jim crow yasaları  

amerikalıların kendinden gayrısına tahammülsüzlüğünün yasalaşmış hallerindendir; yaklaşık 100yıl yürürlükte kalan yasalardır. abd süper(!) gücünün, gücünü yetirebildikleri üstünde ne kadar küçük düşürücü, onur kırıcı olabildiğini hukuki kanıtlarıdır. kamusal alan da dahil olmak üzere yaşam alanlarının tümünde zencilere ve beyazlara ayrı muamele yapıp beyazları, asla kendilerinden saymadıkları zenci amerikalılara karşı kayırmayı, onlara pislik muamelesi yapmayı öngörür. bu yasalara uymayan para ve hapis cezasına çarptırılır. bir zenci, medeni(!) beyaz insanla yanyana duramaz, aynı yerden alış-veriş yapamaz hatta ve hatta aynı kenefe mıçamaz!! beyaz adamın psikopatlık raddesindeki ruhunu tespitte sıkı girdi veren yasalardır bu yasalar.
mevzuyla ilgili langston hughes un insanın ruhunu ince ince ağlatan bi şiiri vardır:

bu atlı karıncanın bayım,
jim crow kısmı nerde?
ben binmek istiyorum da...
aşağıda
güneyde
benim geldiğim yerde
beyaz ve renkliler oturamazlar yanyana ,
aşağıda
güneyde
trenlerde hep bir jim crow vagonu vardır.
otobüslerde de arkaya oturturlar bizi..
fakat bir atlı karıncanın
arkası olmaz, peki
siyah bir çocuğun
binebileceği at hangisi ?

louisiana, georgia, florida, texas, alabama, tennessee, virginia, south carolina, mississippi, north carolina ve arkansas eyaletlerinde neredeyse 1970'lere kadar devam eden yasalardır. bu yasalara göre beyazlarla beyaz olmayanlar toplumda ayrı takılacak, ayrı okullara gidecek, ayrı hastahanelere gidecek, ayrı otobüslerde yolculuk edecek, ayrı tribünlerden maç izleyecek, ayrı kiliseye gidecekti. hatta umumi tuvaletler bile beyaz olanlar ve olmayanlar için diye ikiye ayrılmışti bu devirde.

ingiliz bir komedyenin 1800'lerde yüzüne kömür sürüp utanç verici hareketler yapıp aklı sıra siyahları iğrenç varlıklar gibi göstermesiyle ünlenen bir karakter aslında. yasaya gelince renkliler sınıflandırmasına sadece afrika kökenlileri de değil, amerikan yerlileri, hispanikleri, melezleri, yahudileri de koyan yasa. amaç beyazların endüstrisine el atan her kesimi dışlamak. bu insanlık dışı yasalar ancak 64'de kalktı; martin luther king'in ölmesiyle.