belki ilginizi çeker
  1. · büyükken inanılan saçmalıklar
  2. · crystalinks
  3. · fideizm
  4. · vacibülvücud
  5. · cinsel organ falı
  6. · ontoloji
  7. · mesailerin 3 saat olması
  8. · matmazel noraliya nın koltuğu
  9. · battal boy cekirge
  10. · asaf halet çelebi
  11. · madde 97: bir ünlü şahsiyeti seninle mcdonald's a gitmeye ikna et (reklam)
gündem
  1. · itü sözlük yazarlarından özlü sözler
  2. · boylumlama
  3. · günün tek şarkılık özeti
  4. · peygamberle dalga geçerken ölen sırp spiker
  5. · marjinal isim meraklısı aile
  6. · behlül sözlük yazarı olsa kullanacağı nick
  7. · hayatın iyi bilinmesi gereken kanunları
  8. · karınca z
  9. · itü sözlük

metafizik  

  1. metafizik kavramının çıkışı dandik bir tercüme yanlışına dayanır şöyle ki:
    eski çağlarda bilimadamları ve felsefeciler bilimsel kitaplar yazdıklarında bunları iki bölüme ayırırlarmış: fizik yani dünyasal bilimler ve doğa üstü bilimler, dinler, tanrılar filan. metafizik fizikten sonraki bölüm anlamına gelir ki kitapların ikinci bölümünü oluşturur. yani ilk bölüm fizik, ikinci bölüm fizikten sonraki bölüm olarak.
    (hepten aykırı, 31.07.2005 22:56)
  2. "metafizik yoktur, yetersiz fizik bilgisi vardır" diye düşünerek inanmadığım kavram.
    (the joy of not being, 22.01.2007 23:16)
  3. aristo ilimleri tasnif ederken "ilk sebep" ve ayrık şeyler hakkındaki ilme dair kitabının ötesine koymuş ve böylece o kitap, öteden beri "metafizik" veya islam düşünürlerinin tabiri ile - ki daha çok ibn sinâ'da görürüz- "ilm-i mâ ba'de't-tabîa" yani "tabiatın ötesindeki şeyin ilmi" diye biline gelmiştir. felsefe tarihçileri arasında çok meşhur olan bu öykü doğru mudur yanlış mıdır, ya da ilk kez gerçekten aristo mu ortaya atmıştır bu metafizik tabirini bunun tesbiti şimdilik mümkün değildir. ancak her ne olursa olsun ondan sonra gelen düşünürlerin özellikle deislam düşünürlerinin elinde metafizik bir ilim haline dönüşmüş, belirli kural ve kaideleri konmuş ve bir düşünce sistemi haline gelmiştir. islam düşünürleri - ki özellikle ibn arabi ve sadreddin konevi metafiziği çok önemsemiş, ona ilm-i ilâhî demişlerdir - metafiziği varlık olmak bakımından varlık ilmi olarak tanımlamışlardır. tıpkı fiziğin konusunun hareket olması açısından cisimler; matematiğin konusunun soyut bir düzlemde nicelikler, sayılar olması gibi...

    özetle aristo'nun ilimleri ilk kez tasnif ederken ortaya attığı metafizik diye bir kavramı islam düşünürleri ele almış, ona bir form kazandırmış ve "en üstün şeyin ilmi" vasfı ile metafiziği daha önceki düşünürlerin getirmediği bir noktaya taşımışlardır. felsefe tarihçilerinin genel kanısına göre metafizik geleneği en iyi anlamnın yolu şu silsileden geçer: aristo>ibn sinâ>ibn arabî>sadreddin konevî. bu sıralama tartışılabilir fakat bir gerçek vardır ki son üç düşünür islam düşücesinin son iki düşünür de tasavvuf metafiziğinin genel karakterini belirleyen isimlerdir. öyleyse burdan çıkacak sonuç, metafizik önemli hem de çok önemli bir ilimdir.
    (open your heart i am coming home, 22.01.2007 23:58 ~ 13.11.2007 22:36)
  4. fizik olanı incelediğine göre, metafizik de olsa olsa olmayanı inceleyendir.
    (ali kamber, 23.01.2007 00:00)
  5. fizik biliminin olan her şeyi inceleyemediğine inananların ilmi.
    (recai pengül, 23.01.2007 00:04 ~ 30.01.2007 12:10)
  6. (bkz: aşkın metafiziği)
    (floydzede, 23.01.2007 00:20)
  7. hem tarihsel (metinlerin yayımı ve yorumlanması) hem de felsefi nedenlerden ötürü metafizik, tanrıbilimle ve varlık olarak varlığın bilimiyle her zaman karıştırılmıştır.
    (hexagram, 23.01.2007 23:22)
  8. (bkz: metafizik öğe)
    (zeus, 26.06.2007 12:38)
  9. kimi zaman bazı metinlerde türkçe'ye aşkın olarak çevrilmiş olan sözcük.
    (aytok, 26.06.2007 12:41)
  10. fizik, işlemcinin yürüttüğü algoritmaysa, metafizik, işlemcinin yapıldığı silikondur. nasıl ki bir program mekanik bir alette mi, vakum tüplü antika bir bilgisayarda mı, yoksa modern bir silikon işlemcide mi çalıştığını anlayacak bakış açısından yoksun ise, fizik de üzerinde koştuğu donanımı anlayacak bakış açısından yoksundur. demem o ki, tanrı bir gün kâinatı bir flash diske atıp arkadaşının bilgisayarına kopyalasa bizim ruhumuz duymaz. öyleyse bundan bize ne?
    (ali kamber, 09.12.2007 01:50)
  11. kanta göre pratik aklın yapamadığıdır.
    nietsche ise metafizik yapamıyorsam o zaman yoktur der.

    halbu ki: (bkz: onların kalpleri vardır onunla aklederler)
    (transdeep, 03.05.2008 21:19)
  12. felsefenin bir dalıdır. ilk felsefeciler tarafından, "fizik bilimlerinin ötesinde kalan" anlamına gelen "metafizik" sözcüğü ile felsefeye kazandırılmıştır..

    metafiziğin incelemeleri; varlık, varoluş, evrensel, özellik, ilişki, sebep, uzay, zaman, tanrı, olay gibi kavramlar üzerinedir..
    (malkoçoğlu, 08.11.2008 13:12 ~ 13:13)
  13. fiziğin ilerleyişini yavaşlatan kavramdır.
    'fizik kendini metafizikten sakın' newton
    (suskun fırça, 03.01.2009 12:41)
  14. evrenin tümünü değişmez ve asıl olan nitelikleriyle salt akılla anlama ve öğrenme çabası.
    (sir da ros floyd, 03.04.2009 16:28)
  15. insan öznesi bir akla sahip olduğu sürece genelde felsefeye ve özel olarak metafiziğe başvuracaktır. akıl, bizi yanıtlayıp yanıtlayamayacağımızın belirsiz olduğu soruları sormaya teşvik eder. bir tanrı var mıdır? evrenin başlangıcı var mıdır? ruh ölümsüz müdür? neden hiç bir şey olmayabilirken, bütün bu varolanlar vardır? gibi.

    bilim, tanım gereği gözlenebilir ve ölçülebilir olanı konu edinir. bilimin nesnesi duyularla algılanabilen dünya, e.d. fenomenler bütünü olarak evrendir. yapılam gözlem ve deneyler sonucunda tümevarım ile genellemelere varılarak bilgi ortaya konur. fakat yukarıdaki sorular gözlem ve deney alanını aştığından bilimin konusu değildir. burada devreye metafizik girer.

    bu anlamda metafizik, aklın sormaya eğilimli olduğu soruları salt deneye başvurarak değil fakat akıl yürütmeler dolayımıyla yanıtlama girişimidir. aklın, bilgi edinmede işe yarar bir organon olabileceğine inananlar metafiziğe değer verirken, akla güven duymayanlar metafiziği de ellerinin tersiyle bir kenara iterler. 20. yüzyılda viyana çevresi dahilindeki düşünürlerin yaptığı da budur: sentetik a priori önermelerin olanağını yadsımak sonucunda neredeyse tüm bir felsefe tarihini yoksaymak.

    çözüm görmezden gelmekte değil, felsefi bir cürette yatsa gerek: deli cesareti değil fakat akli cesaret anlamında bir cüret... aksi halde ortamda dini dogmalar cirit atmaya devam edecektir.
    (katip, 25.05.2009 14:53 ~ 14:59)
  16. merak edilen ve açıklanamayan şeyleri saçma olaylarla açıklamaya meyilli insanların sık sık kullandığı argümanlardan biridir. bir olayı inandırmak için de kullanılır. ne yazık ki insanlar ve toplumlar her tür metafiziğe inanmaya yatkındırlar.

    örneğin;

    a: masanın üzerinde küçük bir peri var.
    b: ama ben bir şey görmüyorum.
    a: elbette, çünkü bu görünmez bir peri.
    b: ama dokunamıyorum da.
    a: elbette, bu peri görünmez, dokunulmaz ve hakkında hiçbir somut veri edinilemez bir peri.
    b: peki o zaman var olduğunu nereden biliyorsun?
    a: çünkü bu perinin varlığının kanıtları var.
    b: nedir bu kanıtlar?
    a: mesela yağmurun yağması bu perinin varlığının kanıtıdır. bu peri yağmur perisi. ne zaman yağmur yağsa bu perinin varolduğunu anlıyorum.
    b: peki yağmurun sebebinin bu peri olduğunu nereden biliyorsun?
    a: çünkü başka birsek olamaz. sen söyle o zaman yağmurun neden yağdığını?
    b: yağmurun neden yağdığını bilmiyorum. ama yağmurun sebebinin elindeki peri olduğuna inanmam için başka deliller gerekli.
    (dikkat ediniz, artık bu noktada, b dahi perinin varolup olmadığını veya niteliklerini sorgulamaktan çıkıp, varlığının delillerini tartışmaya başlamıştır).
    a: bu perinin varlığını kanıtlamaya aslında gerek bile yok. herkes beyninin derinliklerinde bu perinin varlığına inanır. sadece kişinin gönül gözünü açması gerekir. bu peri kendi kendinin kanıtıdır. ayrıca kendi varlığına dair inancı hepimizin beynine koymuştur. hem sonra, başka turlu yağmurun nasıl yağdığını açıklamanın yolu olmadığından, bu perinin varlığına inanmak zorundasın.
    b: peki bu perinin nitelikleri neler? neye benzer? nasıl bir şeydir?
    (dikkat edildiği gibi perinin nitelikleri, varlığının kanıtlarının tartışılmaya başlanmasından sonra gündeme gelmiştir).
    a: bu peri 15 cm boyunda, kanatlı, zayıf, ince bir varlıktır. akillidir, konuşkandır ve neşelidir. devamlı kanat çırpar. ne zaman yağmurun yağmasını isterse bunu diler ve yağmur yağar.
    b: bilmiyorum, bana yine de inanması biraz zor geliyor.
    a: ama inanmazsan, bu peri kızar ve evini sel bastırır. inanırsan ve dediklerini yaparsan ise bahçendeki bitkileri yeşertir, evine bolluk getirir.
    (dikkat ediniz, burada da insan motivasyonunun temel ilkeleri olan "ödül" ve "ceza" prensipleri kullanılmaktadır).
    b: ben yine de inanmıyorum.
    a: inanmıyorsan, olmadığını kanıtla o zaman?
    b: ???

    (bkz: hurafe)
    (bkz: masal)
    (heavy, 27.05.2009 14:30 ~ 14:31)
  17. metafizik yöntem olarak ele alınırsa karşıtı diyalektik olur(bknz george politzer felsefenin temel ilkeleri)
    diyalektik materyalizm olabileceği gibi metafizik materyalizm de olabilir.hegel diyalektik idealistti bu da metafizik-diyalektik yöntemin materyalist-idealist pratiğine bir örnek
    (rahatul hulkum, 24.09.2009 15:59)
  18. diyalektiğin karşıtı, bilimsel olmayan düşünce yöntemi. nesneleri ve fenomenleri değişmez ve birbirinden bağımsız olarak görür.
    (yalnız insan merdivendir hiçbir yere varmayan, 13.10.2009 01:42)
  19. fiziğin henüz açıklayamadığı şeylerdir. fizik bunu açıkladığında artık metafizik değildir.
    (idrak yolları, 13.10.2009 01:47)

künye  ·  iletişim / şikayet / reklam  ·  sıkça sorulan sorular  ·  itü sözlük görseller  ·  itü sözlük extra  ·  itü sözlük mobil