nerede o eski ramazanlar  

eski günleri özleyen, memleketin şu anki durumundan memnun olmayan eski toprakların sık kullandığı cümlelerden biri. eskiye duyulan özlem.

nerede o eski sahurlar..
nerede o eski gözlemeler, çaylar..
nerede o eski davulcular

türk toplumunun genel karakteristik özelliği olan "geçmişe özlem" duygusunun bir yansımasıdır. her yıl ramazan ayının ilk günlerinde aile büyükleri tarafından sıklıkla tekrar edilir.

babalarımızın dedelerimizin ramazanın ilk gününden başlayan eski ramazanları anlatmaya giriş şeklidir.

sahiden de onları dinlemek ramazanın güzelliğine bir de nostalji katar.anlatıyorum dinleyin:

"nerde o eski ramazanlar?arife gününde kompostolar kaynatılır,sahur için pilavlar,börekler,pideler yapılırdı.sahura kadar uyumaz heyecanla beklerdik.sahurumuzu şen şakrak eder namazımızı kılar yatardık.tabi sahurdan önce davulcunun manilerini dinlerdik.

bütün günümüz huzurlu geçerdi.akşam eve gelir ilahiler dinlerdik.tabi ozaman misafirlik çoktu.iftar sahurdan daha şen şakrak,çoluklu çocuklu geçerdi.yemeğimizi yer namazımızı kılar hep beraber feshaneye giderdik.orada gölge oyunlarını,gösterileri izler şerbetlerimizi içerdik.çocukların eline osmanlı macunu tutuşturuluverilirdi,mutlu olurlardı.

gösteriler bitince sinemaya gider filmimizi izlerdik.ilk günler çağrıyı oynatırdı makinist.tabi o zaman televizyon yoktu.orada gazozlarımızla çerezlerimizi yiyip içerdik.
eve giderdik babalarımız köşelerinde nargilelerini içerlerdi;bir yandan da radyoda ilahi,sonra radyo tiyatrosu programları verilirdi.komşularla çaylar içilir,bir yandan da sahura hazırlık yapılırdı.ramazan ayrı bir şenlikti;şimdiki gibi sadece oruç tutup televizyondaki ezanı dinlemezdik.zaten televizyon yok o zamanlar.toplar atılır,ezan can kulağıyla dinlenirdi,davulcular sanatçıydı o zamanlar.ahh ahh."

işte böyleymiş eski ramazanlar."nerde o eski ramazanlar" sözü içinde bunları barındırır;bu söz gerçek ramazanı anlatır işte.

bir de direklerarası muhabbeti vardır. şimdi ben yüzüklerin efendisi, matrix, south park ya da simpson' ları izledikten sonra nasıl izlerim kavuklu ile pişekarı, karagöz ile hacivatı olacak iş mi bu? kantoyu da bu sınıfa sokmuyolar mı deli oluyorum... ramazan gibi mübarek bir ayda teravih namazını kılıp gelicez, nurhan damcıoğlu sahnede kıçını bir oyana bir bu yana atıp "ay ay ay ayyy!" yapacak ne ki şimdi bu?

yaşı 30'u geçmiş kişilerin her ramazan mutlaka söylemeleri gereken cümledir. ben de söyledim ama pişmanım. çünkü şimdiki ramazanlardan daha bir keyif alıyorum açıkçası. tek sorun artık sahuru ben hazırlıyorum iftarı eşim. zor oluyor.

ama bu lafı söyleyen adamların aklında ne geçiyor merak ediyorum. hacivat karagöz mü izlemek istiyorlar? osmanlı macunu mu yemek istiyorlar? annelerinin kendilerini sahura kaldırmasını mı özlüyorlar? bence sonuncusu. ahhh nerde o eski ramazanlar diyen insan sorumluluktan bıkmıştır kalıbımı basarım. anan kursun sofrayı, sen ye iç zıbar yat. anacın toplasın, silsin, süpürsün. sen 4'e kadar uyu. uyan 2 saat sonra iftar et. sonra adı oruç tuttum. tabii inlersin nerde eski ramazanlar diye.

misal ben saat 1 olmuş hala oturuyorum. 4'te kalkıp sahur hazırlıcam, 5 gibi bitecek sonra sil, temizle, kaldır, 5 buçuk gibi yat. 7'de kalk işe git. 18.30'a kadar çalış. iftara zor yetiş, çay demle, çocukla oyna, onu yatır, saat olsun 11, bir bardak çay iç uyku gelsin yine aynı döngü devam. ondan sonra nerde eski ramazanlar. kalmadı be gözüm, bitti. şimdi yeni ramazanlar var. hele oğlan azıcık daha büyüsün bi de onu sahura falan kaldır, okula yolla, nerde eski ramazanlar diye bugünleri arayacağım adım gibi biliyorum.

eski ramazanlar karagöz hacivat, sultanahmet eğlenceleri değil, anamın beni yedirip içirdiği ramazanlarmış ben bunu anladım. aramıyorsam adam değilim. sahura ne yapayım diye düşünmekten saçları döküyorum kolay değil.

(bkz: sahanda yumurta)

(bkz: beyoğluna kravatla çıkmak)

geçmişe özlem, belki de en az ramazanın kendisi kadar meşhur soru kökü.

masumiyetin öldüğüne inanılan yerde, mektupların yazıldığı yerde, cep telefonlarına herkesin aynı şeyi birbirine yolladığı mesajların gelmediği yerde, çocukluğun özlendiği yerde, benim pek umrumda da değil nerdeyse nerde ama bayramda şeker yiyebilme ihtimalinin heyecan ve baş dönmesi yarattığı yerde, anne babaların ve büyük halaların ve amcaların bilgisine hayran olup saygı duyduğumuz günlerde, sevgilinin yüzünü bilmediğimiz, sevgili diye bir şeyden habersiz olduğumuz ve kuzenlerimizin yüzünü gördüğümüzde mutlu olduğumuz zamanlarda.

hakikaten eskiler söyler hep,bir başkaymış o zamanlar ramazanın tadı,ben bunu herşeyin az olmasına ve o azın bile keyif vermesine bağlıyorum herşeyi.