genelde akor basmak için kullanılan müzik aleti
gerçek üstadlardan klasik parçaları dinlemenin zevkini bambaşka yaşatacak olan tınıya sahip enstruman
(bkz. hastasıyım)
isaac albeniz, jesus guridirodrigo gibi üstatlar görmüş, jorge cardosopaco de lucia gibi üstatlarla yaşayan aşk.. klasik gitar kanımca piano çalmak gibidir ama gitar sesiyle.. elbette ney ilahidir, keman hüzünlüdür ama gitar aşktır..
bir klasik giarın sesinden daha güzel ne vardır?
iki klasik gitarin sesi..
hayatıma girmiş en güzel şeylerden biri. en büyük ustalarından biri john williams'dır. kimi parçalar vardır ilk kez çaldığınızda zangır zangır titrersiniz. sanki sevdiğiniz kızla ilk öpüşmeniz gibidir. bence de aşktır klasik gitar. zaten her yönüyle bir dişidir(özellikle benim gitarım tam bir dişi)
müzik öğrenimine başlamak için pek de uygun olmayan enstrüman. örnek olarak piyanoda tuşlar sırası ile do major gamını oluştururlar, sıralı bir yapı vardır. gitarda ise ince mi ve kalın mi harici tüm tellerde dizilim farklıdır. bunun sebebi hızlı çalabilmektir, örneğin tüm teller fa notasından başlayarak dizilse ezberi kolay olurdu ancak bir fa - mi - fa arası nota geçişi imkansızlaşırdı.
3 bas ve 3 misina telden meydana gelen 19 perdeli (bazı istisnaları vardır), tellerin yukarıdan aşağıya doğru
mi-la-re-sol-si-mi (e-a-d-g-b-e) akort sistemi ile sıralandığı, yüzyıllardır yapım aşamalarında belli kurallara bağlı kalınan yani standartları olan bir telli çalgıdır..
kökeni konusunda çok değişik hikayeler olmasına karşın hala her kafadan bir ses çıkar. benim yakın bulduğum hikaye endülüs emevileri ile beraber avrupaya yani ispanya'ya geçtiği zamanla değişim ve gelişime uğradığı ve bu günkü haline aldığıdır.
günümüzde doğuş sebebi olan klasik müzikten tutun, pop,caz,etnik müzikler,sanat müziği, arabesk ve bunun gibi birçok dalda kullanılır. kanımca klasik gitar en çok flamenko'ya yakışır, insanın duygularını en rahat dışa vurduğu enstrumanlardan biridir. tek başına ya da orkestra eşliğinde icra edilen müziğin tarzı ne olursa olsun önemli bir yer tutar, hem eşlik hem de solo bir çalgıdır.
eşlik enstruman görevi ile kullanıldığında, akort standartının getirdiği mükemmellikle diğer enstrumanlarda kolay kolay basılamayacak değişik çevrim akorlar kullanılabilir. atonal geçişler, sağ el ve sol el kombinasyonları ve çoğunluğu zaman içerisinde yenilenen ve yenilenmeye devam eden tekniklerle çalınan müziği bambaşka boyutlara taşıyabilir.
solo bir enstruman olarak gitar, tam anlamıyla bir meydan okumadır, doğru ellerde hayatı anlatır.
akort standartı yukarıda yazdığım gibi olsada bunun da bazı istisnaları vardır,bazı klasik parçalarda en üst tel 1 tam ses pesleştirilir,bazı tango parçalarda ise buna 5. tel de eklenir..bazı parçalarda örnek: koyunbaba klasik gitarın tüm tellerine farklı bir akort sistemi uygulanıldığı görülmüştür..
günümüzde son derece popüler bir çalgıdır ama acı olan gitara başlayan insanların çoğunun temel bilgiden yoksun, basmakalıp ve çoğunlukla yalnış tekniklerle icra etmeye başlamalarıdır. bunun sonucunda her iki evin birinde gitar buluruz ama bir şehirde ancak birkaç tane gitarist çıkar. özellikle anadolu'da.
popülerliğinin sebeblerinden bir kaçı şöyle sıralanabilir
kolay taşınan bir enstruman olması
ucuza alınabilecek bir enstruman olması
ilgi çekici bir enstruman olması
geniş bir yelpazede kullanılması sayılabilir.
son söz olarak hem çalana hem dinleyene büyük zevk veren, günümüzde kitleleri etkilemeyi başarmış yalnızlık dermanı bir enstrumandır.
daha tam anlamı ile bir parça çalamasamda aşık olduğum müzik aleti. bir süre sonra bağımlılık yaptığına inanıyorum. bir parça çalmasan bile 1-2 akor basma ihtyarcı duyuyor insan, şöyle güzel bir akustik parça dinledinmi hele kendini tutamıyorsun. ileride bir usa fenderim ve mükemmel bir ekipmanım olsa bile kesinlikle kendisinden vazgeçemeyeceğim enstrüman. sesi sanki içini okşuyor insanın. garip.
çoğu kişi tarafından elektro gitar çalınması için ilk çaldırılan gitar iyi ki de çaldırılıyor çünkü klasikten sonra elektro çalmak çok daha rahat olmaktadır.
pek çok türk gencinin 15 yaşlarında heves edip bir klasik gitar almışlığı vardır. arkadaşlarla toplanılıp gitar kursuna gidilir, o gazla bi kaç parça sevinçle, heyecanla çalınır, söylenir, eğlenilir. fakat pek zavallı klasik gitarın acıklı sonu evde bi yerde (genellikle bir dolap üstü olur) gelecek yeni nesil için saklanmak olacaktır.
bir gün eve gelinir, anne sizi yağlayıp ballar önce, garip bişeyler olduğunu sezersiniz ama aklınıza gelecek en son şeydir...
---canım kızım nasılsın?, nasıl geçti günün, arkadaşların nasıl?
-anne bi dur yahu bi soluklanıyım şu odama bi gideyim
---boşver şimdi odanı, otur da konuşalım
-tamam anne pes ettim noldu bişey mi yaptın?
---yok canım ne yapıcam allah aşkına
-annneeeeeeee(!!!!)
---ya çok önemli bişey değil. ben bugün temizlik yaparken bişey oldu da...
-ne oldu hayrola düştün mü? bişey mi kırdın? yoksa yine mi printer düştü yere...
---yok bu sefer printer değil!!
-ay söylesene yaa
---hani senin çok sevdiğin bişey var ya
-???
---ya boşver kızım bak ben vericem parasını gidip alırız yeni bi tane, ya da tamir olur belki
-(!?!?!?)
---gitar!!!!
- hayıııııııııııııııııııııııııır olaaaaaaaamaaaaaaaaaz üühühühühü
---elektirik süpürgesinin kablosu takıldı, sen de ortaya bırakmışssın ama kızım suç sende...
-anne üste çıkmaya çalışma kırmışsın işte zavallı gitarı
---.....
- off anne ya bu kaçıncı bi gün de bana dolanacak o kablo!!!
bu konuşma ardından aslında yapılacak olan şey gidip elektrik süpürgesini parçalamaktır...çünkü evde sayesinde kırılıp dökülmeyen sevilen eşya kalmamıştır...ama elinize sıkıştırılan bi kaç milyoncukla susturulur ve bu eyleminizden vazgeçirilirsiniz! elinizde iki parçaya bölünmüş gitarınız ve sarkan telleriyle kalakalırsınız...
üç sene sonra da hala gitarınızın olmamasının acısıyla gelir işte sözlüğe böyle yazarsınız!!!
aşktır.pop gitar ın aksine akor ve ritmle fazla iş olmaz sol el ve sağ elinizin uyum ve estetikle çalışması seri olması ve düzgün sesler çıkarması gerekmektedir(flemenko gitarın aksine).
demek ki iki akor bilip tüm pop ve hafif rock şarkılarını çalanlar klasik gitar çalıyor olmuyor yani...
gerçekten klasik gitar çalanlar en tanınmışlarından örneklersek mozart,bach ve diğer ustaları başarıyla yorumlayabilmelidir(en azından ustalaşmış olanları).
bazen kendisine eskisi kadar özen gösterilmeyip, tüm perdelerini kullanmanın ayrıcalığını ve tüm tellerinin aynı andaki farklı tınılarını bir yana atarak terkedilen gitardır. terkedilme nedeni daha kolay görünen ve popüler olduğu düşünülen, aynı anda şarkı da söyletebilen akustik ya da ritim gitardır. hayal kırıklığına uğrayan ve senden bunu hiç beklemeyen öğretmen ne kadar uğraşsa da, bıdı bıdı da dese, bir süre şahıs bildiğini okur, klasik gitarı atar bir köşeye. halbuki o ilk göz ağrısıdır, babanın aldığı ilk gitardır, zamanında neredeyse boyu kadar olandır, zor taşıdığıdır, yeri bambaşkadır.
kökeni hititlere dayanan,yüzyıllar süren yolculuğu boyunca farklı toplumların ellerinde değişime uğrayıp farklı şekiller alan,sesi huzur ve dinginlik veren eşsiz müzik aletidir..bugünkü şekline yakın ilk örnekleri ispanyolların eseridir..diğer tüm gitar çeşitlerinin de atasıdır klasik gitar..
usta ellerle ve o usta ellerden çıkmış eserlerle hayat bulan çalgıdır..
parmakları özgür bırakmaktır..
zincirlenmiş duygularımı perdelerine saldığım..
düşlerimin barınağı..
soğuk,ahşap bedenini her gün kucakladığım..
en gizli sığınağım
kalbe yaslanarak çalınan tek enstrüman
limanım...
kökeni mısır ve iran'a değil anadolunun ilk halklarından biri olan hititlere dayanan enstruman.zira alacahöyük ortostadlarında bir hitit şenliğinin tasvirlendiği kabartmalarda gitar çalan bir hititliyi görmek mümkündür.bu üç bin yıldan fazla bir zaman dilimine denk gelmektedir.
klasik gitarın çarpılması, vurulması kesinlikle kabul edilemezdir ve ses üzerinde büyük etkileri vardır. eğer tamiri fiyat / performans yönünde mantıklı ise luthierler halledebiliyorlar. bir müzik enstrumanının, özellikler akustik bir enstrumanın darbe alması, çarpılması çok farklıdır. cep telefonunuz suya düşer, bozulur gider ama enstrumanlar öyle değildir. insanın yaşam zevkini aldığı gibi kendi sesini, ışığını da keser. yapılabilir, belki eskisinden iyi yapılır ( mevcut hali sorunlu olabilir sapvs.. ) fakat insan dikkatsizliği yüzünden pişman olur. aynı bir insanın kalbini kırmak gibi, sözünü geri alabilirsin ama yapmışsındır bir hata ve pişmanlığını çekersin, aynı öyle hissedersin. yeni bir enstrümana para biriktirme fikri bile o gitara yapılmış saygısızlık gibi gelir. allah kimsenin başına vermeye. amen
