şu an kimin yazdığını hatırlayamadığım, başkahramanı oedipus adında yunanlı bir prensin başından geçenlerin anlatıldığı kitapta, esasoğlanımızın içinde bulunduğu duruma verilmiş psikolojik terimdir. bu terim annelerine ilgi duyan (normal bir ilgi değil bu) erkeklerin içinde bulundukları duruma verilmiş bir addır.bu durumun bir de kız versiyonu vardır...
(bkz. electra kompleksi)
sapık freud un teorisi.her çocukta olduğuna inandığı psikolojik durum
teori: her erkek çocuk babasını öldürüp annesiyle birlikte olmak ister, der freud. aynısının kız versiyonu da vardir *
freud bu durumun sadece narsisik ve ölüm sever insanlarda görüldüğünü, bu üç gerileme belirtisinin birinin uç sınırında yaşanmasından diğerinin doğdupunu savunur.hitlerde bu üç gerileme belirtisine de rastlanır.
çocuğun basit içgüdüleri ile cinselliği anne-çocuk ilişkisi içinde algılamasından kaynaklanan ana karşı-cins nesnesine karşı hissettiği duygularının babası ile çatışması sonucu kendisini karmaşık bir duygusal-mantıksal sürecin içinde bulmasıdır.ödipal kompleks çocuğun kendisini kandırarak saplantıya varan bu durumdan kurtulması ile sonlanır ve çocuk birey , cinsel olarak , bilinçaltında erkek kimliğini edinir ve babası ile kendisini özdeştirmeye başlar.çocuğun bu saplantıdan kurtulmak için "babam gibi davranırsam , babam olurum ve dolayısı ile annem benim olur" düşüncesi ile hareket etmesine sebep olur.
genellikle doğru anlaşılamadığından dolayı , sapık freud teoremi diye dile getirilir.
ülkedeki en ünlü falcının bir gün kralın falına bakacağı tutar ve krala bir çocuğunun olacağını, ileride bu çocuğun kralı öldürüp, kendi öz annesi olan kraliçe ile zorla evleneceğini söyler. kralın ödü bokuna karışır. * inanmak istemez hikayeye.
birkaç yıl içinde falcının dediği gibi çocuğu olur kralın. bu çocuk dünyalar tatlısı bir velettir ama kral yine de çocuğun kaderini bilmektedir. çocuğu öldürmelidir, fakat yapamaz, kıyamaz nurtopu gibi çocuğa. çocuğu uzak bir ülkeye yollamakta bulur çareyi.
çocuk yıllar sonra serpilir delikanlı olur. başka bir ülkede yaşamaktadır ve anne baba olarak da başkalarını bilmektedir. bir gün denyo bir falcının bu çocuğun da falına bakacağı tutar ve bakar da nitekim. çocuğa annesi ile ilişkiye gireceğini ve babasını öldüreceğini söyler. çocuk çok şaşırır ve üzülür. gurur ve onur kırıklığıyla ailesi bildiği aileden uzaklaşır ve tesadüf bu ya gerçek annesinin ve babasının hüküm sürdüğü krallığa gelir.
zaten kral olmayı kafasına koymuştur. gider pederini öldürür,dul kalan annesiyle evlenir. burdan gelir oedipus kompleksi. oedipus ne alaka mı? oedipus çocuğun adı...
teşhis için oedipus kompleksi ile ilgili yapılan tanımların tamamının oluşması gerekirse elbette saçmalıktır...
ancak tamamının oluşması gerekmez...
oedipus kompleksine örnekler:
1: çocuk annesine aşık olmuştur, babasını rakip görmüştür (veya görmemiştir) ve çocuk kendi haline bırakılınca gereken düzelme olmuştur...
2: çocuk büyümüştür ergendir veya koca adamdır ancak çocukluğunda ilk örnekteki gibi annesine aşık olmamasına rağmen bilinçli ya da bilinçsizce fiziksel ve/veya karakter olarak annesine benzeyen kadınlardan hoşlanmaktadır...
hikayenin özüne göre,oedipus tamamen bilmeyerek ve tanımayarak babasını öldürüp annesiyle evlenmiştir. kanımca oedipus kompleks'in yaygın tanımı (erkek çocuğun anneye bi bağ hissedip babasını rakip görüp öldürüp annesiyle olması), oedipus the king'in hikayesini bilmeyenlere yanlış yansıtır. hikayeyi okumadan oedipus kompleks'i öğrenen insan oedipus bunu bilerek yapmış,sapıkmış sanar,halbuki çocukcağızın hiçbişeycikten haberi yoktur.kehaneti duyunca ailesi sandığı insanların yanından kaçarken yolda rastladığı babasını,tanımadan etmeden herhangi bi serseri gibi kavga ederek öldürmüş,ordan da annesinin saraya geçmiş,onun annesi olduğunu bilmeden annesiyle evlenmiş,çoluk çocuk sahibi olmuş,ancak ondan sonra gerçekleri öğrenmiştir. hikayeye bakıldığında freud'un bu teorisine bu zavallıcığın ismini vermek de biraz haksızlık olmuş..
kâhinin deyimiyle "annesiyle yatacak, zina ürünü bir soyu türeyecek ve kendisine hayat veren babasını öldürecek" olan oedipus adlı mitolojik kişinin ismiyle anılan bir hastalık.
müthiş insan freud tarafından açiklanmış bir hadisedir çocukların oyun çağindan önce karşı cinsteki evebeynlerine alt benlik dürtüleriyle ilgi duyduğunu anlatır ;yaş kemale erip gelişim dönemlerindeki bu değişim insanoğluna anlatılınca 'sapık freud yüzünden anamı ariyamıyorum'denilerek son komplex şeklini alır.
yunan mitolojisinde yer alan bir kahramandır. bir takım sınavlardan geçer (sfenks'in bulmacalarını çözmek gibi). sonunda bunlardan anlının akı ile sıyrılır ve kral olmaya hak kazanır, ancak kral (babası ama bilmiyor) kıllık yapar, o da onu öldürür ve kraliceyi alır (annesi). annesi olduğunu öğrendiğinde "ananı s.." diye bir laf edemez, çünkü gerçekten de ana s... vakası olmuştur.
3-6 yaşları arasında görülen elektra kompleksinin, o yaşlarda henüz edinilmeye başlanan cinsel rolleri kazanma sürecinde baş gösterebilecek tersi vakasıdır. freud tarafından ortaya konulmuş yaş evrelerinden ikincisinde görülebilecek gelişim özelliklerinden biridir. ayrıca bu çeşit eğilimler gösteren çocukların eğitiminde, durumun istenilmeyen bir şekilde ilerlemesi halinde değişik yöntemlerin kullanılması, durumun geçiciliğini sağlaması açısından önemlidir.
bir erkeğin ilk cinsel ilişkisinde, hayatında ilk defa başka bir vajinayla temas halinde bulunması durumunda kendini huzursuz hissetmesinin nedeni olan bir kompleks(miş).
