nurettin topçu  

nurettin topçu 1909–1975 yılları arasında yaşamış bir yazar, bir felsefecidir. meslek itibariyle ahlakçı ve sosyologdur. birçok kitabının yanı sıra en önemli eseri 1934 yılında sorbonne üniversitesinde felsefe tezi olarak fransızca yazdığı isyan ahlakı' dır. fransa’da büyük bir başarı olarak görülen isyan ahlakı kitabını hayattayken türkçe’ye çevirmez. yazarın kendi ifadesiyle “kim okuyacak ki?” dediği eseri öldükten sonra iki talebesi tarafından türkçe’ye kazandırılır ve dergah yayınları tarafından okuyucuya sunulur. bilgisi bakımındna çok yüksek bir düzeyde de olsa ideolojik olarak tasvip edilmeyen topçu, hayatını liselerde felsefe hocası olarak sürdürür. kendisine verilen bu değer(sizlik) onun en iyi eserini türkçe’ye çevirmekteki tutumunun arka planını oluşturur.

felsefeci, düşünür, yazar (1909-1975). aslen erzurumludur. sorbon'da felsefe doktorası veren ilk türk'tür. milliyetçi hareket partisi'nin ve türk kültür ocağı, türk milliyetçiler cemiyeti, milliyetçiler derneği, türkiye milliyetçiler derneği'nin fikri temellerini kuran kişidir.

ilk olarak 1939 yılında çıkardığı ve çeşitli aralıklarla yayımladığı hareket dergisi ile bir dünya görüşü mücadelesini şuurla yürüttü. 1939-42 hareket dergilerindeki yazılarıyla, ruhçu ve mistik düşünüşün felsefi temellerini araştırdı. teknik ve makina medeniyetine duyulan şuursuz ihtirasın asrın insanını boğduğunu, bu yüzden kendi benliğinden uzaklaşan insanın kurtuluşunun ancak özbenine kavuşmasıyla mümkün olabileceğini vurguladı. insan ruhunu demir pençeleriyle felce uğratan materyalizm, pozitivizm, sosyolojizm, pragmatizm akımlarına karşı çıkarken, akılcılığın bile ancak kalbilikle değer kazanacağını belirtti. kalp ahlakı ve irade felsefesini ortaya koymaya yöneldi. hüseyin avni ulaş ve fransa'da tanıştığı remzi oğuz arık'ın tesiriyle benimsediği anadoluculuğun adeta ruhi, içtimai programını yeniden çizdi. 1947-49 hareket'lerinde bu çerçevedeki düşüncelerin islami temellerini açıklığa kavuşturdu. türk milliyetçiliğin islam davasından ayrılamayacağını, milletle dinin iç içe kavramlar olduğunu ortaya koydu. ancak, islamiyetin hamisi ve müdafii olarak görünen sahtekarlarla ve menfaatperestlerle mücadeleden de geri kalmadı: 1952'de yayımladığı din ile kinin mücadelesi isimli makalesi yüzünden 1970'li yıllarda doğan milli görüş çizgisinin hep tepkisini aldı.

1952-53 hareket'lerinde nurettin topçu, değişen toplum yapımızı da batılılaşma karşısında, inancımızı ve tarihimizi savunurken, kapitalist ve komünist iki kamp arasında cemaatçi bir düzenin zorunluluğunu öngören "yeni nizam"ın ana hatlarını çizdi. 1966-1975 hareket'lerinde ise, daha önceki dönemlerde ileri sürdüğü düşünceleri, bütün fikir hamulesiyle yeniden kuvvetle ortaya koydu. islamiyetin, bu allah'ın insanlar için seçtiği nizamın, cemaatçi yönünü cesaretle belirtti.

eserleri

sosyoloji
mantık
millet mistikleri
ahlâk nizamı
bergson
büyük fetih
iradenin davası / devlet ve demokrasi
islâm ve insan / mevlana ve tasavvuf
kültür ve medeniyet
reha (yayımlanmamıştır)
mehmet akif
taşralı
türkiye'nin maarif davası
varoluş felsefesi/hareket felsefesi
yarınki türkiye

nurettin bey türkiye muhafazakarlığının hakikaten ilginç ve takdire şayan karakterlerinden biridir. muhafazakar düşünceye getirdiği çağdaş yorumun yanında, dönemin pek çok münevverinde olmayan bütünlüklü, tutarlı bir dünya görüşüne ve felsefeye sahiptir.
hakkında anlatılabilecek sayısız şey var ama sanıyorum bunlardan en önemlisi "hareket kavramı"dır. fransa'daki tahsilinde blondel etkisinde kalmış topçu'ya göre herşeyin kaynağı metafiziktir.
hareket özgürleştirir. kendinden çıkıp "ebedi gerçekliğe" yönelen bu hareket içinde insan değişir, değiştirir. bu insanın kendi benliğine yönelttiği bir isyandır, başka bir deyişle "tanrı'nın insanda insana karşı isyanı"dır. bu "isyan iradesi"ne sahip olmayan, yani hiç isyan etmeyen kişi, hareket de etmiyor demektir. dolayısıyla ancak isyan eden ahlaklı olabilir, isyanı olmayanın ahlağı da olmaz!
nurettin bey, bir çok peygamber ve filozofu bu "isyan ahlakı"nın temsilcisi addeder ve bunlar arasında hiyerarşik bir değer sıralaması yapmayı şiddetle reddeder.

(bkz: hareket dergisi)

soner yalçın'ın hürriyet gazetesi'ndeki 11 mayıs 2008 tarihli köşe yazısında "baş davası ahlak olan bir müslüman sosyalist nurettin topçu" başlığıyla gündeme getirdiği büyük düşünür.

ancak anlamadığım birşey var... sol, sosyalist düşünce, türkiye'nin muhafazakarlaşması, chp'nin durumu, merkez sağ'ın çökmesi, "islamın iktidarı" vaadlerinin "islamcıların iktidarı"na dönüşmesi, ulusalcı'ların taraftarlarının giderek artması ama liderlik edecek birilerini bulamamaları (haydar baş, doğu perinçek, sinan aygün gibi muhteşemleri saymazsak)

işte tam bu dönemde soner yalçın hem de hürriyet'te bu yazıyı yazıyor.

ilginç.

(bkz: http://www.hurriyet.com.tr/...)

bergsoncudur, ve bergson gibi o da lise öğretmenidir. isyan ahlakı bağlamında albert camus ile şaşırtıcı derecede benzeyen görüşleri vardır. rahatlıkla söyleyebiliriz ki, türkiyede yaşamış en kaliteli düşünürlerden biridir

"sanatkar, hadiseler karşısında kendi iç dünyasına çevrilen bir metafizikçidir. o, ruhunun dünya ile çarpışmasını dikkatle takip eder ve içindeki mistik ritmi, hislerin sembollerine bürüyerek bize anlatır."

kitaplarının çoğu vakt-i zamanında ders kitabı olarak okutulmuş, zaten kitapların yapısına bakarsanız ders kitabı olmaya ne kadar müsait olduğunu görürsünüz.

yarınki türkiye kitabının her lise talebesine yüzünden okutulması büyüyünce de ezberden sorulması lazımdır. memleket irfanı için hayati öneme sahiptir çünkü. bu ülkenin hiçbir zaman kafası basmayan milliyetçilerinin ve bu aralar develerini çoğaltmakla meşgul muhafazakarlarının, ölüm yıldönümleri haricinde dönüp yüzüne bakmadığı büyük bir alimdir. ulan yine mesaj kaygılarken yakalandım kendime.

hakkında şöyle doyasıya bir malumat verilemediği için utanılacak kadar güzel adamdır.

hamiş: hece dergisi bir zamanlar nurettin topçu özel sayısı çıkarmıştı. kitaplarını okumaktan erinenlere, birkaç kitap hacmi tutan dergiden makaleleri öneririz.

istanbul doğumlu olmasına rağmen, babası erzurumlu olduğu için erzurumlu olarak bilinen önemli düşünür ve bilim adamıdır.

öğrencilik yıllarında ve akademik kariyeri süresince; psikoloji, felsefe, ahlak, sanat tarihi, siyaset, edebiyat ve tabi ki sosyoloji üzerine çalışmalarda bulunmuş ve bu alanlarda adından söz ettiren türk bilim adamlarından birisi olmuştur.

sorboune'da felsefe doktorasını başarmış ilk türk öğrenci olan topçu'nun, üniversitenin geleneklerine göre en iyi derece alan öğrenci olarak ödüllendirileceği zaman bu konuda görevli profesör ile arasında şöyle bir diyalog yaşanmıştır:

- profesör: "ödülün tercih hakkını size bırakıyoruz; bir altın saat mi, amerika veya kuzey avrupa'ya bir mavi yolculuk mu tercih edersiniz?"

- topçu: "üniversitenin giriş ve çıkışlarında 24 saat boyunca türk bayrağının dalgalanmasını istiyorum."

topçu'nun bu isteği, üniversitenin yetkililerince kabul görmüş ve gerçekleştirilmiştir.

nurettin topçu, ayrıca erzurum'daki tek sosyal bilimler lisesine adını veren kişidir.

(bkz: nurettin topçu sosyal bilimler lisesi)

sorbonne üniversitesi'ne lise mezunu olarak gidip 5 yıl sonra doktorasını yapmış olarak dönmüştür..