istanbul’a melen suyu için son 79 gün
istanbul’un su sıkıntısı gidermek amacıyla melen çayı’ndan su getirme çalışmaları 79 gün sonra tamamlanacak ve 20 ekim 2007’de istanbullular melen suyunu kullanmaya başlayacak.
toplam 180 kilometrelik boru hattı, “cumhuriyet arıtma tesisi” ve “boğaziçi tüneli” inşaatını da içeren 1. aşama ile melen çayı’ndan istanbul’a yılda 268 milyon metre küp su taşınması hedefleniyor.
devlet su işleri istanbul’un artan nüfus projektörlerini dikkate alarak doğacak su ihtiyacını karşılamak amacıyla 1997 yılında “büyük melen projesi”ni hazırladı. üç aşamadan oluşan projenin 1. aşamasının inşaat çalışmaları 2001’de başladı.
projenin 1. aşama inşaatı için bugüne kadar 11 ayrı ihale yapıldı ve yaklaşık 700 milyon dolara mal oldu.
2010 yılında tamamlanması hedeflenen 1. aşamada, melen çayı’ndan getirilecek olan su, ağva’dan itibaren yeşil vadi’den geçirilip “cumhuriyet arıtma tesisi”ne aktarılarak burada arıtılacak.
daha sonra bu suyu avrupa yakasına aktarmak amacıyla istanbul boğazı’nın 60-65 metre altından tabana tünel kazılarak boru döşenecek. beykoz ortaçeşme’den başlayacak ve sarıyer’de ayazağa’ya ulaşacak 5,5 kilometre uzunluğun boru hattından geçecek su, iski’nin kağıthane’deki arıtma tesislerine aktarılarak dağıtımı yapılacak.
ancak dsi, istanbul’a su sağlayan barajlardaki doluluk oranının yüzde 28’lere düşmesi ve kentin su sıkıntısıyla karşı karşıya kalması üzerine, bu sorunu aşmak için melen projesinin 1. aşamasının bitmesini beklemeden ağva ile yeşilçay arasındaki 105 kilometrelik boru hattından ağva ile yeşilçay arasında kalan 30 kilometrelik boru hattını tamamlayarak melen çayı’nı yeşilçay isale hattına bağlayacak.
daha sonra bu hattan ömerli barajı’na akıtılacak su, iski tarafından istanbul boğazı’na yapılacak yeni bir isale hattı ile avrupa yakasına aktarılacak.
iski, istanbul boğazı’na boru hattı döşeyecek
çalışma kapsamında iski, istanbul boğazı’nda salacak-sarayburnu arasında yapacağı isale hattının temelini 5 ağustos pazar günü atacak.
boğaz geçişi, 1200 milimetre çapında 1830 metre uzunluğunda 2 isale hattından oluşacak. proje ile anadolu yakasından avrupa yakasına günde 300 bin metre küp suyun ulaştırılması hedefleniyor.
istanbul'un su umudu olarak üzerine projeler üretilen melen'de toplu balık ölümleri başlamış. su diye kimyasal atık mı içeceğiz yoksa! diye düşündürmeye başlamıştır.
türkiye'nin ayıbıdır. bu projeyle gurur duyan insanlar ya kara cahildir ya da çıkarı vardır projeden.
1) melen çayı projesi çok kısa süreli tüketim sağlamaya yönelik olduğundan geçici çözüm bie değildir.
2) melen çayı içmek için elverişli değildir.
3) melen çayı projesinin ülkeye kazandıracağı para maliyetinin onda biri kadar bile değildir.
4) melen çayı projesinde çalışan firmalar dışında bu işten karlı çıkan yoktur. bir de kadir topbaş.
5) daha boruları yeniyken bile çatır çatır patlayarak beni gülmekten yarmıştır. inşaat mühendisliği ikinci sınıfında öğretilen, basınçlı borularda dirsek hesabını yapamayan insanlar bu projeyi yürütüyorlar efendim.
bunlar aslında iki tanedir. büyüğü de vardır küçüğü de. küçüğü önce büyüğüne akar, büyüğü de karadeniz'e arada istanbul'a da gider. büyük olanında rafting de yapılır bu arada.
suyu içmeye elverişli ama yazları yeterli değil. zaten bu yüzden üzerine baraj yapılacak. su seviyesi azaldığı için yazın belirli bir yere kadar deniz çayı basar.
yeni başlayanlar için ideal ve harika bir rafting parkurudur. hatta oraya bi rafting zirvesi süper gider. ayrıca düzceli yazarlar olarak oraya işeyebiliyoruz.
istanbul'un su ihtiyacı hangi mevsimde daha fazladır?
istanbul'daki barajlar hangi aylarda buharlaşma gibi sebeplerle su kaybeder?
bu iki sorunun cevabı da çok basittir. tabi ki yaz ayları. ancak istanbul'a melen çayından su getirmeye çalışan belediyemiz sanırım yanlış bir hesap yapmış. melen çayından yılda akan su miktarını alıp 365 bolup günlük ortalama bir değer bulmuşlar. ancak unutulan konu şu olmuştur. nasıl istanbul barajları yaz aylarında alarm veriyorsa melen çayındaki su seviyesi de yaz aylarında bir hayli düşüyor. melen çayından su getiren belediyemize melen çayına bir baraj inşa etmeyip sadece çayda su olan zamanlarda su elde etme yoluna gitmiş. olacağı buydu tabi. şu an 5 pompadan sadece 2si çalışıyor ve onlarda kapanma tehlikesi ile karşı karşıya..
balıkların kıyıya vurduğu çay. istanbulun suyunun bir kısmının buradan sağlanması kararlaştırıldığından bu balıkların neden dengesizleştiği bir hayli önemli gözüküyor.
(bkz: itü sözlük haber ajansı)
