large hadron collider  

kasım 2007'de devreye alınması planlanan ve yüksek enerji fizikçilerinin ellerini ovuşturarak bekledikleri bir parçacık hızlandırıcıdır. işin teknik kısımlarını fizikçi arılara bırakaraktan magazinel bilgileri sunmaya geçiyorum:

isviçre'nin cenevre kentinde konuşlanmış cern tesislerinde inşa ediliyor. 2008'de tam kapasite çalışmaya başladığı zaman inşa edilmiş en büyük parçacık hızlandırıcı olacak.

fransa - isviçre sınırında yer alan hızlandırıcı 27 km'lik çevresi olan çember şeklinde. sınırı 4 defa geçmekte ve büyük kısmı fransa topraklarında yer almakta.

30 yıldır gözlenmeyi bekleyen higgs parçacığının* nihayet buradaki deneyler sonucu gözleneceği ümit ediliyor.

yapılan deneyler sonucu yıllık 15 petabayt (15.000 terabayt ya da 15 milyon gigabayt) büyüklüğünde veri oluşacak. bu verinin depolanması, işlenmesi ve analiz etmesi için lhc odaklı bir grid projesi başladı ve alt yapı bildiğim kadarıyla hazır. her şey ve herkes kasım 2007'de sistemin çalışıp veri üretmeye başlamasını bekliyor.

kaynaklar:
http://en.wikipedia.org/...
http://lcg.web.cern.ch/...

kendisi yaklaşık olarak 4 milyar euro'ya mal oluyormuş. oha cern oha.
(bkz: http://public.web.cern.ch/...)

muazzam bir çalışma nitekim.

http://www.boston.com/...

günümüzde bilimin parayla yapıldığının en güzel göstergelerinden biridir.
türkçesi "büyük hadron çarpıştırıcısı"
içinde hızlandırılan proton demetleri görelilik kanunları dolayısıyla boyları birkaç cm'ye kadar uzayarak, ışık hızının %99,9999... u kadar bir hızla kafa kafaya çarpıştırılmak suretiyle açığa çıkan dalgalar, atomaltı parçacıklar ve fotonların algılayıcılar tarafından değerlendirilip birtakım sonuçlar çıkarılarak bilinmeyen parçacıklar ve kütlenin kaynağı konusunda yeni ipuçları elde etmek hedeflenmektedir.
son okuduğuma göre soğutuculardan birinde bir arıza çıkmıştı ve deneyler 2-3 ay daha ertelenecekti. ki doğru hatırlıyorsam eğer, o zaman bu sonbahara denk geliyor.

(bkz: lhc projesi)

bir kuşun attığı ekmek kırıntısı yüzünden bozulmuş.

(bkz: http://www.radikal.com.tr/...)

o kadar bilimadamını kuş halinle göt ettin ya, helal olsun kuş. adamımsın. lafa gelince de "kuş beyinli" derler.