|
|
- gül ile bülbül gibi, divan edebiyatında çok kullanılan bir benzetmedir. pervane mumun etrafında uzun süre döner ve sonunda kendisini ateşe atar.
- (bkz: imkansız aşk) *
- şirazlı şeyh sadi nin okunduğunda insanı mazoşist bir aşka yönlendiren eseri.
biri pervaneye şöyle der:
"ey ufacık böcek, minicik kanatlı hayvan! sen kendine layık birini bul. öyle bir yol tut ki başarı umabilesin. sen kim mum sevmek kim. ateşin etrafında dolaşma, insan önce kendini bilmeli....yarasaya baksana güneşten saklanıp gizlendiği için gündüzleri ortalarda görünmüyor, geceleri meydana çıkıyor. kendisiyle başaçıkamayacağı kişiyle güreşmek ,savaşmak cahillik , kendini bilmezliktir..."
ey pervane ! kimse sana mumun uğrunda nahak yere ve boşu boşuna ölüyorsun, iyi ediyorsun demez.
"bir dilenci bir padişah kızını isterse bu saçma bir fikir, manasız bir hareket olur..."
"bir mecliste bir mum yandığı vakit , padişahlar büyükler yüzlerini ona çevirirler. hal böyleyken mum hiç senin yüzüne bakar mı?"
karşısında o kadar padişahlar varken, büyükler dururken senin gibi bir müflise iltifat eder mi hiç? ben zannetmem
mum herkese nezaket , fakat sana kızgınlık gösterir. neden ? çünkü sen zavallısın , biçaresin.
yüreği yanık pervane şu cevabı verdi:
"mum beni yakarmış, yanarmışım bunun ne önemi var?gönlümde ibrahim ateşi var. nemrut onu yakmak istedi, fakat o ateş ibrahim'e nasıl bi gülizar oldu ise , mumun ateşi de bana gülistandır....
gönül , cananın eteğini çekmez , canan ve sevda aşıkın yakasını çekerler.
...ben kendi isteğimle kendimi ateşe atmıyorum ki , boynumdaki aşk zinciri beni ateşe sürüklüyor. mumun ateşine kavuştuğum zaman yanmıyorum ki, daha henüz uzaktayken o beni yakmıştı..."
yar, güzellik ve sevilmek icabı istediğini yapar. ona: yapma, etme, yakma , zahitlik yap denilemez ki.
"yarim güzeldir, beğenilmiştir , istiyorum ki ben yanarken çıkardığım alev ona sirayet ederek onun ışığına katılsın, onun ziyasını arttırsın."
"bilir misin ki aşıka nasihat etmek akrebin soktuğu kimseye sızlanma, inleme demeye benzer."
"aşk ateştir, öğüt yeldir. yel ateşi alevlendirir.."
not:eserin tamamının türkçeye çevirisini yakup kenan necefzade yapmıştır.
|
