ilkçağ’dan beri uygulanması en yaygın olan bir sistemdir. bu ekonominin bazı özellikler taşığıdını ilk kez ingiliz bilim adamı adam smith farketmiştir. ( iyi halt etmiş) smith, ekonomik olayların tıpkı doğa olayları gibi kendi özgü yasaları olduğunu ileri sürmüştür. ona göre ekonomik olaylar, doğa olayları gibi kendi kendine gelişir ve işler.
kişinin girişim özgürlüğü sınırlanamaz düşüncesinin vuku bulmuş halidir. doymayan bünyeye girişim özgürlüğü verildiğinde bunu her şeye dilediği gibi girişmek sanan birey tarafından suyu çıkmış, gelir dağılımında adaletsizliği had safhaya çıkarmış sistemdir ayrıca.
dünyada hiçbir zaman teoride anlatıldığı gibi uygulanamamıştır. her zaman liberal ekonomik sisteme, gerek devlet, gerekse toplum tarafından kendini koruma güdüsüyle müdahalelerde bulunmuştur. ütopiktir tam bir liberal ekonomide. hatta konuyla ilgili polanyi okunmalıdır.
peki iyi midir liberal ekonomi? mevcut uygulamalar bize iyi olmadığını bariz bir şekilde göstermiştir. fakat aynı durum sosyalist ekonomik sistem için de söylenebilir. yani teoride gayet makul gözüken bu iki iktisadi yaklaşım da, gerçek dünyaya tam anlamıyla tarihin hiçbir döneminde uygulanmamıştır. ve muhtemelen de uygulanamayacaktır.
önce liberalizme bir bakarsak çıkış noktası özgürlük yada serbestlik akımı gibi tanımlamak mümkün. bu nedenle solun içinde liberallik olmalıdır vardır da. yakın tarihimize bakarsak turgut özal ile liberal ekonomi ile tanıştık. ilk ithal muz o dönemlerde ülkeye girmiştir, ithalat kolaylaşmış, döviz dolaşımı serbest olmuştur. rüşver işini bilen memurlarımız nedeniyle meşru hale gelmiştir. burjuvazinin yolu açılmış euro yaa kulum denmiştir bir bakıma. halkın refah düzeyini eşitlemek, işçi haklarını korumak, ekonomik özgürlüklerini arttırmak amacında olması gerekirken, komprodorların üremesine ve emek düşmanlışına dönüşmüştür. zengin ile fakir arasındaki fark büyüyerek artmıştır. sosyal devlet kavramının içi boşaltılmıştır. gariban halk ssk ya giderken burjuvalara özel hastaneler kurulmuştur. fakir mahmutpaşadan giyinirken zenginlere ünlü marka mağazalar kurulmuştur. işçi karavana yerken zengin lüks lokantalara gitmiştir. say say bitmeyecektir.
günümüzde akp sayesinde liberalizm halkı ezip geçmektedir. zamanındaki anap ının yerini de akp almıştır.
