osmanlı devleti ile rusya arasında, 1768-1774 yılları arasındaki savaşa son veren ve osmanlı devletinde önemli toprak kayıplarına yol açan antlaşma.
osmanlı ordusunun, 1773'te ruslara karşı kazandığı ruscuk, silistre ve varna zaferlerinin intikamını isteyen çariçe ikinci katerina savaşı açmıştır*17 temmuz 1774 tarihinde tahta yeni çıkan birinci abdülhamid han tarafından tasdik edilenantlaşmanın maddeleri;
1. kırım hanlığı'yla kuban ve bucak tatarları siyâsî bakımdan müstakil olup, ancak dînî işlerinde hilâfet makamına tâbi olacaklardır.
2. kılburun, kerç, yenikale ve azak kalesiyle dinyeper (özi) ve buğ (aksu) nehirleri arasındaki arazi, rusya�ya terk edilmiş ve aksu hudut kabul edilmiştir.
3. ruslar tarafından işgal edilen besarabya, eflak, boğdan ve gürcistan ülkeleriyle akdeniz adaları osmanlılara iade olunacaktır.
4. rus ordusu, bulgaristan'da tuna'nın sağ sahilinden, bir ay içinde sol sahiline çekilecektir.
5. bâbıâlî, imparatorlukta hıristiyan diniyle kiliselerini, daimî surette himaye edecektir.
6. rus sefirlerinin, eflâk ve boğdan vaziyetleri hakkındaki müracaatları dikkate alınacaktır. (bu madde mucibince memleketin işlerinde rus müdahalesine devamlı açık kapı bırakılmış oluyordu.)
7. rus ticaret gemileri, karadeniz�le akdeniz�de hareket serbestisine sahip olacak ve istedikleri zaman boğazlardan geçebilecekler ve osmanlı limanlarında kalabileceklerdi. ayrıca ruslar, osmanlı şehir ve kasabalarında münasip görecekleri yerlerde konsolosluklar ihdas edebileceklerdi.
8. ingilizlerle fransızlara verilen kapitülasyonlar, rusya�ya da aynen tanınacaktır.
9. osmanlı devleti, savaş tazminatı olarak, üç senede ve üç taksitte, rusya�ya on beş bin kese akça verecektir.
ruslar'ın ortodoksları himaye altına alması ve osmanlı'nın iç işlerine karışabilme hakkını elde ettiği antlaşmadır...
