1. mısır firavunu 2. ramses ile hitit kralı muvatallis döneminde yapılan savaş. tam tarihi bilinmemekle birlikte m.ö. 1299 yılında olduğu tahmin ediliyor. muvatallis'in müttefiklerinin de savaşa katılacağını hesaba katmayan ramses bunu öğrenir öğrenmez geriden gelen birliklerin hızlanması için emir verir fakat onlar yetişemeden hitit ordusu 2500 savaş arabası ile firavunun ordusuna dalar. ramses'in kendisi de esir alınmaktan kıl payı kurtulur. arkadan gelen birliklerin yetişmesi ile ramses'in ordusu biraz toparlanır ve hitit ordusunu kuşatmayı dener fakat hitit savaş arabaları başarıyla geri çekilip piyadelere katılırlar. bu nedenle her iki taraf da zafer kazandığını iddia eder fakat mısırlıların kayıpları hititlerden çok daha fazladır. sonucunda tarihin bilinen ilk antlaşmalarından biri olan kadeş antlaşması yapılır. mısırla hitit de bir süre birbiriyle kapışamaz. bu antlaşmanın metni birleşmiş milletler genel merkezinin duvarında da asılıdır.
  2. kadeş savaşının daha doğrusu hititlerin çok fazla bilinmeyen bir durumu vardır:
    ı. şuppiluliuma ( ıı. tuthaliya 'nın oğlu tahta kaldığı zamanlar mö. 1380-1340 ) 'nın bir oğlu bulunmaktaydı. bu oğlunun adı bazı kayıtlarda karunta olarak geçmektedir( ıı. muwatalli 'nin oğlu karunta ile karıştırılmamalıdır). ve şuppiluliuma tahtta iken dönemin mısır firavunu ölmüştür. ve mısır ile ilişkileri oldukça iyi olan hitit'lerin o zamanda savaşmak gibi bir düşünceleri bulunmamaktadır. dul kalan mısır kraliçesi ise ı. şuppiluliuma'nın oğlu karunta'ya göz koymuştur. karuntaya aşık olan kraliçe hititlerin başkenti olan hattuşa'ya ( günümüze çorum ili sınırları içerisindedir) karunta'yı istemek amaçlı bir heyet göndermiş ve karunta kabul etmiştir. bunun üzerine karunta ve 12 kişiden oluşan hitit askerleri mısır'a gitmek için yola çıkmıştır. yani bir hititli firavun olmak üzere mısır'a hareket etmektedir. ancak ölen firavunun askerleri bir hititlinin başlarına geçmesine razı olmamış ve kadeş dolaylarında karunta ve 12 askeri öldürmüşlerdir. bu olay şuppiluliuma'yı mahvetse de mısırlılara karşı herhangi bir karşı saldırı yapmamış ancak mısırlılarla ilişkiler iyi olmamaya başlamıştır. bu olaydan yaklaşık 50 yıl sonra artık araları iyice açılan iki devlet arasında karunta'nın öldürüldüğü yerde yani kadeş'te savaş başlamış ve %50 lik sonuç ortaya çıkmıştır. yani kazanan taraf olmamıştır.

    savaşmaya zaten çok gönülleri olmayan bu iki büyük devlet mö. 1269 yılında kadeş barış antlaşması'nı imzalayarak savaşı sonlandırmışlardır.
    dünyanın kayıtlı ilk yazılı antlaşması olan bu büyük anlaşmanın metni birleşmiş milletler binasının girişinde bulunmaktadır. anlaşmanın taş tabletlere yazılmış metinleri ülkemizde istanbul ve ankara'daki( şu anda isimlerini tam hatırlayamadığım) müzelerde, bir kopyasıda çorum müzesinde bulunmaktadır. ancak yapılan kazılar sonucunda hititlerin birde gümüş tablete yazmış oldukları antlaşma metni olduğu öğrenilmişken bu gümüş tablet henüz bulunamamıştır.

    ilginç olan şudur ki eğer karunta öldürülmese idi ve mısır'a ulaşıp kraliçe ile evlense idi firavun hititli olacaktı ve bu durum belkide çok büyük dev bir imparatorluğun doğmasına neden olacaktı ve kimbilir belkide çok büyük sorunlara...
  3. milattan önce 13. yüzyılda yapılmıştır.

    mısırlılarla bizim toprağın çocuğu hititler arasında geçer.

    aralarındaki anlaşmazlığın sebebi bugünku suriye bölgesinin kontrolunu sağlamak ve bu ticari bölgeyi elde tutmaktır.

    hititler o dönem trakya hariç anadolunun nerdeyse tamamını ve kıbrısı ellerinde tutarlar. yavaş yavaş suriye kıyısını izleyerek güneye inerler.

    ve dogal olarak mısıra toslarlar.

    mısır kuzeyden gelen bu tehditten kurtulmak, ticaret yol ve merkezlerini geri alabilmek için ordusunu toplar ve kuzeye yürür. hititler aynı büyüklükte bir orduyla bu dayılanmaya cevap vermek için güneye ilerler.

    bizim adamımız hitit kralı muvattali'dir. topraamızdır.
    istihbarat nedir bilir.

    karşımızda ise 2. ramses vardır. havalı bir ordusu vardır. orduyu dört parçaya böler ve her parçasına (amon, re, ptah ve seth) bir tanrı ismi verir.
    ramses ordusuyla kuzeye ilerlerken (hatay şehrine doğru) yolda hitit ordusundan bikaç firari bulur. bu elemanlar kuş gibi öterler. bu elemanlara göre muvattali ve ordusu halep civarinda beyhude mısır ordusunu aramaktadir.

    haritayı açmaya üşenenler için: ramses bu bilgiden "o zaman ben kiçimi yaya yaya biraz daha gezeyim" sonucunu çıkartır.

    kendi komutasındaki kolorduyu alıp diğer kolorduları geride bırakır, biraz daha kuzeye gidip asi nehrini geçer ve kadeş şehrine yakın biyerde kamp yapacak yer arar.
    arkadan diğer kolorduları ayaklarını sürüyerek gelmektedir.

    oysa bilmedikleri şey ramses'e kuş gibi öten firarileri gönderen adamımız çakal muvattali'dir. hitit ordusu o sırada halep'te falan değildir, ramsesin kıçının dibinde kadeş şehrinin öbür tarafında ramsesi beklemektedir. ramses bu numarayı fena yemiştir.

    ama ramseste köpek şansı vardır.

    kadeş şehrinde iki hitit devriyesi yakalar. bu elemanlar ramses'e

    "ne halepi kanka, bizim ordu halepte olsa bizim burda ne işimiz var asdsfadsfsdasf " der.

    ramses uyanır. fakat kolordusu tek başına sap gibi bütün hitit ordusunun karşısındadır. muvattali bundan yararlanmak için saldırır.

    ticaret yollarını kurtarmak için yola çıkan ramses artık (çok afedersiniz) g.tü kurtarmak için savaşmaktadır.

    kolordusu kaçmakla geri çekilmek arası kendisini asi nehrine doğru geri atar. burada diğer kolordusu nehri henüz geçmektedir.

    hitit ordusu ramsesin komuta ettiği kolordunun döküntülerini ve nehri geçen ikinci mısır kolordusunu dağıtır.

    hitit ordusu tarihi hatasını yapar ve savaşı sonuçlandırmakla değil yağmayla ilgilenir. saldırı düzeni bozulan hitit ordusuna arkadan gelen iki mısır kolordusu saldırır. akşama kadar sonucu belirsiz bir savaş sürer.

    ramses olaydan iyi yırtmıştır. ikinci gün karşılıklı saldırılar devam eder ama bi sonuca ulaşılmaz.
    iki ordu da kaynaklarını tüketme noktasında savaş alanını terkeder.

    mısır hiyerogliflerinde ramsesin hititleri fena tokatladığı yazılır ancak mısır bu bölgeyi geri alamamıştır ve savaştan sonra bölge hitit kontrolünde kalmaya devam eder.
  4. kayserili muvattali'nin, mısırlı ramses'i bir güzel kazıklayıp, aslında kazandığı savaşta berabere kalındığına ikna etmesi, yetmiyormuş gibi bir de bunu senede bağlaması, senedi de eline verip gerisin geriye göndermesinin belgesidir.
  5. bildiğin "kız davası" neden olmustur savaşa.

    16-18 yaşındaki firavun öldürülür ve olaylar gelişir. öldüren kişi hititli değil, mısırlıdır bu arada.

    bittabi ki bunlar hurafe de olabilebilir.