|
|
- 2 tam 1 yarım 3 tam 1 yarım aralıktan oluşan dizi.yeni başlayanlar için "do bir külah dondurma,re masmavi bir dere,mi denizde bir gemi..." diye sonsuzluğa sağdan yaklaşan bu şarkı major gama örnek olabilir.
- tam tam yarım tam tam tam yarım dizilimi majör dizidir. bunun en bilindik örneği do re mi fa sol la si do dur yani do majör dizisi.her bir major dizi bir minor diziye karşılık gelir örneğin la minorle do major aynı notaları içerir.
- t t y t t t y dizilim şekline sahip gam(dizi). bu özel dizilim aralıklarla belirlenir. t = tam aralık, y= yarım aralığı temsil ediyor.
örnek olarak do major dizisi;
do re mi fa sol la si do oluşur.
t t y t t t y
bu dizinin 1. 3. ve 5. seslerini aldığımızda do major akorunu oluşturmuş oluruz.
bunlarda do, mi ve sol dür. do major için örnek gitar tabını da verelim tam olsun. farklı pozisyolarda da olabilir.
---------0--------- mi
---------1--------- do
---------0--------- sol
-------------------
-------------------
-------------------
- toplam 12 tane majör gam vardır. bunların altı tanesi diyezli diğer altı tanesi iste bemollü gamlardır. her bir majör gamın da bir ilgili minörü vardır. her birini yanlarında ilgili minörleriyle sıralayacak olursak:
hiçbir değiştirici işaret almayan majör gam do majör, ilgili minörü ise la minördür.
diyezli gamlar
- sol majör: 1 diyezli majör gam. fa diyez alır. ilgili minörü mi minördür.
-re majör: 2 diyezli majör gam. fa diyez ve do diyez alır. ilgili minörü si minördür.
-la majör: 3 diyezli majör gam. fa diyez, do diyez ve sol diyez alır. ilgili minörü fa diyez minördür.
-mi majör: 4 diyezli majör gam. fa diyez, do diyez sol diyez ve re diyez alır. ilgili minörü re diyez majördür.
-si majör: 5 diyezli majör gam. fa diyez, do diyez, sol diyez, re diyez ve la diyez alır. ilgili minörü sol diyez minördür.
-fa diyez majör: 6 diyezli majör gam. fa diyez, do diyez, sol diyez, re diyez, la diyez ve mi diyez alır. ilgili minörü re diyez minördür.**
bemollü gamlar:
-fa majör: 1 bemollü majör gam. si bemol alır. ilgili minörü re minördür.
-si bemol majör: 2 bemollü majör gam. si bemol ve mi bemol alır. ilgili minörü sol minördür.
-mi bemol majör: 3 temollü majör gam. si bemol, mi bemol ve la bemol alır. ilgili minörü do minördür.
-la bemol majör: 4 bemollü majör gam. si bemol, mi bemol, la bemol ve re bemol alır. ilgili minörü fa minördür.
-re bemol majör: 5 bemollü majör gam. si bemol, mi bemol, la bemol, re bemol ve sol bemol alır. ilgili minörü si bemol minördür.
-sol bemol majör: 6 diyezli majör gam. si bemol, mi bemol, la bemol, re bemol, sol bemol ve do bemol alır. ilgili minörü mi bemol minördür.**
adlarından da anlaşılacağı gibi 6 diyez ve 6 bemollü gamlar enarmoniktir. yani sesleri tamamen aynı, seslerin isimleri farklıdır.
- (bkz: major)
- ionian gam da denir.do dan do ya çıkış majör gamı verir.ilgili minörü birbuçuk ses pesidir.
yani temel majör gam do majörde ele alırsak
do majör gamı : do re mi fa sol la si do
do majör akoru : do+mi+sol (gamın birinci üçüncü ve beşinci sesleri aynı anda tınlamalı)
ilgili minörü : la minör (la si do re mi fa sol la) (do majör temel majördür ilgili minörü temel minör olan la minördür.bu sebepten ikiside arıza ses almaz.)
majör akorlar sesin harfiyle gösterilir
do : c
re : d
mi : e
fa : f
sol : g
la : a
si : b
do majör akorunu ele alalım
c : do+mi+sol
c6 : do+mi+sol+la (5.sesinin 1 ses tizi eklenir)
c7 : do+mi+sol+sib (5.sesinin 1.5 ses tizi eklenir)
cmaj7 (büyük 7li) : do+mi+sol+si (5.sesinin 2 ses tizi eklenir)
c9 : do+mi+sol+re gamın 9.sesi eklenir
c6/9 : do+mi+sol+la+re (altılı ve dokuzlu yapan sesler eklenir)
c7/9 : do+mi+sol+sib+re (yedili ve dokuzlu yapan sesler eklenir)
c7bemol9 : do+mi+sol+sib+reb (yedi/dokuz akorda 9.ses bemol alır)
c7bemol5 : do+mi+solb+sib (yedili yapılır beşinci ses bemol alır)
cbemol9 : do+mi+sol+rebemol (9lu yapılır 9.ses bemol alır)
cdim : do+mib+solb+la+do (temel ses + 1.5 ses tizi +onun da 1.5 ses tizi şeklinde dizilir.diminye ya da diminished de denir.
- modal armonide major diziye verilen isimdir. kalıbı ise t t - y - t t t - y şeklinde gösterilir.
ayrıca ;
(bkz: dorian)
(bkz: phrygian)
(bkz: lydian)
(bkz: mixolydian)
(bkz: aeolian)
(bkz: locrian)
- türk müziği makamlarından rast'a benzemekle birlikte, karşılığı çargah makamıdır.
|
