1. kanuni zamanında idam edilen bir melamiyye-bayramiyye şeyhi.

    babası pir ali aksarayi'dir ki kanuni'nin gerçekten çok değer verdiği bir sufidir. kanuni bazı seferlere çıkarken onu da ziyaret ederdi. oğlu ismail maşuki genç yaşında tasavvuf yoluna girmiş fakat seyr u sülukunu tamamlamadan şeyhlik sevdasına düşmüştür. aksaray'dan istanbul'a gelmiş, ayasofya'da ve bazı yerlerde halkı tesiri altında bırakacak sohbetlerde bulunmuştu. babası, kanuni'yi uyarmış ve oğlunun henüz olgunlaşmadan tabir-i caizse adam olmadan böyle bir işe giriştiğini ve dikkatli olmasını emretmesini söylemiştir.

    henüz on dokuz yaşında şeyhlik iddiasında bulunan ismail maşuki - ki oğlan şeyh lakabı bu nedenle verilmiştir - insanların itikadını bozacak türden tuhaf ve hurafe dolu fikirler öne sürmekteydi. defalarca ikaz edilmesine rağmen vaazlarını sürdürmüştü. bu nedenle artık babası ve kanuni'nin de onayıyla şeyhülislam çivizade mehmed efendi ismail maşuki hakkında idam kararı çıkarttı. ve 1539'da oğlan şeyh ismail maşuki osmanlı devleti tarihinde idam edilen ilk sufi oldu.

    konuyla alakalı olarak;
    (bkz: mürşid)
    (bkz: seyr u süluk)
  2. hayat felsefesiyle ilgili sözlerini bugün dahi duyabiliyorsak kanuni ve ebu suud'un el birliğiyle öldürmeyi başaramadıkları bir adamdır.