merhaba! itü sözlük, içeriği dünyanın değişik noktalarında bulunan yazarlarca oluşturulan bir interaktif sözlüktür. daha fazla bilgi alabilir, üye olarak içeriğin genişlemesine katkıda bulunabilirsiniz.

nitelikli çoğunluk

  1. bu başlıkta
  2. bakın dur
  3. sırala
  1. demokratik seçimlerde kullanılan bir çoğunluk yöntemidir. buna göre bir komünitenin çoğunlukta kalan, nitelikli, özel tanımlı bir kısmını "nitelikli çoğunluk" kavramı ifade eder. pek kitabi bir tanım olmadı. affoluna. ve devamla.. örneğin, bir grubun yarısından bir fazlası "salt çoğunluk", tam olarak yarısı "basit çoğunluk" iken, aynı grubun üçte biri, beşte üçü, altıda dördü, sekizde yedisi gibi kavramlarla ifade edilen kısmı o grubun nitelikli çoğunluğunu gösterir bize. sayılan çoğunluklar dediğim gibi demokratik seçimlerde kullanılır.

    tbmm tarafından eylemli içtüzük değişikliği (içtüzük tarafından öngörülen şartların karar alınırken, eylemde ortadan kaldırılması, ihlal edilmesi hali) yapılmadığı sürece kural olarak anayasal denetime kapalı parlamento kararı isimli kararlar alınırken uygulanan çoğunluk hallerinden biridir bu, bir diğer tanımla.

    anayasa'da kabul edildiği üzere tbmm kural olarak salt çoğunlukla karar alır. ama bazı hallerde karar alınabilmesi için mecliste nitelikli bir çoğunluğun o irade doğrultusunda oy kullanmış olması gerekir. bu halleri bir kısa liste halinde verirsek (zihnime güveniyorum; eksikler ve hatalardan o sorumludur):

    1. anayasa'nın herhangi bir maddesinde değişiklik yapılmasına dair karar,
    2. genel ve özel af ilanına dair karar,
    3. meclis başkanlığı seçimine dair karar (ilk iki tur),
    4. cumhurbaşkanının vatana ihanetten suçlandırılmasına dair karar vb. kararlar alınırken, salt ya da basit çoğunluk yetmez, nitelikli bir çoğunluğun bu kararların alınabilmesi yönünde irade açıklaması yapmış olması (oy kullanmış olması) gerekir.
    (eskiden cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk iki turu da dahildi bu listeye.)

    bu hallerin nitelikli çoğunluk sayılan oranlarını hatırlayamadım.