karagöz  

koyu renkli, beyaz etli bir balık cinsi.

hacivatın yol arkadaşı, yandaşı. hacivata yaptığı yersiz ve densiz şakaları ile bilinir.

yılın her döneminde sularımızda olta zıpkın ve sepetle bolca avlanmaktadır.

karagözün sularımızda birkaç türü bulunur. ortalama boyları 15-20 cm olup daha büyüklerine bizim sularımızda nadir rastlanır. eti çipura kadar olmasa da lezzetlidir.

olta ile avcılığında hafif takımlar kullanılmalı ve oltanın fazla uzağa atılmasına gerek yoktur. gündüz av verir. oltaya takılan kalamar ve midye gibi yemlerin küçük takılmasına ve iğnenin sinek iğnesi veya birkaç numara büyük olmasına dikkat edilmelidir.

bu balığı avlamanın en iyi tarafı, mutlaka birkaç tane tutulabilmesinden dolayı etrafa daha az madara olmayı sağlamasıdır.

bir hayal oyunudur.karanlıkta beyaz bir perdenin arkasına ışık yakılır;deriden kesilmiş insan biçimleri arkadan perdenin üstüne tutulunca perde de hayaller belirir.karagözcü bu hayalleri konuşturarak,ses taklitleri,şive taklitleri yaparak bir olayı anlatır.şark mistikliğinin ürünü olan bu oyun tasavvufla da açıklanabilir.ama bu çeşit gölge oyunları çok eskiden beri hindistan da,çin de,cava da,moğolistan da oynatılmıştır.anadolu türkleri arasında 15.yy dan beri gölge oyunları oynatıldığı kesinleşmiştir.

gölge oyununun lafları başka yerlerinden anlayan,komik,şiddeti seven karakteri.cahildir,bu eksikliği bilgili hacivat tarafından kapatılır.

ege ve akdeniz de balık avlamış olupta bu balıktan yakalamayan insan evladı yoktur. her türlü yeme atlar, büyükleri işe yarar.

görme organının nasıl bir renk için de olduğunu anlatmaktadır.

oyunda her meslek, yöre ve sınıftan insan rol alır; herkes kendi şivesiyle konuşur.
çelebi(genç mirasyedi)
beberuhi(cüce ve aptal)
tuzsuz deli bekir(sarhoş)
efe(zorba)
zenne(kadın)
kayserili(pastırmacı)
arnavut(bahçıvan)
acem(zengin)
yahudi(bezirgan)
vb.

tiryaki - "esnaf esnafı tanır." derler. ben seni tanıdım.
karagöz - ben kimim bakayım?
t - kim olacaksın? üzüm hevengi!
k - pek doğru söyledin, "esnaf esnafı tanır." diye. ben de seni tanıdım.
t - ben kimim bakayım?
k - galata'nın... kafiye pek fena geliyor.

-- karagöz oyunları 1 kâr-ı kadim / ünver oral

ilk sayısıyla edebiyat camiasında muhteşeme yakın bir sarsıntı yaşatan edebiyat dergisi. osman özbahçe, hakan şarkdemir ve serkan ışın gibi şairlerin öncülüğünde çıkan karagöz dergisi günümüz edebiyat ortamını biraz gereceği gibi gerekli olanı da adam akıllı söyleyebilecek bir yetkinlikte olacağa benziyor. her yeni dergi gibi karagöz de gençlere öncelik tanıdığını iddia ediyor. umuyor ve diliyoruz ki kadroculuk mantığıyla hareket eden diğer edebiyat dergileri gibi bir tutuculuğa düşmez.. ee ne de olsa gençlerin seslerini bir şekilde duyurmaları gerek.. di mi yani?

türkiyede en uzun soluklu çıkmış olan, siyasi tutumunu değişen iktidarlara göre değiştiren, iktidar ve sistem ile genelde sorunu olmayan osmanlı döneminde çıkartılmaya başlanan ve 40 küsür yıl boyunca çıkan yayın organı.

ikinci sayısıyla tesadüfen karşılaştığım dergi. şiir ve temaşa dergisiymiş. giriş yazısı "cennet gibi yurdum" başlığıyla açılmış, milliyetçi muhafazakar çizgide bir edebiyat dergisi kanısı uyandırdı bende. ama derginin dili milliyetçi muhafazakarlara oranla daha modern görünüyor. ahmet güntan'a yöneltilen bir soruyu şöyle cevaplamış hazret: "insan kıçından yukarı sıçamaz" bu sanatın arındırıp arındırmayacağına dair sorunun cevabıydı. arıtır mı arıtmaz mı orasını bilemiyoruz yani diyor. ama yanlış hatırlamıyorsam usta stanley kubrick'in 2001 odysey filminde yerçekimsiz helalarda kıçından yukarı yapabiliyordunki "dikkat, yerçekimsiz tuvalet yönergeleri okumanızı tavsiye ederiz" diyordu. ismet özel hazretleriyle bir söyleşi de var dergide. ismet özel'in son günlerdeki amansız açıklamalarına bakarak söyleşinin daha akıllı uslu olduğu söylenebilir. bir de soru sormayı bilselermiş.

yedinci sayısı harikulade olan edebiyat dergisi. şiir millet ilşkisine dair sağlam metinler bulmak mümkün. şiirleri de oldukça güzel. http://www.dunyabizim.com/... adresinden yedinci sayı hakkında bilgi edinilebilir.

gün itibariyle unesco'nun "dünya kültür mirası listesi"ndedir.

"karagöz gölge oyunu, aşıklık geleneği ve nevruz; unesco kültür mirası listesine alındı"
-radikal

http://www.radikal.com.tr/...