ayrıca ikinci dünya savaşında almanlara esir düşenlerin ruslara karşı casusluk yapmaları için eğitilip tekrar rusya'ya geri yollanan ya da esir kamplarında yahudi sanılarak zevzek almanlar tarafından işkence edilip öldürülen evlatları çıkarmış halktır...
anne tarafından tatar olduğum için tatarım diye gezinirim hep.içinde et olan her türlü yemeğe bayılırlar,çiğbörek,kıygaşa,mantı,cantık,göbete gibi kendilerine has hamur işleri vardır.arada sırada anneannemle tatarca konuşuruz ama 5-10 cümleden sonra tıkanırım hep..ayrıca bir atasözümüz de vardır etle rakı tatarın hakkı.sanırım rakıcılığım burdan gelme.
özellikle eskişehir ve ankara civarında köylerde kümeleşen türk kolu.yemekleri,dilleri,kültürleriyle yaşamaya devam etmeye ve bunu sürdürmeye çabalamaktadırlar.
97-98 osmanlı-rus savaşında osmanlı devleti'nin yenilmesi üzerine türkiye'ye gelmişlerdir. ancak olayın çok farklı boyutları vardır ki insanın içini acıtır: rus nakliye gemileri, türkiye'ye(o zamanın osmanlı devleti) her gidiş-geliş için ücret almaktadır. daha fazla para kazanmak için de gemileri balık istifi doldururlar. ve gün içinde daha fazla sefer yapmak için de bu insanları karadeniz'in ortasına bırakırlar. birçok tatar bu sebeple hayatını kaybetmiştir.
kendimden ve çevremden gözlediğim kadarıyla dolgun yanaklı, kısık gözlü ve beyaz tenli olmaları sonucu ingiliz zannedilebilen vatandaşlar. ayrıca yemek kültürleri de pek gelişmiştir, bayramlarda seyranlarda çiğbörek, göbete, mantı gibi yemekleri yemekten göbekleri kamyon damperi gibi olur. öz türk oldukları söylense de bazılarında (en azından bende) türk kemiği yoktur.
soyları kıpçaklara kadar dayanır bu türklerin. cengiz devletindede asli unsurlardan olmuşlardır. osmanlı zamanında "biz cengiz'in soyundan geldik" diyerek övündükleri belirtilir. daha sonra altınorda devletinde asli unsur olmuşlardır. nogay türkleri olarakta bilinirler. nogay'ın kelime manası uçan kurttur. altınorda devleti yıkılınca kırım'a yerleşmişlerdir. kırım osmanlı toprağı olmaktan çıkınca anadolu ve balkanlarda çeşitli yerlere iskan edilmişlerdir. bu göç sırasında çok zorluklar çekmişlerdir. belgeler, açlıktan; öküz pisliklerindeki arpaları temizleyip kaynattıklarından, öküz kanı içtiklerinden bahseder. adana, aydın, sivas, gaziantep, pazarcık gibi devletin her yerine dağıtılmışlardır. osmanlı yıkıldıktan sonra ve cumhuriyet kuruluncada dalga dalga türkiye cumhuriyeti topraklarına gelmişlerdir. bugün türkiyenin her yerinde nogay bulmanız mümkündür. meselaki bende bir nogay türküyüm.
