kayı “muhkem, kuvvet ve kudret sahibi” demektir. kayı boyunun damgası, iki ok ve bir yaydan ibarettir. oğuz han oğlu gün han oğlu kayı’nın, bu boyun ceddi olduğu söylenir. yirmi sene hükümdarlık yapan kayı’nın nesli, uzun yıllar bu makamda kalmıştır. bu sebeple kayı boyu, oğuz boyları arasında ilk sırada gösterilmektedir.dede korkut da eserinde, gelecekte hanlığın geri kayı'ya döneceğini bildirerek, osmanlılar'ı haber vermiştir.
kayılar, selçuklular'la birlikte, fetih esnasında ve daha sonraları anadolu’ya gelip, değişik bölgelerde yerleştiler. osmanlı devletinin kuruluşunda, esas nüveyi teşkil ettiler. osmanlılar zamanında, rumeli’nin fetih ve iskânına katıldılar.
sultan ikinci murad, soyunun bu boya mensubiyetini göstermek için, sikkelerine, kayı boyuna ait iki ok ve bir yaydan müteşekkil damgayı koydurmuştur. sonraki padişahların bastırdıkları sikkelerde görülmeyen kayı damgasının, kanunî’ye kadar çeşitli eşya ve silâhlar üzerine konulmasına devam edilmiştir.
kayı boyuna mensup karakeçili göçebe oymağı, eski zamanlardan beri her yıl, beytiyle başlayan bir marş bestelenip, yıllarca dillerde söylenip, gönüllerde yaşatıldı.
kayı boyu mensupları, genellikle; eskişehir, mihalıççık, orhaneli, ısparta, burdur, fethiye, muğla, aydın ve ödemiş civarındaki köylerde yerleşmişlerdir.
sadece türk tarihine değil, dünya tarihine yön vermiş bir türk boyudur. oğuzların bozoklar ana kolunun gün han kısmından gelirler. kurulduktan yaklaşık 100 sene sonra kendi bölgesinin hakimi, bundan 100 sene sonra da dünya tarihinin gördüğü en büyük devletlerden biri olan devlet i aliyye i osmaniyye* 'ni kurmuşlardır.
