latin alfabesi  

kendi tarz harflerine de sahip, dünya tarihinin köklü dillerinden birisi sayılabilecek bir alfabedir..ortaçağ ve yeniçağ avrupasındaki tüm bilim ve sanat alanlarındaki ilerlemeler bu alfabe ve dil sistemi sayesinde olmuştur ve günümüz dünyasında en yaygın kullanılan harflerine sahip alfabesidir..

türk tarihi açısından bu alfabenin önemi; türkler harf devrimi sırasında modern çağa uygun olan latin alfabesinin harflerini almışlardır..ama türkçe alfabesi ailesine katılmayan bazı latin harfleri de mevcuttur, bunu unutmamak lazım..kabul tarihi 1928..

süper bir olaydır. ancak süper olması bir yana, "latin alfabesi" tamlamasının kendisi tuhaf bir anlam bozukluğu barındırmaktadır. şöyle ki, alfabe sözcüğünün yunan alfabesi'nin ilk iki harfi olan alfa ve betadan geldiği bilinirken, latin alfabesi, alman trt'si gibi bir şey olmaktadır.

insanların tarihten uzaklaşması gibi bir yan etkisi olmuştur bu alfabeye geçişimizin. misal osmanlı'nın tüm resmi dökümanları arap alfabesiyle yazılmıştır. o alfabeyi bilmediğimiz için bunları birinci elden okuyamaz pek çok kişi. bunun yanında osmanlıdan kalan onca yapının üzerinde arap alfabesi ile yazılmış kabartma yazılar vardır. bakar geçeriz.

7 eylül 1928, time dergisi:

"başkan coolidge için tüm birleşik devletler halkına ingilizceyi arap harfleriyle yazmayı öğretmek oldukça zor olurdu. çünkü halkın büyük bir kısmı hâlihazırda latin harfleriyle yazmayı biliyor. ama bu engel başkan kemal* için geçerli değil: halkının %80'i herhangi bir alfabeden tek bir harf bile bilmiyor. başkan, iki sene içerisinde halkının hiçbir şeyi unutmasına gerek kalmadan eski sesleri yeni harflerle yazmayı öğreneceğini umuyor."

türkçe'ye en uygun alfabedir; çünkü türklerin latin alfabesinden önce kullandıkları arap alfabesinde "a" ve "e" seslerini elif harfi, "ı" ve "i" seslerini ye harfi, "o", "ö", "u" ve "ü" seslerini ise vav harfi karşılıyordu; bu yüzden de ünlülerin okunuşu çoğu zaman karışıyordu. buna bir de metinlerin harekesiz yazılması eklenince yazıları okumak daha da zorlaşıyordu. latin alfabesinde ise her sese bir harf tekabül ettiği için sorunlar büyük ölçüde giderilmiştir.

sırasıyla,

alpha(a), beta(b), gamma, delta, epsilon(e), zeta(z), eta(h), theta, iota(i), kappa(k), lamda, mu(m), nu(n), xi, omino, pi, rho(p), sigma, tau(t), upsilon(y), phi, chi(x), psi, omega,

latincede küçük olarak geçen fakat türkçede büyük kullandığımız harfler parantez içindedir, fakat sözlük yapısından dolayı küçük karakter olarak gözükecektir.

not: evet x türkçe karakter değil.

türkçeye uyarlayarak kullandığımız alfabedir. esasında tıpkı arap alfabesinde olmayan p ye osmanlıca da ek yapıldığı gibi(haydarpaşa iskelesi üzerindeki yazı) latin alfabesi de türkçe ye bazı sesler eklenerek uyarlanmıştır.

(bkz: türk alfabesi)

ilber ortaylı gelenekten geleceğe kitabında latin alfabesi için şöyle demiştir ;

'alfabe denilen teknik aygıtın tarihsel gelişimine baktığımızda latin alfabesi en gelişşmiş yazıdır. fonetik bakımdan mikemmelliği (çünkü fonemik harflerden meydana gelmektedir) seslilerin önemli olduğu türkçe için en uygun yazı çeşidi kılmaktadır'

ayrıca başka bir bölümünde latin alfabesi sayesinde türkçe'nin imla sorunu en az olan dillerden biri olduğunu belirtmekte..

kısacası üstad türkçe için en uygun alfabenin bu olduğunu söylemekte, arapça için arap alfabesi uygundur lakin türkçemiz için en uygunu budur ikisi arasında saçma sapan kıyaslama yapmanın pek bi anlamı yoktur..