kapitalizmin tamircisi.
klasik ekonomidoktrinini baştan aşağı değiştirerek, dünya tarihinde büyük bir dönüşümün, açıkçası kapitalizmin yok olmasını önlemiş kişidir. fikirleri en az özel hayatı kadar ilginçtir o dönemde. kısaca hatırlayacak olursak; adam smith’in görünmez eli dünyayı, 1929’da başlayan büyük bir ekonomik çöküşle pandiklemişti. öyle ya, ona göre bütün ekonomiler hiçbir devlet müdahalesine gerek kalmadan kendi kendine dengeye gelecekti. devlet ekonominin doğal düzenini bozmamalıydı. onun bu görüşü daha sonraları
say kanunu ile perçinlendi. arz ve talebin sonsuza kadar uyumlu yaşamı…
ama teoriler yanıldı. (bkz:
ekonomi teorileri vs gerçek yaşam). dünya eşi benzeri görülmemiş bir talep daralması yaşıyordu. fabrikatöre her arz kendi talebini yaratır koçum, bastır gitsin denmişti. ama hiçbiri mallarını satamamaya başladı. uzun yıllar tüm dünyada ağır bir yara bırakan bu çöküş kapitalizmin temellerini de ciddi anlamda sarsmaya başlamıştı (bkz:
abd hapşırırsa dünya nezle olur). rakip güçlüydü ve çok heyecanlıydı. henüz genç yaşındaki
komünizm dalgası tüm dünyayı sarmalıyordu ve yaşanan kriz tam da onları haklı çıkarmak üzereydi.
işte keynes böyle bir dönemde genel teorisini kaleme alıyordu.
bernard de mandeville’den önemli ölçüde etkilenmiş teorileri ile kendinden önceki klasik liberallere ağır bir darbe vuruyordu. devlet ekonomiye müdahale etmeliydi ve aktif rol oynamalıydı. her arz kendi talebini yaratamıyabiliyordu. devlet talep yaratabilmeliydi. ama asıl darbeyi sonradan anlaşılacağı üzere, bir orta yol bularak komünizme indiriyordu. evet süpermen keynes kapitalizmi kurtarmıştı. fikirleri geniş kabul gördü. yıllarca kapitalist ülkeler onun teorileri ve önerdiği ekonomi politikaları ile yönetildi. komünizme karşı fikirleri tampon rolü oynadı.
dünyanın en başarılı borsa spekülatörlerinden biriydi. diğeri için (bkz:
david ricardo) borsa üzerine söyledikleri ve uyguladıkları kendisinden sonra gelenleri etkisi altına aldı. o, saatler süren analizleri saçma ve zaman kaybı olarak görüyordu. (bkz:
temel analiz). herkes günlerce şirketlerin bilançoları üzerine analizler yaparken, o uyanıp gazeteleri okuyor toplumun genel psikolojisini yakalamaya çalıyordu. çünkü yatırım ona göre tam anlamıyla psikolojik bir şeydi. toplumun psikolojisini en doğru şekilde yakalayan ise başarıyla ödüllendirilirdi. “güzellik yarışmasında kimin birinci olacağını bilmek istiyorsanız önemli olan sizin en güzel bulduğunuz değildir; yarışmanın birincisini bilebilmek için diğer jüri üyelerinin ne düşündüğünü bilmek daha önemlidir.” ya da “değerlerinin 30 olması gerektiğine inandığınız, ancak halkın ona 20 değer biçtiği bir yatırım aracına 25 ödemek mantıklı değildir” diyecektir.
bir dünya para sisteminin kurulması gerektiğine inanmıştır.
bretton woods’ta alınan kararlar onun çalışmaları sayesinde alınabilmiştir. teorileri bir kriz döneminde filizlenmiş ve kabul görmüştü. teorilerinin zayıflaması da yine başka bir kriz ile olmuştur. (bkz:
petrol krizi). stagflasyon kavramını da keynes görememişti.
kendisi halen iktisat öğrencilerinin azılı düşmanı olarak görevini sürdürmektedir.
öldüğünde ardında şu eserleri bırakmıştır;
- istihdam, faiz ve paranın genel teorisi "genel teori"
- hint parası ve maliyesi
- barışın iktisadi sonuçları
- para reformu üzerine
- refaha götüren yol
(bkz:
the fable of the bees)
