stephen hawking tarafından mteorisi -burdaki m magic, mysterios, mother anlamında- olarak bilinen her şeyin teorisi olan teoriyi desteklemek için ortaya atılan bir teoridir. 80'li yılların ortalarında ortaya çıkan
sicim teorisinin geliştirilmesiyle oluşturulmuştur.
sicim teorisine göre atomaltı parçacıkları nokta şeklinde değil, sicim yani iplik şeklinde tanımlanıyordu.bir sicimin bir atomun büyüklüğüne olan oranı, bir atomun bütün güneş sistemi'ne olan oranına eşitti. ayrıca, belirli bazı sicimlerin, kütle çekimine sahip olduğu ve sicimlerin, aynı zamanda
kuvantlar oldukları da biliniyor.
hawking, buradan yola çıkarak
kütle çekiminin kuvantum teorisini geliştirdi ama bu tek bir evrenin formülü değildi bu yüzden sicimlere saplanıp kalmadı ve sicimlerin çok boyutlu kuantlardan oluştuğunu elde etti.bunlara
membran adını verdi ve daha da kısaltarak
bran olarak kullandı. bu bran'lar, birden fazla boyutta varlık gösteriyorlardı. hesaplamalarına devam ederek bir sınıra ulaştı:
evrende on bir boyut vardı.
büyük patlama'nın ardından, zaman boyutu ile üç tane uzaysal (uzunluk, genişlik, yükseklik) boyut açılarak kozmik büyüklüğe dönüştü. kalan yedi boyut, konumlarını değiştirmeden, yani sicim kadar bir alanı kaplayacak büyüklükte, sarılı olarak kaldılar. bilim adamına göre, böyle yedi boyutlu bir yumak, evrenin her noktasında mevcut.
mteorisine göre evren iki boyutlu bran'larla kaplı. bu branlar için üçüncü boyut, bran'ların frizbi plakları gibi, içinde oradan oraya uçtukları ve hiç birbirlerine çarpmayacakları büyüklükte bir
hiper uzay. üç boyutlu kütlecikler hiç fark edilmeden dört boyutlu bir uzaya, dört boyutlular beş boyutlu bir uzaya şeklinde içiçe giriyorlar. hawking, bu noktada kendi kendine şu soruyu sormuş: "üstünde yaşadığımız dünya nasıl yorumlanmalı?" yanıtını ise şöyle vermiş: "bizim gözlemleyebildiğimiz evren, belki de hiper uzayda süzülen üç boyutlu bir bran'dan öte bir şey değil. ve evrenimiz bu uzayın içinde yalnız değil. çünkü, sürekli yeni evrenler, yeni bran'lar doğuyor..
not:bunu zamanında bi gazeteden kesip saklamışım. gönül isterdi ki kaynak gösterip, daha fazla bilgi verebileyim.
