kavalalılar hanedanının kurucusu, 1805'te üçüncü selim tarafından mısır valiliğine getirilen devlet adamı.
zamanla merkezden bağımsız davranmaya başlayan ve batılı ülkelerle ilişkilerini geliştiren mehmet ali paşa, 1831'de ayaklanarak osmanlı topraklarının bir bölümünü işgal etti. mısır kuvvetleriyle kütahya'ya kadar ilerlemesinin ardından imzanalan kütahya antlaşması (1833) ile suriye valiliğini de elde etti. 1841'de suriye'yi yitirmesine karşılık mısır valiliğinin soyuna kalmasını sağladı. valiliğini döneminde mısır'ı özerk bir yapıya kavuşturarak arap dünyasında ilk modernleşme hareketlerini başlattı. sağlık durumunun bozulması üzerine 1848'de, büyük oğlu ibrahim paşa'da aynı yıl ölünce, yerine torunu abbas paşa geçti.
1769 yılında kavala da doğmuştur. mısır'a napolyon'un mısır'ı işgali sırasında kavala dan gönderilen birliklerde asker olarak gitmiştir. çocukluğu kavala'da, yetim ve sahipsiz geçmiştir.
çıkardığı isyanda oğlu ibrahim paşa'ya bağlı birlikler suriye'yi ele geçirmiş, adana ve konya'da osmanlı'yı yenip bursa kapılarına dayanmıştır. kavalalı'nın amacı osmanlı'yı yıkıp yerine kendi oğlu ibrahim paşa'yı tahta geçirmekti. osmanlı kavalalı'ya karşı ruslar'la işbirliğine gitmiştir.
rahmetli kemal sunalın tosun paşa filminde canlandırdığı tosun ve ibrahim paşalar gerçekte yaşamışlardır ve kavalalı mehmet ali paşanın oğullarıdır.
osmanlı ile daha sonra barışan kavalalı, devlete isyan eden, mekke ve medinede kutsal emanetleri yakıp yıkan sapkın vahabi tarikatının kurucuları ibni suud ailesine karşı ikinci mahmut tarafından görevlendirilmiştir. bu görev karşılığı osmanlıdan bazı imtiyazlar elde etmişlerdir. oğulları tosun ve ibrahimi arabistan yarımadasına göndermiş ve oğlu ibrahim orada şehit düşmüştür.
tosun paşa ise bugün topkapıda sergilenen kutsal emanetleri isyan eden bölge halkının tahribinden korumak için istanbula getirmiştir. gemide bir kaç ferdi hariç tüm suudi ailesinin kelleleri de vardır.
o zaman çocuk olduğu için bırakılan biri de bugünkü suudi hanedanının kurucusudur.
tosun paşanın torunu da bugünlerde meşhur olan riva arazisini cumhuriyetin ilk kurulduğu yıllarda satın almış olan ailedir. celayiroğulları ailesidir.
aynı zamanda 2. mahmut la yaptığı antlaşma dolayısıyla işgal edilene kadar mısırı yönetme imtiyazı bu aileye geçmiş yani bir nevi özerk mısır ın sultanı olmuştur.istanbulda ki hıdiv kasrı da son yıllarında istanbulda yaşamaya gelen bir hıdiv(kavalalı sülalesinden mısır valileri)tarafından yaptırılmıştır.mısır a giderken basit bir köleyken tıpkı yüzyıllar önce aynı ülkeyi yöneten memluklere nazire yaparcasına uyanıklığı ve hırsı sayesinde hükümdar olmuştur.despotluğuyla nam salmıştır öyle ki 2.mahmut la yaptığı antlaşmayla beraber kendisine verilen diğer valiliklerde ki halk imza kurumadan isyan etmiştir.fakat aynı zamanda mısırı modernleştirmiş fransayla ilişkiler kurmuştur ve mısır ın o zamandan beri hala batı dünyasındada kabul gören önemli entelektüeller yetiştirmesinde etkili olmuştur.
