klasik koşullanma  

ivan pavlov'un köpeği ile yaptığı meşhur deneyin sonucunda ortaya çıkardığı koşullanma türüdür.
aynı zamanda klasik koşullanmaya tepkisel koşullanma da denir.

başlangıçta nötr olan bir uyarıcının geçirilen yaşantılar sonucunda koşullu uyarıcı haline gelmesi durumudur.

deney şu şekildedir:

1)bir köpeğe et(koşulsuz uyaran) verildiğinde köpeğin bünyesi doğal tepki olarak salya salgılamaktadır.

2)tek başına zil (nötr uyaran) çalınır köpek bu sese karşı herhangi bir tepki vermez.

3)zil çalınır 10 sn sonra et verilir köpek yine doğal tepki olarak salya salgılar(koşulsuz tepki).

4)zil çalınır(koşullu uyaran) köpek salya salgılar(koşullu tepki).

görüldüğü gibi başlangıçta tek başına verildiğinde hiçbir tepkiye sebep olmayan zil sesi, et ile birlikte verildikten sonra tek başına ete karşı verilen tepkinin verilmesini sağlamıştır.

her insanın hayatında bir çok şeye klasik koşullanma yoluyla koşullanmış oldugu gerçektir.örneğin:limon görünce ağzımız sulanır,genelde çocuklar enjektör görünce ağlamaya başlar falan filan...

(bkz: pavlov'un köpekleri)

köpeklerin sindirim sistemi üzerine çalışan pavlov, deneylerini sürdürürken denek köpeğin, normal olarak yiyecek ağzına girdiği zaman salya salgılaması gerekirken, yiyeceği hatta yiyeceği getiren kişiyi gördüğü zaman salya salgıladığını fark etmiştir.
bu gözleminden yola çıkarak yaptığı deneyin yönünü değiştirerek ilk kez öğrenme alanında deneysel bir çalışma yapmıştır.
ve yaptığı deney sonucu (bkz: @1425530)
köpeğin doğal olarak yiyecek ağzına girdiği zaman sagılaması gereken salyayı, zil sesi duyulduğu zamanda salgılamasını koşullanma yoluyla öğrenme olarak tanımlamıştır.

birbirleriyle ilişkilendirilen uyarıcıların belli tepkiler meydana getirmesi yönünde koşullandırmasıdır.

reklamlarda markalarla ilişkilendirilen uyarıcılar oldukça sık kullanılmaktadır.
örneğin civciv maskotu bize dalin markasını çağrıştırırken, vada karakterleri de yapı kredi bankasını çağrıştırmaktadır.

keşke her zaman pavlov'un köpekleri gibi, zil çalınsa et gelse önümüze, ama bu klasik koşullanma her zaman bu şekilde gerçekleşmeyebiliyor. çocukluktan kalan yatmadan önce duş alma olayında gerçekleşirse ayrıca bir dert oluyor. diyelim ki sürekli yatmadan önce duş alıyorsunuz, sonra tabi buna alışan bünye suyla temas ettiğinde yatmaya şartlanıyor. sonra ne oluyor, gün içinde ayılmak için, terden arınmak için alınan duşlar, bir mayışıklığa neden oluyor. daha da kötüsü , sabah kalkıp elini yüzünü yıkadığında uyumaya devam ediyorsun.

(bkz: think again)
(bkz: o hikayedeki mal benim)