sosyoloji biliminin kurucusu sayılabilecek kişi. aynı zamanda ekonomist.
kendisi düello klübü üyesidir, en azindan gençliğinde. hatta kılıç yarası vardır elinde yüzünde. süper entel bir sülaleden gelir, hatta babası siyasete atılmış bir avukattır.
her türlü dini inanç ve aktivitenin, toplumun siyasi ve iktisadi ihtiyaçlarından çıktığını ve bu ihtiyaçlar sayesinde şekillendiğini söyler. ikna edicidir bazı örneklerinde. modern zamanlarda dinin yerini ideolojiler, papazların yerini de entellektüeller almıştır. ama mantık değişmez.
hemen her konuda yazdığından dolayı kendisine "her şeyi bilen adamların sonuncusu" derler. inanılmaz örneklendirme yapar ama referans vermez.
iktisadi determinizmi eleştirisinin mantığı şudur;
"eğer bir tarladan elde ettiğim ürünü pazarda satacaksam (iktisat), ilk önce o tarla benim diyebilmeliyim, bunun garanti edildiği bir ortam olmazsa o tarlaya yatırım yapamam. belki bir kralim belki bir soylu belki de bir zorba, ama biliyorum ki o tarla benim (politika).
böylece, politika ekonomiyi belirliyor, ekonomik determinizmin aksine.
rasyonel kapitalizmin doğuşunu protestanlıkla bağdaştıran sosyolog..protestanlığın bir mezhebi olan
kalvinizm insanların dünyevi zevklerden uzak durmasını telkin etmiştir..bunun sonucunda harcanamayan para birikimi sadece süregelen bir yatırıma dönüşmüş ve kapitalismin yükselişine katkıda bulunmuştur..kalvinizmde inanç kaderin önceden belirlendiği ve ne yapılırsa yapılsın sonucun değişmeyeceği yönündedir..weber bunun sonucu olarak 'salvation anxiety' denilen 'belki çok çalışırsam tanrı beni de kurtarır' düşüncesinin ortaya çıktığını söylemektedir..bu nedenle kazanılan paranın devamlı bir sirkülasyon içerisinde yatırıma dönüşmesi dinsel bir öğretinin sonucu olarak kapitalizmin doğuşuna yardımcı olmuştur der weber..
(dasein, 20.01.2007 15:37 ~ 11.09.2007 04:23) ideal bürokrasiadlı kuramında yönetim düşüncelerine yeni yöntemler getirmiş fonksiyonel olarak orta seviye yöneticilerinin ne yapması gerektiğini anlatmış sosyologdur.
toplumsal ve ekonomik örgütlenme kuramı üzerinde çalışmalar yapmış sosyolog, ekonomist. ekonomi ve toplum adında bir kitabı vardır. bu kitapta weber, önce toplumbilimin çözümleyici yöntemlerini ele almakta, sonra da vardığı yöntembilimsel sonuçları toplumsal ilişki ve küme türlerinin en geniş kapsamlı sınıflamasına uygulamaktadır.
sanırım kendisinin değinmediği çok çok az konu kalmıştır şu dünyada. siyaset, eğitim, ekonomi, din... sosyolog olmasından kaynaklanan geniş kültür seviyesini düşünürsek buraya kadar evet normal diyebiliriz. ama kardeşim bir insan bilimin, bu ana konuların alt başlıklarına bu kadar mı hakim olur ve bu kadar mı öğretici olur da bütün fikirleri neredeyse her alanda işe yarar!
protestan ahlakı ve kapitalizmin ruhu adlı eserinde de belirttiği gibi protestanlığın dünyayı yorumlama biçimi kapitalizmin doğuşuna katkıda bulunmuştur. ancak bu "kapitalizmin sebebi protestanlıktır" demek değildir. aslında burada tam bir bağdaştırma yoktur. weber'in bahsettiği kapitalizm, batıya özgü olan pazara yönelik olan kapitalizmdir. ona göre o dönemlerde çin, hindistan, mısır'da rastlanan diğer kapitalizm biçimleri, macera ve savaşın ürünüdür. zaten weber kapitalizm ve protestanlık arasında nedensellik ilişkisi de kurmak istememiştir. o sadece aydınlanmadan sonra akıldışı olarak damgalanan din olgusunun istenmeden modern toplumun oluşumunda etkili olduğunu göstermek istemiştir. o dönemde burjuvazinin içinde bulunduğu koşullarla reformcular arasında bir uyumluluk baş göstermiştir. çünkü burjuvazi ayakta kalmak için maddi imkanlarını tasarruflu bir biçimde kullanmak zorundaydı bu da protestan ahlakına uyuyordu. protestanlık ve kapitalizm ilişkisi bunla sınırlıdır işte.
taha parla'nın titiz çevirisiyle
sosyoloji yazıları adındaki makaleler bütünü deniz yayınları tarafından tekrardan yayınlanmış olan ünlü sosyolog.
daha o zamanlardan kapitalizm denen nanenin dinamiklerini ileri görüşlülükle açıklamış,fikirleriyle hala sosyolojik tartışmalara yön veren alman düşünür.
sosyolojinin kurucularından biri sayılan max weber ''approche compréhensive'' i ( türkçeye genellikle anlamacı yaklaşım olarak çevriliyor.) benimsemiştir. bu yaklaşımda önemli olan insan davranışlarını anlamak ve açıklamaktır. weber, marx'ın ve durkheim' in determinismine karşı çıkar. ona göre insanın belirlenmiş bir unsur olarak algılanması doğru değildir. ( toplumun insanları belirlediği düşüncesine karşı çıkar.) buradan da anlaşılabileceği gibi weber için önemli olan insan davranışlarıdır. (interaction)
insan davranışlarını daha iyi inceleyebilmek için ''ideal-type''ler oluşturmuştur. oluşturduğu en bilinen ideal-type ise protestan ahlakıdır. protestan ahlakı ve kapitalizmin ruhu adlı eserinde protestan din algılayışı üzerine kurduğu ideal-type ile kapitalizmi ve onun ruhunu daha iyi bir biçimde anlatmaya çalışır. protestanlığın calvinizm mezhebinden yola çıkarak kapitalizmi anlatır. calvinizmde önemli olan tanrının şanını arttırmaktır. insan ancak çalışarak ve başarılı olarak tanrının şanına katkıda bulunabilir. insanın başarısının en somut örneği ise para kazanmasıdır. ancak calvinist algıya göre tanrının şanını arttırmak için kazanılan paranın harcanmaması gerekmektedir. calvinizmin düsturu ''kazan, kazan, kazan, harcama'' dır. fakirlere yardım etmek, sadaka vermek dahi hoş karşılanmamaktadır. bu sayede kapitalizmin ortaya çıkmasının şartı olan sermaye birikimi sağlanmaktadır.
max weber, karl marx' tan farklı olarak kapitalizmin oluşmasının şartını ekonomide değil etik anlayışında bulmuştur. max weber, karl marx' ın kapitalizmin yok olacağına dair ileri sürdüğü fikirlerini eleştirir. çünkü ona göre kapitalizm çökse bile kapitalizmin ruhu asla ölmeyecektir. kapitalizm farklı farklı bölgelerde, farklı zaman dilimlerinde kapitalizm ruhuna uygun olarak yaşayacaktır.
(minny, 03.02.2009 22:32) sosyoloji bilimine kavramsal bir çerçeve kazandıran, modern sosyolojinin kurucusu olarak tanınan alman bilim adamı weber, sosyal bilimlerde "nesnellik" üzerine de incelemeler yapmıştır. "sosyoloji yazıları" adlı eserinde,
weber'in bir dönem, nörotik çöküntü, şiddetli depresyon, manik enerji sıçramaları yaşadığı ve doktorunun, soğuk duş, gezi ve beden eğitimi önerdiği belirtilmekte!
