merhaba! itü sözlük, içeriği dünyanın değişik noktalarında bulunan yazarlarca oluşturulan bir interaktif sözlüktür. daha fazla bilgi alabilir, üye olarak içeriğin genişlemesine katkıda bulunabilirsiniz.
  1. 3

mimar sinan

  1. bu başlıkta
  2. bakın dur
  3. sırala
  4. #kültür sanat
  5. #kişiler
  1. 84 cami, 52 mescit, 57 medrese, 7 darül-kurra, 20 türbe, 17 imaret, 3 darüşşifa (hastane), 5 su yolu, 8 köprü, 20 kervansaray, 36 saray, 8 mahzen ve 48 de hamam olmak üzere 365 eser vermiştir.
  2. national gographic'te tarihi mostar köprüsü'nün bosna savaşı sırasında hasar görmesi nedeniyle restore edilirken hazırlanan bir belgeseli izlemiştim.köprü mimar sinan'ın eseridir.

    köprü restorasyonunda çalışan işçiler türk mühendisler ise yabancıydı.(sanıyorum amerikalılardı)köprüyü tamamen yıkıp yeniden aslına uygun olarak inşa etmeyi planlıyorlardı ama bu o kadar da kolay değildi.çünkü o mühendisler hala o köprünün o şekilde nasıl ayakta durduğunu ve yıllarca nasıl sapasağlam ayakta kaldığını çözememişti.(savaşa kadar)sonunda baya bir şeyler deniyorlar,köprünün sırrını çözüyorlar ve aslına uygun olarak yeniden yapıyorlar. düşün mimar sinan bu köprüyü 1556'da yapmış.
  3. dünya mimari çevrelerinin önünde saygıyla eğildiği, eserleri kiraya verilmeye başlanan(!) mimar.

    "mimar sinan'ın muhteşem eseri kiralik işyeri.
    asude yardımcı

    2010 avrupa kültür başkenti ilan edilen istanbul’da mimar sinan’ın sanat eseri olan ancak günümüzde harabeye dönen tarihi mihrimah sultan hamamı’na kiralık işyeri tabelası asıldı.

    edirnekapı’da bulunan ve mihrimah sultan cami külliyesi’nin bir bölümü olan tarihi hamam, pislik ve bakımsızlıktan yok olma tehlikesiyle karşı karşıya.tarihi kaynaklara göre, 1562-1565 yıllarında çifte hamam biçiminde, klasik dönemde yaygın olan bir plan şemasında inşa edilmiş mihrimah sultan hamamı, şu an dış duvarları dışında tüm mimari özelliklerini yitirmiş durumda.kapalı tutulan, bakımsızlıktan ve ilgisizlikten, pislik yuvasına dönen mihrimah sultan hamamı’nın kadınlar bölümü ise savaş alanını anımsatıyor. duvarları nemden görünmez hale gelen, cam ve kapıları kırılan kadınlar bölümünü, ziyaretçiler yerine etrafa mikrop saçan çöpler dolduruyor. hamam çalışanları ise hamamın kadınlar bölümünün, 10 yıldır kullanılmadığını sadece erkekler bölümünün kullanıldığını söylüyor.

    kanuni, kızı mihrimah sultan için yaptırmıştı.
    tarihi kaynaklarda, kanuni sultan süleyman’ın hürrem sultan’dan olan kızı mihrimah sultan adına üsküdar ve edirnekapı’da iki büyük cami ve külliyeyi mimar sinan’a yaptırdığı belirtiliyor. bu tarihi eserleri ilginç kılan özellik olarak, edirnekapı’daki mihrimah sultan camisi’nin tek minaresinin arkasından güneş doğarken, üsküdar’daki caminin iki minaresinin arasında ay doğması gösteriliyor. mihrimah sultan’ın ismi farsça’da ‘mihr ü mah’ güneş ve ay anlamına geliyor. ancak, edirnekapı’daki mihrimah sultan camii’nin minaresi bugünlerde ortada yok.

    vakıf’tan özel mülkiyete geçmiş.
    tarihi mihrimah sultan hamamı çalışanları ise “hamam vakıftan darüşşafaka’ya geçmiş, 1968’de de açık arttırmayla satılmış. şimdi hamamın ne olacağını bilmiyoruz.” diyor. hamam görevlileri, turistlerin ve üniversite öğrencilerinin ilgisinin yoğun olduğunu, hamamı ziyaret edip fotoğraf çektiklerini belirtiyorlar.

    'kendimizi açık açık rezil ediyoruz'

    üniversite öğrencisi nihal kes 'hamamın kiralık iş yeri olarak kullanıma açılmış olması büyük bir sorumsuzluktur. kendimizi artık açık açık rezil etmekten çekinmiyoruz' diyor."

    kaynak: istanbul üniversitesi iletim dergisi.
    http://www.istanbul.edu.tr/...

    not: metin, yarın öbürgün iü ilgili linkinden yazının kaldırılma olasılığına karşı sözlüğe taşınmıştır.
  4. dünya tarihinin gelmiş geçmiş en büyük dehalarından biri olan mimar sinan'ın, yaşadığı süre içerisinde neden bütün dünyanın saygınlığını kazandığını gösteren ibret alınacak hikayesidir.

    (alıntıdır)

    istanbul devamlı bir su problemi içerisindedir. bu problemin çaresi asırlar önce kanuni zamanında, mimar sinan'ın günlerinde konuşulmuş ve en büyük çare sinan'la bulunmuştur. istanbul'un o günkü nüfusu çoğalınca kanuni sultan süleyman, sinan'ı çağırır, der ki:
    "mimarbaşı, halkımız su ihtiyacı içinde. bir at yükü suya çok miktar akçe ödüyorlar. acaba halkımızın bu su ihtiyacını karşılamak için birşeyler düşünmez misiniz?"

    mimarbaşı der ki:
    "sultanım siz müsaade buyurun, ben istanbul'un çevresini bir dolaşayım, dışarıda mevcut sulan istanbul'a getirmenin mümkün olup olmadığını bir inceleyeyim ve ondan sonra size bir cevap veririm."
    ve sinan ağa atına biner, yanına yardımcılarını da alır, çekmece'den başlayarak kıyılan dolaşır, beşiktaş'a kadar istanbul'un kıyılarında,dereleri, akan sulan tespit eder. bu suların önü örüldüğü, baraj yapıldığı takdirde nereye kadar yükselir, nereden nereye kemer yapılarak istanbul'a getirilebilir, bunun günlerce hesabını yapar ve kanuni'nin huzuruna çıkar. sultan sorar:
    "mimarbaşı, istanbul'a su getirmek mümkün müdür?"
    mimarbaşının cevabı:
    "belki sultanım, mümkündür. ancak çok ağır bir şartı var."
    "nedir o mimarbaşı?"
    "sultanım, altın dolu keseleri uç uca dizmek şartıyla ancak istanbul'a su gelebilir."
    kanuni'nin cevabı şu olur:
    "mimarbaşı sen istanbul'a su getirmenin mümkün olup olmadığını söyle. eğer mümkünse ben keseleri uç uca değil, yan yana dizmeye razıyım."
    bunun üzerine mimar sinan kolları sıvar ve istanbul'un dışındaki sulan kağıthane civarında belli yerlerde toplar, oradan da dere içlerine büyük geçitler yaparak istanbul'a getirir ve şehrin belli meydanlarında umumi çeşmeler yaparak suyu akıtır. bu çeşmelerin tamamı da kırkı bulur. ve kırk çeşme suları akmaya başlar.
    o güne gelinceye kadar, musluk gibi bir adet olmadığı için sular boşa akıp gitmektedir. o gün çok pahalıya mal olan suyu artık bostanlara, yollara akıtmak istemiyorlar ve ilk defa istanbul'da lüle dedikleri musluğu çeşmelere koyuyorlar.
    su böylesine pahalıya geldiği ve kıymet kazanmaya başladığı için kanuni bir ferman çıkanr, der ki:
    "istanbul meydanlarındaki umumi çeşmeler halkın malıdır. hiç kimse bu çeşmelerden gizlice yeraltından evine su alamayacaktır."
    bu umumi kaidenin bir istisnasını da koyar kanuni. o da özel olarak sinan'a iletilir. denir ki:
    "sen istanbul'a böylesine güzel bir çalışma sonunda kırk çeşme sularını getirdin. sen evine özel olarak bir lüle su alabilirsin."
    ve süleymaniye civarındaki meydan çeşmesinden sinan'ın evine özel olarak yol yapılır ve su akıtılır. böylece mimar sinan evinde özel suyu olan tek kişi olur.
    mimar sinan şehzadebaşı camiini, süleymaniye camiini ve edirne'deki selimiye camiini yaptıktan sonra yaşlanır.


    devir hep öyle geçmemiştir. itibarının yüksekte olduğu devirde, kendisinin kıymetini takdir edenler bir bir bu dünyadan göçmüşlerdir. kanuni vefat etmiştir, yerine başka padişahlar geçmiştir. ve sinan 99 yaşına gelmiştir. çevresindeki dostları göçtüğü içinde kendisi istanbul'da adeta yapayalnız kalmıştır. ve yeni bir nesil yetişmiştir.
    bir gün sinan'ın kapısına birisi gelip dayanır. kapıyı çalar. sinan bastonuna dayanarak kapıyı açar, "buyurun" der.
    gelen meçhul ihsan, "ben topkapı sarayı postacısıyım. sizi divana çağırıyorlar. herhalde bir soruşturmaya tabi tutulacaksınız" der.
    sinan ağa, bu ihtiyar halinde, dostlarının tümünün göçüp gittiği, kendisini eserleri inşaat halindeyken görenlerin kalmadığı bu ihtiyar
    dünyada, "acaba topkapı sarayına niye çağırılıyorum?" diye bastonuna dayana dayana gider.
    saraya girer, orada bir soruşturma heyeti kurulmuştur: kadılar, ulemalar,müftüler, o günün vükelası. sinan'a şöyle derler: "sinan ağa, hakkında şikayet var. eve su almak yasak olduğu, hiç kimse evine özel olarak su almasın' diye padişah fermanı olduğu halde, sizin evinizde özel su varmış."
    "evet," der, "cihan padişahı bana öyle özel olarak müsaade etmişti. istanbul'a yaptığım, su hizmetinden dolayı sadece benim şahsıma su müsaade etmişti de almıştım."
    "o zaman şu müsaadenizi, fermanı görelim de ses çıkarmayalım. kimseye verilmemesine rağmen, sizinki devam etsin."
    sinan'ın cevabı şu:
    "ben o zaman cihan padişahından ferman istemekten hicap etmiştim. fermanım falan yok, ama su benim evimde akıyor."
    divan müşkül durumda kalır, konuşmalar olur:
    "sinan büyük hizmetler etmiştir, evinde suyu aksın."
    oradan başkaları cevap verir:
    "bu âl-i osman'a hizmet eden sadece sinan mı? sinan gibi daha nice hizmet edenler vardır. ya onların da evine özel su verilsin, ya da sinan'a da bu ayrıcalık tanınmasın."
    divanda uzun münakaşalar olur, son olarak verilen karar şudur:
    "sinan gibi diğer hizmet edenlerin de evine su bağlanamayacağına göre, sinan'a verilen su kesilmeli, fakat şimdiye kadar kullandığı su
    fermansız kullandığı için bir cezaya mucip olmamalıdır."
    ve bu karardan sonra sinan evine gelir. üzgün, bezgin, fakat fazla müteessir değil. çünkü sinan hizmetini allah için yapmıştır.
    kendisine bir ayrıcalık tanınsın, özel bir mükafat verilsin diye değil.
    ve sinan 100 yaşına girerken hastalanır yatağa düşer. vefat sırasında bir bezi suya batırıp da dudağına çalmak isterlerken bakarlar ki,
    evindeki musluktan su akmıyor. istanbul'a su getiren sinan, susuz evde vefat eder.


    vefat sırasında bu olayı başında konuşanlara verdiği cevap enteresandır:
    "biz hizmetimizi dünyada bir bardak suya satacak kadar menfaat düşkünü değiliz. biz hizmetimizi allah için yaptık ve mükafatını da ahirette bekliyoruz. dünyada evimize su verilmediği için müteessir değiliz."
  5. eserleri ;


    camiler:

    1) istanbul süleymâniye câmii, 2) istanbul şehzâdebaşı câmii, 3)haseki hürrem câmii, 4)mihrimah sultan câmii (edirnekapı’da), 5) osman şah vâlidesi câmii (aksaray’da), 6) sultan bâyezîd kızı câmii (yenibahçe’de), 7)ahmed paşa câmii (topkapı’da), 8)rüstem paşa câmii (tahtakale’de), 9)mehmed paşa (sokullu) câmii (kadırga limanında), 10) ibrâhim paşa câmii (silivrikapı’da), 11)bâli paşa câmii (hüsrev paşa türbesi yakınında, 12)hacı evhad câmii (yedikule yakınında), 13)kazasker abdurrahmân çelebi câmii (molla gürânî’de), 14) mahmûd ağa câmii (ahırkapı yakınında), 15) odabaşı câmii (yenikapı yakınında), 16)hoca hüsrev câmii (kocamustafapaşa’da), 17) hamâmî hâtun câmii (sulumanastır’da), 18) defterdar süleymân çelebi câmii (üsküplü çeşmesi yakınında), 19) ferruh kethüdâ câmii (balat kapısı içinde), 20) yunus bey câmii (balat’ta), 21) hürrem çavuş câmii (yenibahçe yakınında), 22)sinan ağa câmii (kâdı çeşmesi yakınında), 23) ahî çelebi câmii (izmir iskelesi yakınında), 24) süleymân subaşı câmii (unkapanı’nda), 25) zâl mahmûd paşa câmii (eyüp’te), 26) nişancı paşa câmii (eyüp’te), 27) şah sultancâmii (eyüp’te), 28) emir buhârî câmii (edirnekapı dışında), 29) merkez efendi câmii (yenikapı dışında), 30) çavuşbaşı câmii (sütlüce’de), 31) turşucuzâde hüseyin çelebi câmii (kiremitlik’te), 32) kasım paşa câmii (tersâne yakınında), 33) sokullu mehmedpaşa câmii (azapkapısı’nda), 34) kılıç ali paşa câmii (tophane’de), 35) muhiddin çelebi câmii (tophâne’de), 36) molla çelebi câmii (tophâne beşiktaş arasında), 37) ebü’l-fazl câmii (tophâne üstünde), 38)şehzâde cihangir câmii (tophâne’de), 39) sinân paşa câmii (beşiktaş’ta), 40) mihrimah sultan câmii (üsküdar’da, iskelede), 41) eski vâlide câmii (üsküdar’da), 42) şemsi ahmed paşa câmii (üsküdar’da), 43) iskender paşa câmii (kanlıca’da), 44)çoban mustafa paşa câmii (geğbüze’de), 45)pertev paşa câmii (izmit’te), 46)rüstem paşa câmii (sapanca’da), 47)rüstem paşa câmii (samanlı’da), 48)mustafa paşa câmii (bolu’da), 49) ferhad paşa câmii (bolu’da), 50)mehmed bey câmii (izmit’te), 51)osman paşa câmii (kayseri’de), 52)hacı paşa câmii (kayseri’de), 53) cenâbî ahmed paşa câmii (ankara’da), 54) lala mustafa paşa câmii (erzurum’da), 55) sultan alâeddin selçûkî câmiinin (çorum’da) yenilenmesi, 56)abdüsselâm câmiinin (izmit’te)yenilenmesi, 57) kiliseden dönme eski câminin (iznik’te)sultan süleymân tarafından yeniden yaptırılması, 58) hüsreviye (hüsrev paşa)câmii (haleb’de), 59) sultan murâd câmii (manisa’da), 60)orhan câmiinin (kütahya’da)yenilenmesi, 61) kâbe-i şerîfin kubbelerinin tâmiri, 62)hüseyin paşa câmii (kütahya’da), 63)rüstem paşa câmii (bolvadin’de), 64)sultan selim câmii (karapınar’da), 65) sultan süleymân câmii (şam, gök meydanda), 66) sultan selim câmii (edirne’de), 67)taşlık câmii (mahmûd paşa için, edirne’de), 68) defterdar mustafa çelebi câmii (edirne’de), 69) haseki sultan câmii (edirne, mustafa paşa köprüsü başında), 70)semiz ali paşa câmii (babaeski’de), 71) sokullu mehmed paşa câmii (hafsa’da, trakya), 72) sokullu mehmedpaşa câmii (burgaz’da), 73)semiz ali paşa câmii (ereğli’de), 74) bosnalı mehmedpaşa câmii (sofya’da), 75)sofu mehmedpaşa câmii (hersek’te), 76)ferhadpaşa câmii (çatalca’da), 77)maktul mustafa paşa câmii (budin’de), 78) firdevs bey câmii (ısparta’da), 79)memi kethudâ câmii (ulaşlı’da), 80)tatar han câmii (kırım, gözleve’de), 87) rüstem paşa câmii (rodoscuk’ta), 82) vezir osman paşa câmii (tırhala’da), 83)rüstem kethüdâsı mehmed bey câmii (tırhala’da), 84)mesih mehmed paşa câmii (yenibahçe’de).


    mescitler:

    1)ibrâhim paşa mescidi (Îsâ kapısında), 2)sinân paşa mescidi (yenibahçe’de), 3)rüstem paşa mescidi (yenibahçe’de), 4)mîmar sinân mescidi (yenibahçe’de), 5) hâfız mustafa çelebi mescidi (yenibahçe’de), 6) müftü çivizâde efendi mescidi (topkapı yakınında), 7) emir ali çelebi mescidi (karagümrük çevresindee), üçbaş mescidi (karagümrük yakınında), 9) defterdar şerifezâde efendi mescidi (fâtih çarşamba’da), 10) defterdar mahmûd çelebi efendi mescidi (defterdar’da), 11)simkeşbaşı mescidi (lütfi paşa çarşısının yakınında), 12) hâcegizâde mescidi (fâtih câmii yakınında), 13)çavuş mescidi (silivrikapı yakınında), 14) civizâde kızı mescidi (davutpaşa yakınında), 15)takyeci ahmed çelebi mescidi (silivrikapı civârında), 16)hacı nasuh mescidi (sarıgez yakınında) 17) kasap hacı ivan mescidi (sarıgüzel’de), 18)hacı hamza mescidi (ağa çayırında), 19)tok hacı hasan mescidi (zeyrek’te), 20)ibrâhim paşa zevcesi mescidi (kumkapı yakınında), 21)bayram çelebi mescidi (langakapısı yakınında), 22)kemhacılar mescidi (çakmakçılar’da), 23)kuyumcular mescidi (çakmakçılar’da), 24)hersekbodrumu üzerinde olan mescit (ayasofya yakınında), 25)yayabaşı mescidi (fenerkapısı içinde), 26)abdî subaşı mescidi (sultan selim yakınında), 27)hüseyin çelebi mescidi (sultan selim câmii yakınında), 28)hacı ilyas mescidi (ali paşa hamamı yakınında), 29)duhanîzâde mescidi (kocamustafapaşa yakınında), 30) kâdızâde mescidi (çukurhamam yakınında), 31)müftü hâmit efendi mescidi (azaplar hamamı yakınında), 32)tüfenkhâne mescidi (unkapanı’nda), 33) saray ağası dâvûd ağa mescidi (edirnekapı dışında), 34)dökmecibaşı mescidi (eyüp’te), 35)arpacıbaşı mescidi (eyüp’te), 36) hekimbaşı kaysûnîzâde mescidi (istanbul’da), 37) kaysûnîzâde mescidi (sütlüce’de), 38) karcı subaşı süleymân mescidi (eyüp’te), 39)iki mescid (istanbul’da), 40)ahmed çelebi mescidi (kiremitlik’te), 41)yahya kethüdâ mescidi (kasımpaşa’da), 42) şehremini hasan çelebi mescidi (kasımpaşa’da), 43)süheyl bey mescidi (tophâne’de), 44)ilyaszâde mescidi (topkapı’nın dışında) 45)sarrafbaşı mescidi (topkapı’nın dışında), 46)pazarbaşı nemu kethüdâ mescidi (kasımpaşa’da), 47)mehmed paşa mescidi (büyükçekmecede), 48)hacı paşa mescidi (üsküdar’da), 49)saraçhâne mescidi (hasköy’de), 50) ruznâmeci abdi çelebi mescidi (sulumanastır’da), 51)kürkçübaşı mescidi (kumkapı hâricinde), 52)şeyh ferhad mescidi (langakapısı yakınında).


    medreseler:

    1)sultansüleymân medresesi (mekke’de), 2) süleymâniye medreseleri (istanbul’da), 3)yavuz sultan selim medresesi (halıcılar köşkünde), 4)sultan selim medresesi (edirne’de), 5)sultan süleymân medresesi (çorlu’da), 6) şehzâde sultan mehmed medresesi (istanbul’da), 7)haseki sultan medresesi (avratpazarı’nda), 8)vâlide sultan medresesi (üsküdar’da), 9)kahriye medresesi (sultan selim yakınında), 10) mihrimah sultan medresesi (üsküdar’da), 11)mihrimah sultan medresesi (edirnekapı’da), 12)mehmedpaşa medresesi (kadırga’da), 13) mehmedpaşa medresesi (eyüp’te), 14)osman şah vâlidesi medresesi (aksaray yakınında), 15)rüstem paşa medresesi (istanbul’da), 16)ali paşa medresesi (istanbul’da), 17)ahmedpaşa medresesi (topkapı’da), 18)sofu mehmedpaşa medresesi (istanbul’da), 19)ibrâhim paşa medresesi (istanbul’da), 20)sinân paşa medresesi (beşiktaş’ta), 21)iskender paşa medresesi (kanlıca’da), 22) kasım paşa medresesi, 23)ali paşa medresesi (babaeski’de), 24)mısırlı mustafa paşa medresesi (geğbüze’de), 25) ahmed paşa medresesi (izmit’te), 26)ibrâhim paşa medresesi (Îsâ kapısında), 27) şemsi ahmed paşa medresesi (üsküdar’da), 28) kapı ağası mahmûd ağa medresesi (ahırkapı’da), 29) kapıağası câfer ağa medresesi (soğukkuyu’da), 30)ahmed ağa medresesi (çapa’da), 31)hâmid efendi medresesi (filyokuşu’nda), 32)mâlûl emir efendi medresesi (karagümrük’te), 33)ümm-i veled medresesi (karagümrük’te), 34)üçbaş medresesi (karagümrük’te), 35)kazasker perviz efendi medresesi (fâtih’te), 36)hâcegizâde medresesi (fâtih’te), 37)ağazâde medresesi (istanbul’da), 38)yahya efendi medresesi (beşiktaş’ta), 39) defterdar abdüsselâm bey medresesi (küçükçekmece’de), 40)tûtî kâdı medresesi (fâtih’te), 41)hakîm mehmed çelebi medresesi (küçükkaraman’da), 42) hüseyin çelebi medresesi (çarşamba’da), 43)şahkulu medresesi (istanbul’da), 44)emin sinân efendi medresesi (küçükpazar’da), 45)yunus bey medresesi (draman’da), 46)karcı süleyman bey medresesi, 47)hâcce hâtun medresesi (üsküdür’da), 48)defterdar şerifezâde medresesi (kâdıçeşmesi’nde), 49)kâdı hakîm çelebi medresesi (küçükkaraman’da), 51)kirmasti medresesi, 52)sekban ali bey medresesi (karagümrük’te), 53)nişancı mehmedbey medresesi (altımermer’de), 54)kethüdâ hüseyin çelebi medresesi (sultanselim’de), 55)gülfem hâtun medresesi (üsküdar’da), 56)hüsrev kethüdâ medresesi (ankara’da), 57)mehmed ağa medresesi (çatalçeşme’de).


    dârülkurrâlar:

    1) sultansüleymanhandârülkurrâası (istanbul’da), 2) vâlide sultan dârülkurrâsı (üsküdar’da), 3)hüsrev kethüdâ dârülkurrâsı (istanbul’da), 4)mehmed paşa dârülkurrâsı (eyüp’te), 5)müftü sa’di çelebi dârülkurrâsı (küçükkaraman’da), 6)sokullu mehmedpaşa dârülkurrâsı (eyüp’te), 7)kâdızâde efendi dârülkurrâsı (fâtih’te).


    türbeler:

    1)sultan süleymân türbesi (süleymaniye’de), 2) şehzâde sultan mehmedtürbesi (şehzâdebaşı’nda), 3)sultanselim türbesi (ayasofya civârında), 4)hüsrev paşa türbesi (yenibahçe’de), 5)şehzâdelertürbesi (ayasofya’da), 6)vezir-i âzam rüstempaşa türbesi (şehzâde türbesi yakınında), 7)ahmed paşa türbesi (eyüp’te), 8)mehmedpaşa türbesi (topkapı’da), 9)çocukları için inşâ ettiği türbe, 10)siyavuş paşa türbesi (eyüp’te), 11)siyavuş paşanın çocukları için yapılan türbe (eyüp’te), 12) zâl mahmûd paşa türbesi (eyüp’te), 13)şemsi ahmed paşa türbesi (üsküdar’da), 14) yahya efendi türbesi (beşiktaş’ta), 15)arap ahmedpaşa türbesi (fındıklı’da), 16)hayreddinpaşa türbesi (beşiktaş’ta), 17)kılıç ali paşa türbesi (tophâne’de), 18)pertev paşa türbesi (eyüp’te), 19)şâh-ı hûban türbesi (üsküdar’da, 22)haseki hürrem sultan türbesi (süleymaniye’de).


    imâretler:

    1) sultansüleymân imâreti (süleymaniye’de), 2)haseki sultan imâreti (mekke’de), 3)haseki sultan imâreti (medîne’de), 4) mustafa paşa köprüsü başında bir imâret (edirne’de), 5)sultanselim imâreti (karapınar’da), 6)sultansüleymân imâreti (şam’da), 7)şehzâde sultan mehmed imâreti (istanbul’da), 8)sultansüleymân imâreti (çorlu’da), 9)vâlide sultan imâreti (üsküdar’da), 10) mihrimah sultan imâreti (üsküdar’da), 11)sultan murâd imâreti (manisa’da), 12)rüstem paşa imâreti (rodoscuk’ta), 13)rüstem paşa imâreti (sapanca’da), 14)mehmedpaşa imâreti (burgaz’da), 15)mehmedpaşa imâreti (hafsa’da), 16)mustafa paşa imâreti (geğbüze’de), 17)mehmedpaşa imâreti (bosna’da).


    dârüşşifâlar:

    1)sultansüleymân dârüşşifâsı (süleymaniye’de), 2)haseki sultan dârüşşifâsı (haseki’de), 3)vâlide sultan dârüşşifâsı (üsküdar’da).


    su yolları ve kemerleri:

    1)bend kemeri (kağıthâne’de), 2)uzun kemer (kemerburgaz’da), 3)muglava kemeri (kemerburgaz’da), 4)gözlüce kemer (cebeciköy’de), 5)müderris köyü yakınındaki kemer (kemerburgaz’da).


    köprüler:

    1)büyükçekmece köprüsü, 2)silivri köprüsü, 3)mustafa paşa köprüsü (meriç üzerinde), 4)sokullu mehmedpaşa köprüsü (tekirdağ’da), 5) odabaşı köprüsü (halkalıpınar’da), 6)kapıağası köprüsü (harâmidere’de), 7)mehmedpaşa köprüsü (sinanlı’da), 8)vezir-i âzam mehmed paşa (mostar) köprüsü (bosna’da, vişigrad kasabasında).


    kervansaraylar:

    1) kervansaray (sultan süleymân imâreti yakınında), 2)kervansaray (büyükçekmece’de), 3)rüstempaşa kervansarayı (rodosçuk’ta), 4)kebecilerkervansarayı (bitpazarı’nda), 5)rüstem paşa kervansarayı (galata’da), 6)ali paşa kervansarayı (bursa’da), 7) ali paşa kervansarayı (bitpazarı’nda), 8)pertev paşa kervansarayı (vefâ’da), 9)mustafa paşa kervansarayı (ılgın’da), 10)rüstem paşa kervansarayı (sapanca’da), 11) rüstem paşa kervansarayı (samanlı’da), 12)rüstem paşa kervansarayı (karışdıran’da), 13)rüstempaşa kervansarayı (akbıyık’ta), 14)rüstem paşa kervansarayı (karaman ereğlisi’nde), 15)hüsrev kethüdâ kervansarayı (ipsala’da) 16)mehmedpaşa kervansarayı (hafsa’da), 17)mehmed paşa kervansarayı (burgaz’da), 18)rüstempaşa kervansarayı (edirne’de), 19) ali paşa çarşısı ve kervansarayı (edirne’de), 20)ibrâhim paşa kervansarayı (istanbul’da).


    saraylar:

    1) saray-ı atîk tâmiri (beyazıt’ta), 2)saray-ı cedîd-i hümâyûn tâmiri (topkapı’da), 3) üsküdar sarayının tâmiri (üsküdar’da), 4)galatasarayın eski yerine yeniden inşâsı (galatasaray’da), 5)atmeydanı sarayının yeniden inşâsı (atmeydanı’nda), 6)ibrâhim paşa sarayı (atmeydanı’nda), 7)yenikapı sarayının yeniden inşâsı (silivrikapı’da), 8)kandilli sarayının yeniden inşâsı (kandilli’de), 9)fenerbahçe sarayının yeniden inşâsı (fenerbahçe’de), 10)iskender çelebi bahçesi sarayının yeniden inşâsı (istanbul şehir dışında), 11)halkalı pınar sarayının yeniden inşâsı (halkalı’da), 12)rüstem paşa sarayı (kadırga’da), 13)mehmedpaşa sarayı (kadırga’da), 14)mehmed paşa sarayı (ayasofya yakınında), 15)mehmedpaşa sarayı (üsküdar’da), 16)rüstem paşa sarayı (üsküdür’da), 17) siyavuş paşa sarayı (istanbul’da), 18)siyavuş paşa sarayı (üsküdar’da), 19)siyavuş paşa sarayı (üsküdar’da), 20) siyavuş paşa sarayı (yine üsküdar’da), 20)ali paşa sarayı (istanbul’da), 21)ahmedpaşa sarayı (atmeydanı’nda), 22)ferhad paşa sarayı (bâyezîd civârında), 23) pertev paşa sarayı (vefâ meydanında), 24) sinânpaşa sarayı (atmeydanı’nda), 25)sofu mehmedpaşa sarayı (hocapaşa’da), 26) mahmûd ağa sarayı (yenibahçe’de), 27)mehmedpaşa sarayı (halkalı yakınında yergöğ’de), 28)şâh-ı hûbân kadın sarayı (kasımpaşa çeşmesi yakınında), 29) pertev paşa sarayı (şehrin dışında), 30)ahmedpaşa sarayı (şehrin dışında), 31) ahmedpaşa sarayı (taşra çiftlik’te), 32) ahmedpaşa sarayı (eyüp’te), 33)ali paşa sarayı (eyüp’te), 34) mehmedpaşa sarayı (şehrin dışında, rüstem çelebi çiftliğinde), 35) mehmed paşa sarayı (bosna’da), 36)rüstem paşa sarayı (iskender çelebi çiftliğinde).


    mahzenler:

    1)buğday mahzeni (galata köşesinde), 2)zift mahzeni (tersâne-i Âmirede), 3) anbar (sarayda), 4)anbar (has bahçe yalısında), 5)mutbak ve kiler (sarayda), 6)mahzen (unkapanı’nda), 7)iki adet anbar (cebehâne yakınında), 8)kurşunlu mahzen (tophâne’de).


    hamamlar:

    1)sultansüleymân hamamı (istanbul’da), 2)sultan süleymân hamamı (kefe’de), 3)üç kapılı hamam (topkapısarayında), 4)üç kapılı hamam (üsküdar sarayında), 5)haseki sultanhamamı (ayasofya yakınında), 6) haseki sultan hamamı (bahçekapı’da), 7)haseki sultan hamamı (yahudiler içinde), 8)vâlide sultanhamamı (üsküdar’da), 9)vâlide sultanhamamı (karapınar’da), 10)vâlide sultanhamamı (cibâli kapısında), 11) mihrimah sultanhamamı (edirnekapı’da), 12) lütfi paşa hamamı (yenibahçe’de), 13)mehmedpaşa hamamı (galata’da), 14)mehmedpaşa hamamı (edine’de), 15)kocamustafapaşa hamamı (yenibahçe’de), 16)ibrâhim paşa hamamı (silivrikapı’da), 17)kapıağası yâkub ağa hamamı (sulumanastır’da), 18) sinân paşa hamamı (beşiktaş’ta), 19)molla çelebi hamamı (fındıklı’da), 20)kaptan ali paşa hamamı (tophâne’de), 21) kaptan ali paşa hamamı (fenerkapı’da), 22) müfti ebüssü’ûd efendi hamamı (mâcuncu çarşısında), 23)mîrmirân kasımpaşa hamamı (hafsa’da), 24)merkez efendi hamamı (yenikapı dışında), 25)nişancı paşa hamamı (eyüp’te), 26)hüsrev kethüdâ hamamı (ortaköy’de), 27)hüsrev kethüdâ hamamı (izmit’te), 28) hamam (çatalca’da), 29)rüstempaşa hamamı (sapanca’da), 30)hüseyin bey hamamı (kayseri’de), 31)sarı kürz hamamı (istanbul’da), 32)hayreddin paşa hamamı (zeyrek’te), 33)hayreddin paşa hamamı (karagümrük’te), 34)yâkub ağa hamamı (tophâne’de), 35)haydar paşa hamamı (zeyrek’te), 36)iskender paşa hamamı, 37) odabaşı behruzağa hamamı (şehremini’de), 38) kethüdâ kadın hamamı (akbaba’da), 39) beykoz hamamı, 40) emir buhârî hamamı (edirnekapı dışında), 41) hamam (eyüp’te), 42) dere hamamı (eyüp’te), 43)sâlih paşazâde hamamı (yeniköy’de), 44)sultan süleymân hamamı (mekke’de), 45) hayreddinpaşa hamamı (tophâne’de), 46)hayreddin paşa hamamı (kemeraltı’nda), 47)rüstem paşa hamamı (cibâli’de), 48) vâlide sultanhamamı (üsküdar’da).

    kaynak: kalemgüzeli.net
  6. bir mimarın (o zamanlar bugün anladığımız anlamda mimarlık yok tabi de, yapı işleriyle uğraşan bir kişinin diyelim) ömrü boyunca 1 (bir), bilemedin 2 (iki) büyük yapı yapabildiği bir çağda bu amcamın nasıl olup da 8563 tane çeşitli bina yapabildiği öteden beri kafamı kurcalamış durmuştur.

    niyetim, bazıları gibi, konuyu "aslında mimar sinan diye biri yok." noktasına getirmek değil de, hayatına, eserlerine ve pazarlamacı proje bürolarının referans listeleri misali kabardıkça kabarmış yapı listesine bakarken, sinan'ın hangi esere gerçekte ne kadar katkı koyduğu da göz önünde bulundurulmalı diye düşünüyorum.

    mağrip'ten maşrık'a, her şantiyede beş dakika geçirse ömrünün yetmeyeceği bir parkur üzerinde, sinan bu eserlerin kaçını tasarladı, kaçının yapımını denetledi, kaçının semtine uğradı? hassa mimarı olarak bütün projeleri kendisi mi imzaladı? kendi döneminde ne kadar yapı yapıldıysa hepsi onun karnesine mi yazıldı? yapı ekip işidir sonuçta, sinan'ın nasıl bir ekibi vardı?

    bunlar üzerinde biraz kafa yorduktan sonradır ki, yine sinan'a yakıştırılan sözlere gönül rahatlığıyla riayet edebiliriz: "dünya durdukça, eserlerimi gören aklı selim sahiplerinin, çabamın ciddiyetini göz önünde bulundurarak, bana insaf ile bakacaklarını ve beni hayırlı dualarla anacaklarını umarım, inşallah."
  1. 3