iki yada daha çok bilgisayarın fiziksel olarak birbirine bağlanmasına network (ağ) denir.
basit olarak peer to peer* ve sunucu tabanlı olarak iki çeşide ayrılsa da;
ilingilerine göre****; alt yapılarına göre** veya boyutlarına göre ** ayrılarak da incelenebilir.
(bkz: ağ topolojisi)
ayrıca işletme biliminde, bir merkez organizasyon etrafında bir araya gelmiş yan kuruluşları ifade eden bir örgütlenme biçimidir. içsel, stabil ve hareketli (dinamik) olarak üç tür şebeke (network) organizasyon vardır.
(bkz: network organizasyon)
cem boyner'e ait * bir giyim markası.ekürisi fabrika'dır.aynı ürünleri benzer kumaşlarla sunarlar ama fiyatları iki katıdır.zaten gelişmiş olan türk tekstilinin yüz akıdır denilebilir.
reklamlarındaki beyaz saçlı,sakallı manken için
(bkz: satya oblet)
amerikan ordusu merkezi bir network ile tüm askerleri; tank, uçak vs. gibi araçları birbirine bağlayacak. bu proje için 360 firma binlerce insan çalışacakmış.böylece herhangi bir anda merkezi sistemde neyin nerde olduğu ne yaptığı realtime tutuluyor olacak.
sinir bozan bir gelişme şüphe yok.
aslında ilk bilgisayar eniac'ın da ikinci dünya savaşında balistik hesaplamaları yapsın diye, yine askeri gereksinmelerden ortaya çıktığını böyle geliştirildiğini eklemek lazım.
altınyıldız bünyesinde bulunan bir boyner holding markası olup kalitesi, üretimi tartışmaya açık olan markadır.
hala bünyesinde 5 tekstil mühendisi çalıştırmakta olup staj için seçilmemesi gerekir.
i don't have to tell you things are bad. everybody knows things are bad. it's a depression. everybody's out of work or scared of losing their job. the dollar buys a nickel's worth, banks are going bust, shopkeepers keep a gun under the counter. punks are running wild in the street and there's nobody anywhere who seems to know what to do, and there's no end to it. we know the air is unfit to breathe and our food is unfit to eat, and we sit watching our tvs while some local newscaster tells us that today we had fifteen homicides and sixty-three violent crimes, as if that's the way it's supposed to be! we know things are bad - worse than bad, they're crazy! it's like everything everywhere is going crazy, so we don't go out anymore. we sit in the house, and `slowly the world we are living in is getting smaller`, and all we say is, 'please, at least leave us alone in our living rooms. let me have my toaster and my tv and my steel-belted radials and i won't say anything. just leave us alone!' well, i'm not gonna leave you alone! i want you to get mad! i don't want you to protest. i don't want you to riot - i don't want you to write to your congressman because i wouldn't know what to tell you to write. i don't know what to do about the depression and the inflation and the russians and the crime in the street. all i know is that first you've got to get mad! you've got to say, "i'm a human being, goddamnit! my life has value!!" so, i want you to get up now. i want all of you to get up out of your chairs. i want you to get up right now, and go to the window, open it, and stick your head out and yell: "i'm as mad as hell, and i'm not going to take this anymore!!" i want you to get up right now, sit up, go to your windows, open them and stick your head out and yell - 'i'm as mad as hell and i'm not going to take this anymore!' things have got to change. but first, you've gotta get mad!...
1976 yapımlı,medyaya ve varolan düzene ilişkin eleştrileriyle dikkat çeken bir film.ayrıca filmden bazı ateşli konuşmaların zeistgeist belgeselinde yer aldığını da belirteyim.
üzerine çok fazla yorum yazmak oldukça yorucu olacaktır, zamanının ötesinde bir yapım, oyunculuğu, yönetmenliği ve atmosferi ile bir başyapıt.
video kesimi üzerine thelepermessiah arkadaşımıza da teşekkürlerimi buradan iletirim... işte ufak bir sahne
bilgisayar ağları oluşturulurken pek çok farklı yöntem ve kriter göz önünde bulundurulmaktadır. tüm bu detaylar,
- kullanılan mimariye göre bilgisayar ağları
- bağlı sistemler arasındaki mesafeye göre bilgisayar ağları
- kullanılan topolojiye göre bilgisayar ağları
- kullanılan iletişim protokollerine göre bilgisayar ağları
olmak üzere 4 grupta incelenebilir.
1. kullanılan mimariye göre bilgisayar ağları
network mimarisi, networkün temel yönetim ve çalışma mantığını belirler. bilgisayar ağları, kullanılan mimariye göre,
o server based network (sunucu tabanlı ağ)
o peer-to-peer network (kullanıcı tabanlı ağ)
olmak üzere iki grupta incelenirler.
1.1 server based network (sunucu tabanlı ağ)
bu tip networklerde, ağın yöneticisi konumunda bir server (sunucu) bilgisayar bulunmaktadır. network üzerindeki tüm kaynaklar servera bağlıdır ve serverın sorumluluğu altındadır. bu network tipinde server haricindeki diğer sistemlere client (istemci) adı verilir. client bilgisayar, ağa bağlanmak ve ağ tarafından sağlanan erişimleri kullanabilmek için önce servera bağlanmak zorundadırlar. her client, serverda tanımlı olan erişim izinleri çerçevesinde ağ kaynaklarını kullanabilir.
serverlar, networkü kontrol altında tutabilmek için, mevcut işletim sistemleri dışında gelişmiş sistemler de kullanabilirler. network server sistemleri için geliştirilmiş işletim sistemlerine, unix, novell ve windows server sürümleri gibi örnekler verilebilir.
bu ağ sistemi, büyük firmalarda ve çeşitli erişim seviyelerinin olduğu geniş kapsamlı networklerde kullanılmaktadır.
1.2 peer-to-peer network (kullanıcılar arası ağ)
bu network tipinde bir server söz konusu değildir ve tüm bağlı sistemler eşit konumdadır. ağ üzerindeki yazıcı, tarayıcı, fax gibi kaynaklar, bağlı bulundukları bilgisayar tarafından kontrol edilirler ve kaynaklara erişim izinleri de ilgili bilgisayar tarafından verilir. ağdaki diğer bilgisayarlar, ilgili bilgisayarın kaynaklarına, o bilgisayarın izin verdiği ölçüde erişebilirler.
bu ağ sistemi genelde az sayıda bilgisayarın bulunduğu ev ya da işyeri gibi ortamlarda kullanılmaktadır.
2. bağlı sistemler arasındaki mesafeye göre bilgisayar ağları
esasında aradaki mesafeye göre networkler, lan (local area network) ve wan (wide area network) olarak iki ana grupta incelenebilir. ancak detaylı bir sınıflandırma için dört grupta incelenmektedir. bu dört grup içerisindeki herhangi bir grup ağ tipine bağlı bulunan bir bilgisayar, ilgili ağ kendisinden daha büyük bir networke bağlandığı takdirde, otomatik olarak o networkün de bir parçası kabul edilir. bu gruplar büyükten küçüğe doğru,
o lan (local area network – yerel alan ağı)
o kampüs ağ (mahalli alan ağı)
o man (metropolitan area network – kentsel veya bölgesel alan ağı)
o wan (wide area network – geniş alan ağı)
şeklinde sıralanmaktadır.
2.1 lan
local area network (yerel alan ağı). adından da anlaşılacağı üzere, küçük çaplı bilgisayar ağlarına lan adı verilir. aynı bina ya da katta bulunan bilgisayarlar arasında kurulacak networkler için kullanılır. lan sistemini oluşturmak için bir ya da daha fazla hub kullanılır. kablolama için 100baset (100 mbps) ya da 1000baset (1000 mbps) utp kablosu kullanılan bu sistemde network içerisindeki bilgisayarlar birbirlerine fiziksel olarak yakındır. lan, bugün kullanılan en hızlı network sistemleri arasındadır. lan sistemi, yazıcı ve tarayıcı gibi çevre birimlerinin network üzerinde ortaklaşa kullanılabilmesine de olanak tanır.
2.2 kampüs ağ
birden fazla yerel alan ağının birbirine bağlanmasıyla oluşturulan, mahalli çapta network sistemlerine kampüs ağ adı verilir. kampüs ağ ismi, farklı binalardaki yerel ağların birbirine bağlandığı üniversite kampüslerinden gelmektedir. örneğin bir kampüste bulunan her bina içerisinde ayrı birer yerel alan ağı (lan) bulunmaktadır. işte bu ağların kampüs içerisinde birbiri ile iletişimini sağlamak amacıyla kurulan ağa kampüs ağ adı verilir. aynı tanım, bir üretim ya da araştırma tesisi içerisindeki farklı binalar arasında kurulan network için de geçerlidir.
2.3 man
metropolitan area network (kentsel alan ağı). bir şehri, bölgeyi ya da bir ülkenin tamamını birbirine bağlayan network sistemleridir. bu tip networklerde, bağlı sistemler arasındaki mesafe çok fazla olduğundan, iletişim için özel bir altyapı oluşturularak modem bağlantısı sağlanır.
2.4 wan
wide area network (geniş alan ağı). uluslar arası düzeyde ve global iletişimde kullanılan network sistemidir. bu tip networklerde iletişim için denizaltı kablolarından ya da uydulardan yararlanılır. iletişim için modem bağlantısı kullanılır. bu network tipine verilebilecek en önemli örnek internettir. diğer üç ağ tipindeki networklerden herhangi biri, wan tipi bir ağa bağlandığında, diğer tipteki ağa bağlı olan bilgisayarlar wan ağının da birer üyesi haline gelirler.
3. kullanılan topolojiye göre bilgisayar ağları
network topolojisi, bir network üzerindeki bilgisayarların birbirlerine bağlanma şekillerini, diğer bir deyişle networkün nasıl bir kablolama düzeniyle oluşturulduğunu tanımlamak için kullanılan terimdir. kurulacak olan networkün genişliği ve kurulacağı ortam, topolojinin belirlenmesinde etken olan önemli unsurlardır. yaygın olarak kullanılmakta olan network topolojileri,
o yıldız topolojisi
o çizgisel topoloji
o halka topolojisi
o ağaç topolojisi
o dağınık topoloji
şeklinde sıralanmaktadır.
3.1 yıldız topolojisi (star topoloji)
bu topoloji, merkezi olarak yerleştirilen bir ana hub ya da switch ile bu hub ya da switche bağlı bilgisayarlardan oluşur. buradaki mantık tüm bilgisayarların kendilerine ait birer kablo ile merkeze bağlanmasıdır. bu sayede, network üzerindeki bilgisayarlardan herhangi birinin ağ iletişiminde problem yaşandığı takdirde, bu problem networkün geri kalanını etkilemeyecek ve iletişim sürdürülebilecektir. ancak hubda ya da switchte yaşanacak bir problem tüm networkü etkilemektedir. bu topolojide ethernet protokolü kullanılır. ayrıca bu topolojide, networke bir bilgisayar daha eklenmesinin ya da networkten bir bilgisayarın çıkarılmasının iletişime doğrudan etkisi olmamakta ve bu işlem tek bir ağ kablosu değiştirilerek yapılabilmektedir. yıldız topolojisi, günümüzde kullanılan en yaygın topolojiler arasındadır.
3.2 çizgisel topoloji (bus topolojisi)
basitçe tüm bilgisayarların tek bir ağ kablosuna bağlı oldukları ve bu kablo üzerinden iletişim kurdukları topolojidir. ethernet protokolü kullanılır. networkün başlangıç ve bitiş noktalarına, network sınırlarının belirlenmesi için uygun değerli birer direnç (sonlandırıcı) yerleştirilir. bu network topolojisinin dezavantajı, ağ kablosu üzerinde meydana gelebilecek bir aksaklık neticesinde tüm network iletişiminin kesilebilmesi riskidir. kullanımı en kolay ve maliyeti en düşük olan topoloji bus topolojisi’dir. veri iletişimi için koaksiyel kablolar kullanılır.
3.3 halka topolojisi (ring topoloji)
halka topolojisi, bilgisayarların bir halka oluşturacak şekilde dizilmesiyle oluşturulan bir network topolojisidir. token ring protokolü ile çalışır (token ring ile ilgili detaylar için “kullanılan iletişim protokollerine göre networkler” kısmına bakınız). mantık olarak çizgisel topolojiye benzer, ancak burada sonlandırıcılar yerine networkün iki ucunun birbirine bağlandığı düşünülebilir. ağ kablosu üzerine meydana gelebilecek bir sorun, tüm networkü etkilemektedir.
3.4 ağaç topolojisi (tree topoloji)
networkün kablolamada dallanma ve hiyerarşi yöntemiyle bölünmesi mantığına dayalı topolojidir. mantık olarak çizgisel topolojiye benzer.
3.5 dağınık topoloji
tüm bilgisayarların ayrı ayrı birbirlerine bağlandıkları, güvenliği ve maliyeti yüksek bir topolojidir. bu topoloji ile oluşturulmuş bir networke yeni bir bilgisayar eklenmek istediğinde, bu bilgisayardan networkteki her bilgisayara ayrı ayrı kablolar çekilmesi gerekmektedir. maliyeti ve genişleme zorluğu nedeniyle pek kullanılmamaktadır.
4. kullanılan iletişim protokollerine göre bilgisayar ağları
network protokolleri, network üzerinde veri alışverişi yapılabilmesini sağlamak üzere belirlenen işlemler ve yönergeler topluluğudur. yazılım protokolleri ve ağ protokolleri olmak üzere iki ana grupta incelenirler.
yazılım protokolleri
bir network üzerinde bulunan iki bilgisayar arasındaki iletişimi sağlayan protokollerdir. bu protokoller ağ protokollerinin üzerinde çalışırlar. bilgisayarın bir ağ tarafından tanınması ve ağ ile veri alışverişi yapabilmesi için, yazılım protokolünün ilgili bilgisayar üzerinde tanımlanmış olması gerekmektedir. yazılım protokollerine örnek olarak tcp/ıp ve netbeuı verilebilir.
ağ protokolleri
iki farklı network arasında iletişim kurabilen protokollerdir. ağ protokolleri, yazılım protokollerini de kapsarlar.
not: tüm bu protokollerin çalışma düzenleri, osı (open system ınterconnection) adı verilen bir referans modeli baz alınarak geliştirilmiştir (detaylı bilgi için osı modeli başlığına bakınız).
en çok kullanılan ağ iletişim protokolleri şunlardır:
o ethernet protokolü
o token ring protokolü
o fddı protokolü
4.1 ethernet ağları (ethernet protokolü)
ethernet protokolü, lan için geliştirilen ilk ve en önemli protokollerden biridir. bu protokol, ethernet’in ağ üzerindeki veri yollarını sürekli izlemesi ve hattın aktarıma uygunluğunu teyit ettikten sonra yollanması istenen verinin istenen adrese ulaştırılması mantığına dayanmaktadır. bugün kullanılan en yaygın network protokolü ethernet’tir. devlet dairelerinde, özel sektörde ve internet cafelerde dahi ethernet protokolü çerçevesinde kurulan ağlar yaygın olarak kullanılmaktadır.
4.2 token ring ağları (token ring protokolü)
bu protokol, üzerindeki veri aktarım trafiğinin yüksek olduğu networkler için geliştirilmiş olan, maliyeti daha yüksek ancak stabilitesi de aynı oranda yüksek olan bir ağ protokolüdür. networklerde dosya alışverişi sırasında, veri, dosya yapısını korumak ve hızı arttırmak amacıyla belli standartlarda boyutlandırılmış küçük parçalar (paketler) halinde aktarılır.
token ring ağ protokolünde, networkdeki ilk açılan bilgisayar, gözlemci olarak tanımlanır ve bir token (istem kartı) oluşturur. ağda veri alışverişi bu token kullanılarak yapılmaya başlanır. ağ üzerinde, başka bir bilgisayara veri göndermek isteyen her bilgisayar, bu token’ın kendisine ulaşıp veriyi devralmasını bekler. token bilgisayara ulaştığında, ilgili bilgisayar veriyi ve yollanacağı bilgisayarla ilgili network tanımını token’a bildirip onu ağa geri gönderir. burada mantık, verinin dosya yapısını ve stabilitesini korumak amacıyla, ağ üzerinde bir seferde yalnızca tek bir token’ın bulunması ve söz konusu token’ın da bir seferde yalnızca bir işlem yapmasıdır. dolayısıyla token bir aktarım işlemi yaparken, birbiriyle veri alışverişi yapmak isteyen diğer bilgisayarlar, token’ın mevcut aktarımı tamamlamasını beklemek zorundadırlar. buna bağlı olarak, aynı anda birden fazla aktarımın yapılabildiği ethernet gibi protokollerin bulunduğu ağlara nispeten daha güvenli ve stabil bir veri alışverişi söz konusu olmaktadır. token, aktarım işlemini bitirdiği zaman diğer istemlere cevap vermek üzere çalışmasına devam eder.
4.3 fddı protokolü
açılımı fiber distributed data ınterface şeklindedir. çift yönlü ve çift halkalı bir token-passing network sistemidir. bu sistemde her biri çift yönlü veri taşıyabilen iki halka vardır. veri aktarımı fiber optik kablolar üzerinden gerçekleştirilmekte ve oldukça yüksek hızlarda veri transferi yapılabilmektedir. fddı ağları iki ayrı bağlantı modunda kullanılabilmektedir. networke bağlı bir sistem single attach station ya da dual attach station olarak çalışabilir. single attach station modunda, bilgisayar network üzerindeki iki halkadan birine bağlıdır ve iletişimi bu halka üzerinden yürütür. dual attach station modunda ise ilgili bilgisayar ağın her iki halkasına da bağlı bulunmaktadır. fddı protokolü, yüksek hızlı lan ağlarının kurulmasında kullanılır.
fddı protokolünün, sistemler üzerindeki belirli uygulamalar için istenilen miktarda bant genişliği ayrılmasına imkan sağlayan fddı-2 adlı bir versiyonu da bulunmaktadır.
ben böyle zamanının ötesinde film görmedim arkadaş. sene 1976, ve bu bir stüdyo filmi (bkz: mgm)!
artık bağımsız bile böyle film çıkmıyor, belki de çıkmayacak hiç. yapımından 33 sene sonra görüyoruz ki bay jensen'ın öngörüleri doğru ve daha da distopik bir geleceğe emin adımlarla ilerliyoruz.
