılır. hala şarkı söylemeye devam eden kafası ve liri lesbos adasında karaya vurur.
bu hikayeyi konu alan ilk operayı claudio monteverdi bestelemiştir. roma minyatürlerinde sıklıkla işlenmiş bir temadır. hem eski çağlarda hem de modern zamanda edebiyatta, resimde, müzikte sıklıkla kullanılan bir hikayedir.
- eğlenceli müzik yaptığı için, dionysos'çulara da hitap eden bir şairdi. eurydice'in ölümünden sonra, eğlenceli müzik yapmayı reddettiği için kafası güzel dionysos'çular tarafından hunharca katledilmiş, bütün uzuvları tek tek kesilmiş, kafası denize atılıp lesbos adasına vurmuştur.
- kardeşimdir, candır. hayatımın en güzel günlerini birlikte yaşadığım, en kötü günlerimde hep yanımda olan yüreği kocaman bir insandır. son günlerde verdiğim tavsiyeyi uygulamayıp hayatın koca bir tokatını yiyecektir ama olsun. alemin en kral yemek yapan adamıdır ayrıca. kendine ait binbir tane speşıl tarifi vardır. şiddetle tavsiye ederim. aç kaldığınızda mutlaka kapısını çalın ropdöşambırı ile sizi karşılayıp sıcak bir tas yemek sunabilir. hayatın türlü tokatını yediği halde hala mücadeleye devam ederek takdirimi kazanmıştır.
müzikal kalitesini anlatmayacağım zira o sözlüğe bunları aktararak kendisi daha iyisini yapar.
hoşgelmiş beşinci nesil yazar.
- 5. nesil yazardır, hoşgelmiştir. ayrıntıya kavuşulursa bu giri bu kadar sap kalmayacaktır, öyle işte. hoşgeldin demiş miydim? tamam.
- (bkz: orfeizm)
ayrıca;
(bkz: eurydice)
|
