1589 da yunanistan ın bir adasında doğup , 1651 de topkapı sarayında bir suikaste kurban giden osmanlı nın gelmiş geçmiş en güçlü , iktidar sahibi valide sultan ı . 1604 de sultan 1.ahmet in koynuna girerek gözde olmayı başarmış ancak sadece beyhan sultan ı doğurarak kadın efendilik payesine yükselememişti . asıl olarak 1612 de sultan 4.murat ve ardından 1617 de sultan ibrahim i doğurarak kadın efendi olmayı başarmış ve bir rivayete göre 1.ahmet i etkileyip , oğullarının hayatta kalması için fatih kanunnamesi nin ilga edilmesinde rol oynamıştır . 1618 de sultan 1.ahmet öldükten sonra , o nun kardeşi 1.mustafa nın tahta çıkmasında etkili olup , politikaya el uzatsada bu durum ancak 3 ay sürmüş ve isyancıların baskısıyla 1.mustafa tahttan indirilip yerine 2.osman * oturtulmuştur . 4 sene boyunca , sürüldüğü edirneden yeniçerilerle irtibata geçen kösem sultan , sonunda 1622 yılında , hoca ömer efendininde etkisiyle , yeniçerileri ayaklandırmış ve sultan 2.osman ı henüz 18 yaşındayken öldürtmüştür* . fakat bütün önlemlere rağmen tahta yine sultan 1.mustafa çıkmışsada kösem sultan , abaza mehmet paşa ile birlikte iktidara sahip olmuş ve nihayet kendi oğlu sultan4.murat ı tahta çıkararak valide sultanlık payesine oturmuştur . makamını kötüye kullanıp devletin her kademesine kendi adamlarını getirerek , oğluna asla yönetim hakkı vermeyen kösem sultan , oğlu4.murat ı kötü alışkanlıklara * iterek politikayla uğraşmıştır ancak 1633 yılında bir divan toplantısından sonra kösem valide sultan ın en sadık adamlarından olan topal recep paşa yı öldüren 4. murat iktidara sahip olmuş ve annesini* saraydan sürerek ölümüne kadar osmanlı tahtını tek başına yönetmiştir . 1640 yılında gut * hastalığından ölen 4.murat ın ölümünden sonra kösem sultan tekrar saraya gelerek , diğer oğlu sultan ibrahim i tahta çıkarmıştır . tahta çıktığında abisinin* kendisini öldürtmesi korkusundan iktidarsızlaşan ibrahim i , annesi kösem sultan çeşitli yöntemlerle iktidarını yerine getirmiş ve o günlerde oğlunun koynuna kendi sonunu getirecek turhan adında bir kadın atmıştır . ibrahim giderek , harem hayatına yönelerek , annesinin sözünden çıkmaya başlamış ve kösem sultan bu dönemde saraydaki kadınlarla büyük bir rekabete girmiştir . * son olarak ibrahim in btün sarayı samur kürkle kaplatmak çılgınlığından faydalanan kösem sultan yeniçerileri ayaklandırarak kendi öz oğlunun tahttan indirmiş ve öldürtmüştür (18temmuz 1648) bu tarihten sonra tahta 6 yaşındaki torunu 4.mehmet i çıkararak büyük valide sultan olmuş ve adeta bir padişah gibi hareket etmeye başlamıştır . bu dönemde valide turhan sultan ile arası açılmış ve korkunç bir rekabet sarayda başgöstermiştir. kösem sultan yeniçeri ocağını korumakta , onarın istanbuldan çıkmasını engellmek için üst üste yeniçeri ağası damatlarını sadrazam yapmakta bunun yanında , turhan sultan ise girit savaşını alevlendirerek yeniçerileri istanbuldan uzaklaştırmak istemekte ve bu işide saray ağalarının yardımıyla yapmaktadır . bu günlerde kösem sultan torunu 4.mehmeti , sünnet düğünü sırasında öldürtmeye çalışsada durum , turhan sultan ın adamı olan sadrazam siyavuş paşa tarafından farkedildikten sonra kösem sultan , yeni bir suikast planı devreye sokmuştur . buna göre helvacı başı üveys e iki kavanoz zehirli şerbet hazırlatıp bunları 4.mehöete yedirip öldürmek isteyen kösem sultanın planı , turhan ın casuslarından meleki kalfaca , turhan sultana söylenmiştir . bunu haber alan kösem sultan en sonun da yeniçerilerle anlaşıp , osmanlının en büyük siyasi darbesini gerçekleştirmek için planını devreye sokmuştur . ancak yeniçerileri saraya alıp , 4.mehmet i ve turhan sultan ı öldürtüp yerine daha küçük olan torunu süleymanı tahta çıkarma planı aynı gece turhan sultan ın silahlandırdığı* saray ağlarınca kösem sultan ın odasında yakalanıp dövülerek öldürülmesiyle başarısızlığa uğratılmıştır . (2 eylül 1651) osmanlının en büyük ve nüfuzlu kadınıdır ve tam 6 padişahı parmağında oynatmış 2 sinin yaşam ve ölümüne karar vermiştir. bazı yerlerde kösem sultan a padişah yapan anlamında sultani denilmektedir.
not: kaynakça ; vikipediden yararlanılmıştır .
entrikalar yönünden hürrem sultanla yarışan bir osmanlı hatunudur. kendi çocuklarına , torunlarına bile acımamıştır. ıv. mehmet'in annesi turhan sultanın kendisine karşı giriştiği iktidar mücadelesi sonucu, topkapı sarayı'ndaki dairesinde öldürüldü
(mahpeyker) (1590-1651) sultan ı. ahmet'in eşi ve sultan ıv. murat ve ı. ibrahim 'in annesidir. kösem ifadesi kılavuz, lider anlamlarına geldiği gibi; tüysüz ve pürüzsüz bir cilt manasına da gelmektedir.ayrıca kösem adının “koyun sürüsü önünde giden koç” manasına geldiği ve bu bakımdan onun liderlik vasfına işaret ettiği de belirtilir.
osmanlı tarihinin ünlü ve etkili kadınlarından olan kösem sultan, 1590 yılında bosna'da doğdu.asıl adı anastasya’dır bosna beylerbeyi tarafından istanbul'a kızlarağası olarak gönderildi. 15 yaşındayken sultan 1. ahmet'e haseki oldu. keskin zekasıyla padişahı etkisi altına aldı ve bütün saraya nüfuzunu kabul ettirdi.
