klemens metternich  

tarihin gelmiş geçmiş en büyük diplomasi ustası. ulusçuluk akımlarının arttığı bir ortamda avusturya'nın çok uluslu yapısını koruyarak büyümesini sağlamıştır. napolyon'un bozguna uğramasından sonra, avrupa'yı viyana kongresinde buluşturmuştur ki bu o dönemde avusturya'yı avrupa'nın sayılı devlerinden biri hâline getirmiştir.
metternich'in kafasında kurduğu düzende, avusturya'nın önderliğinde almanya ve italya'yı da içerecek iki ayrı konfederasyon vardı. bunun yanısıra ingiltere'nin desteğini de alarak fransa'yı rusya'ya karşı denge unsuru olarak tutmayı düşünüyordu. metternich bu fikirlerinde kısmen de olsa başarılı oldu. prusya'nın saksonya üzerindeki iddialarını bitirdi, rusya'nın toprak genişletme taleplerini engelledi. onun yarattığı denge sayesinde, uzun süreli bir avrupa düzeni sağlanmıştır.
milliyetçilik akımlarına çok karşıydı. osmanlı'yı da bu sebeple sürekli desteklemiştir. tabii kendisi imparatorluk olan bir ülkenin başbakanıydı. imparatorun kendisi hakkında düşünceleri değişince de tasfiye edilmiştir. 1848'de yükselen devrimci dalga onu ingiltere'ye sürgüne göndermiştir. daha sonra viyana'ya döndüğünde eski gücünden uzak, sıradan bir insan görüntüsü çizmiştir.

osmanlı yönetimine bir tavsiye mektubu yazmıştır. söyledikleri yüzde yüz doğrudur diyemeyiz ama çoğuna hak vermemek elde değil. mektubun çevirisi şu şekildedir:

"imparatorluk günden güne zayıflamaktadır. niçin saklanmalı? onu bu hale düşüren sebeplerin başında avrupalılaşma zihniyeti gelir. temellerini ııı. selim'in attığı bu zihniyeti, derin cehaleti ve sonsuz hayalperestliği yüzünden ıı. mahmut son haddine vardırır. bab-ı âli'ye tavsiyemiz şudur: hükümetinizi dinî kanunlarınıza saygı esası üzerine kurunuz. devlet olarak varlığınızın temeli, padişahla müslüman tab'a arasındaki en kuvvetli bağ, dindir. zamana uyun, çağın ihtiyaçlarını dikkate alın. idarenizi düzene sokun, ıslah edin. ama yerine size hiç de uymayacak olan müesseseleri koymak için eskilerini yıkmayın. avrupa medeniyetinden sizin kanun ve nizamlarınıza uymayan kanunları almayın. batı kanunlarının temeli hıristiyanlıktır. türk kalınız. tatbik edemeyeceğiniz kanunu çıkarmayın. hak bellediğiniz yolda ilerleyin. batı'nın sözlerine kulak asmayın. siz ilerlemeye bakın. adalet ve bilgiyi elden bırakmayın. avrupa efkâr-ı umumiyesinin az çok değeri olan kısmını yanınızda bulacaksınız. kısaca, biz bab-ı âli'yi kendi idare tarzının tanzim ve ıslahı için giriştiği teşebbüslerden vazgeçirmek istemiyoruz. ama, avrupa'yı örnek olarak almamalıdır kendine. avrupa'nın şartları başkadır, türkiye'nin başka. avrupa'nın temel kanunları doğu'nun örf ve adetlerine taban tabana zıttır. ithal malı ıslahattan kaçının. bu gibi ıslahat müslüman memleketlerini ancak felakete sürükler. onlardan hayır gelmez sizlere."

osmanlı devletini hasta adam olarak niteleyen ve şark sorununu uluslararası platforma taşımış avusturya imparatoru.

viyana kongresi nin toplanmasına öncü etmiş, miliyetçilik ve cumhuriyetçilik akımlarına karşı çıkmış avusturyalı diplomat

dahiyane bir buluşla türklere karşı bir "tampon" olarak yunanistan'ı kurmuştur.

allem etmiş kallem etmiş, gerekirse "memleket nere bilader? aa ben de sivaslıyım" olayına bile girmiş, viyana kongresi'ni toplamıştır. avrupa uyumu politikasıyla ingiltere, prusya, avusturya, rusya gibi bol testisli ülkelerin katıldığı uluslararası bir organizasyon oluşturmuştur. bu organizasyon viyana kongresi'ni takip eden kongreler bütünüyle 19. yüzyıl başı avrupa birliği gibidir adeta, gibi geliyor bana yoksa şüphen mi var?