ibrahimi dinler öncesi
pagan geleneklerinden etkilenmiş yeni dini hareketleri çatısı altında toplayan akımdır.
doğal olarak içinde büyük farklılıklar ve çok çeşitli inanç sistemleri barındırır. ancak genelleme yapmak gerekirse, ki gerekse de gerekmese de yapıyorum,
animizm,
politeizm, yöresel-foklorik inançlar belirleyici özelliklerdir. doğa yine sıkça işlenir.
materyalizm ve spiritualizm ilişkisi semavi dinlerden çok farklıdır, bambaşkadır. teknopaganizm (yüksek teknoloji gereçleri ile bezeli inançlar, dumur) gibi akımların varolabiliyor olması hoştur. paganların kafası güzel çalışmaktadır, yaratıcılık semavi dinlerdekinin aksine öldürülmemekte, yüceltilmektedir. sanatta ve teknolojik gelişmedeki pagan etkisi dikkat çekicidir, en azından çekmelidir, çekse güzel olur.
ritüeller genellikle alışılagelmiş semavi ritüellerden daha renklidir, derin ve anlam doludur.
dan brown aslında boktan olan kitaplarını bunları anlatarak satmış, akabinde zengin olmuştur. semavi dinlerin
ritüelleri pagan genellike pagan kökenlidir ve daha moderndir, bu bağlamda kalitenin düşmüş olması ilk başta ilginç gelse de kitleleri birlikte hareket ettirmek için daha basit, anlaşılması kolay ritüellerin başarılı olduğunu görür, üzülürüz, en azından ben üzülürüm.
