merhaba! itü sözlük, içeriği dünyanın değişik noktalarında bulunan yazarlarca oluşturulan bir interaktif sözlüktür. daha fazla bilgi alabilir, üye olarak içeriğin genişlemesine katkıda bulunabilirsiniz.

mekanik materyalizm

  1. bu başlıkta
  2. bakın dur
  3. sırala
  1. 18.yy da ki materyalizm mekanik materyalizm olarak adlandırılır.

    bu dönemin en önemli yanılgısı marksistlere göre evreni büyük bir mekanizma olarak görmelerinden ve her şeyi mekanik ilminin yasalarına göre değerlenmesidir. gelişme, basit bir mekanik olay olarak görüldüğü için, aynı olayların sürekli olarak tekrarlanması gerektiği kabul ediliyor. şeylerin sadece mekanik tarafları görülüyor ama canlı tarafları göz ardı ediliyor. buna bu yüzden mekanik materyalizm denmiştir. nasıl ki her organın bir fonksiyonu vardır, beynin de fonksiyonu düşünce üretmektir diyorlar. bu, sorunu basitleştiren bir görüştür yani sadece mekanik tarafından olaya bakmak oysa marx’ın materyalizmi sorunun derinliklerine inmiştir. fikirlerimizin tek kaynağı beyin değildir, demişlerdir. neden bizim herhangi bir düşünceye sahip olduğumuzu ama başka bir düşünceye sahip olmadığımızı bu açıklamaz demişlerdir. dolayısıyla marksist anlayış düşüncelerimizin belirlenmesinde toplumun, ailenin ve çevrenin de büyük etkisi vardır demiştir. düşünceyi sadece mekanik bir olay gibi algılamak onlara göre yanlış. mekanik materyalizmin marksistlere göre en büyük yanılgısı bu. bu yanılgının sonucu olarak da mekanik materyalizm tarihi inkar eder ve sorunları tarihsel gelişme açısından ele almaz. bu anlayışa göre dünya evrimden geçen bir şey değil, benzer durumların düzenli aralıklarla dönüp durmasıdır.

    mekanik materyalizmin ikinci yanılgısı dünyayı bir süreç olarak kesintisiz bir tarihsel süreç içerisinde düşünememesidir. yani; doğanın sürekli bir hareket içinde olduğunu fark ediyorlar ve bunun farkındalar fakat bu hareketin bir dairesel bir hareket olduğunu ve asla yerinden kıpırdamayan, durmadan yeniden sonuçların periyodik olarak tekrarlanacağı bir hareket olarak algılıyorlar.

    üçüncü yanlışları ise olaylara seyirci kalma eğilimleridir. bunlar, insan aktivitesinin toplum ve olaylar üzerindeki etkin rolünü göremiyorlar. marx’ın materyalizmi ise dünyayı açıklamakla yetinmeyip, değiştirmekle yükümlü olduğumuzu söyler. tarih içinde insan dünyayı değişikliklere uğratabilecek aktif bir unsurdur ona göre. 18. yy materyalistleri her şeyi tarihsel bir gelişim içinde olduğunu bilemediklerinden dolayı olaylara seyirci kalmışlardır. ayrıca bilimin gelişmişlik açısından yeterli düzeyde olmamasından dolayı metafiziğe kayarak dünyayı açıklama çabalarında bulunmuşlardır.

    marx’ın öncesinde ise insan sadece çevrenin bir ürünü olarak ele alınmışken marx insan çevresinin etkisindedir ama kendisini kuşatan çevreyi, toplumu ve kendi kendisini de değiştirebilir demiştir.