eğlenelim öğrenelim.
http://www.thinktechnologies.com/...
**meraklısına,
translation hizmeti eşliğinde**
- yıldızları besleyen iki ana proses vardır, nükleer füzyon (yıldızın içindeki hidrojeni merkezden dışarı atmaya çalışır) ve yerçekimi, hidroeni geri dönüşüm için merkeze çeker.
bu iki proses yıldızın hidrojeni bitene kadar birbirini dengeler, en nihayetinde yerçekimi baskın gelir.
- yerçekimi üstün geldiğinde, yıldız kararsız hale geçer ve yıldız çökmeye başlar.
daha yoğun yıldız, daha hızlı yanmaya ve dönmeye başlar. tüm hidrojen bittiğinde yıldızlar o kadar hızlı çöker ki kütlelerinin büyük bir kısmını (süpernovae adı verilen) çok büyük paylamalarla kaybederler.
yıldız çökmeye başladığında, durmaz, ve yıldız (ve tüm atomları) kendi içine çevrilir, kara delik oluşur.
yıldızlar, bizim güneşimizin en az 3 katı olmalıdırlar ki çöktüklerinde kara delik oluşsun. daha ufak sönmüş yıldızlar nötron yıldızı veya beyaz cüce halini alırlar.
(resimde de güneş , dünya , kara delik adayı var)
- kara delik tanımında, maddenin sonsuz yoğunluklu hale geldiği ve ışığın bile kaçamadığı bir yerçekimi vardır. e peki ışık yaymıyorlarsa, kara delikleri nasıl buluruz? kara deliği görebiliyor musunuz?
- kara delikler, kütleçekim odaklama adı verilen özel bir yöntemle tespit edilebilir. kütleçekim odaklama çok yoğun bir nesnenin, burada kara deliğin, bir yıldız ile dünya arasına girmesi halinde oluşur. kara delik yıldızın ışık ışınlarını kırar ve dünyaya odaklar. dünyadaki gözlemcinin bakış noktasında yıldız daha parlak gözükür
kara delikleri daha iyi anlamak için farenizi kara deliğin üzerine getirin.
singularity(tekillik?): kara deliğin merkezi, madde aşırı yoğun ve kütleçekim aşırı yüksektir, bildiğimiz anlamdaki uzay ve zaman orada yoktur.
event horizon: aşırı yoğunluktan ve kütleçekimden ötürü artık geri dönüşü olmayan noktanın sınırı
accretion disk: disk şeklinde kara deliğe emilen, çekilen nesneleri. yerçekim alanına girerken o kadar büyük enerji kazanır ki x ışınımı yapacak kadar radyoaktif ve sıcak hale gelir.
event horizon'dan yayılan radyoaktif ışın var bi de mavi olarak
eğer kara deliğe bir uzay gemisi yollasaydık, sonuçlar şaşırtıcı olurdu (launch var orada)
- gemi yavaşlayacak gibi duracaktı ve event horizon'a girmeden hemen önce durmuş gibi gözükecekti ve hiç girmeyecekti. bunun sebebi, event horizon'a girdikten sonra gemiden yayılan ışığın bize gelmesinin -süper yerçekiminden ötürü- aşırı uzun sürmesidir.
- kara deliğin içinde, aşırı yüksek kütleçekim kuvvetleri vardır ve bu gemiyi, tekilliğe kadar inceltecek ve uzatacak kadar güçlüdür.
-bundan sonra ne olduğu konusunda ise kimsenin fikri yok. bilim adamlarının bu konuda 3 teorisi var.
birinci teoriye göre, madde incelmeye ve tekilliğe doğru devam edecek ve kara deliğe bir olacak ona katılacaktır.
ikinci teoriye göre, uzay gemisi tekilliğe yaklaştıkça yerçekiminin onu daha da gerip uzatacağı ve atom altı parçacıklarına kadar ayıracağı, sonrasında kara deliğin öbür ucundan enerji spreyi olarak dışarı atacağı yönündedir.
üçüncü ve en ilginç olana göre ise, bu yoğun tekillik bir çarpıklık oluşturacak (solucan deliği olarak bilinen) ve bu da diğer boyutlara (uzay/zaman) gitmeye olanak sağlayacaktır, tabi gemi bu yerçekimine dayanabilirse bu da milyonlarca ışık yılı ötedeki diğer galaksilere seyahat imkanı tanıyacaktır.
kara delikler, büyüleyici fenomenlerdir, hayalgücüne teşvik eden ve zekayı zorlayan. ama hala bu gizemli ölü yıldızlar hakkında öğrenecek çok şey var.
alıntısal.