newspeak  

george orwell'in müthiş anti-ütopik romanı 1984'de geçen, çok kısıtlı, yüzeysel kelimelerden oluşan konuşma dili. yaklaşık 300-400 sözcükten oluşur ve inanılmaz sığdır, bu dilin yaratılmasının amacı zaten insanlar arası iletişimi ve bilgi alışverişini sıfıra indirmek, toplumu geyiğe mahkum etmektir.

(bkz. tiki dili)

george orwell'in bin dokuz yüz seksen dört adlı şaheserinde konuşulan,değiştirilmiş dil. yenikonuş'ta günümüzde kullanılan kelimelerin yerlerini daha kısa ve anlamsız kelimeler almıştır.

-spoiler-

yenikonuş'un amacı, zamanla insanların konuştuğu dilin sınırlarını mümkün olan en dar alana kadar daraltmak,böylece insanların düşünme yeteneklerini ellerinden almak,her şeye itaat eden ve soru sormayan koyunlar haline getirmektir.

bu dil aracılığı ile düşünce suçuna engel olunacağı iddia edilse de, düşünce suçunu önlemek için ''insanların düşünmesini önlemek''tir asıl amaç.

(bkz: big brother is watching you)

-spoiler-

*

düşünce suçlarını, otoriteyi sarsacak düşünceleri yok etmek için üretilmiştir. bu dilin sözlük çalışmalarına katılan bir karakterin* söylediği gibi:

"(...) sloganlar da değişecek. özgürlük kavramı ortadan kalkınca, 'özgürlük köleliktir' diye bir slogan nasıl olabilir?" (orwell, 56)

(devletin sloganı 'savaş barıştır, özgürlük köleliktir, bilgisizlik kuvvettir'di)

george orwellin 1984 adlı kitabında bahsedilen sözcüklerin kısaltıla kısaltıla kuşa çevirmek suretiyle oluşturulmuş dil. ne kadar az sözcük olursa, o kadar az düşünce suçu olur mantığı güdülür, dehşetengizdir.

genellikle "düşünmeyi engelleyecek bir dil" olarak ele alınmasına karşın, aslında kitapta yer alan şu kısımda başka bir yönü açıklanır;

--- spoiler ---

'who controls the past,' ran the party slogan, 'controls the future: who controls the present controls the past.'

--- spoiler ---

kültür, dile bağlıdır. dil olmadan, kültür aktarılamaz. parti ise şimdiki dili kontrol ederek geçmişi, geçmişi kontrol ederek geleceği kontrol etmeyi planlamaktadır. dolayısı ile newspeak, aslında partinin gücünü oluşturan, insanların kontrol edilmesini sağlayan bir dildir.