jacques lacan*  

david lynch filmlerini çözmek istiyorsanız mutlaka hakkında bilgi sahibi olmanız gereken insan.

(bkz. lost highway)
(bkz. mulholland drive)

jacques lacan. fransız psikolog. makalelerini ecrits isimli kitabında toplamıştır. okuyabilene aşkolsundur...
(bkz: bana bu uktelerle gelmeyin)

"bilinçdışı arzu asla tatmin edilemez. insan hep düşlerinin peşinde koşar, fakat sadece düşkırıklıklarıyla ilerler"... dikkat çekici bir giriş sayfası hazırlamışlar: http://www.lacan.com

slavoj zizek in fazlaca etkilendiği düşünür

kültürün söylemler üzerinden yürüdüğünü söyleyerek ses getiren bir kuram getirir.farklı benler arasındaki geniş ilişkiyi ve dilleri araştırır.ayrıca insanların öznelliklerini belirleyen 3 order'ı vardır.
-imaginary
-symbolic
-reality

(bkz: lacancı marksist)

"kadının doğum öncesi ve sonrası tüm deneyimleri, toplumsal yapı tarafından belirlenir. pasif ve yardıma muhtaç olarak kurgulanır, toplumsal yaşama katılmamaları sağlanır"

freud'u "okuyan" fransız düşün adamı. psikoanalitik eleştiride freud kadar (ki çoğu zaman daha fazla) lacan metinleri kullanılır. bazı söylemleri yüzünden (kadın yoktur gibi) feministlerin eleştirilerine maruz kalmıştır. oysa lacan'ın kurguladığı dünya düzeninde bu cümle gayet mantıklıdır zira lacan'a göre çocuğun sosyal bir birey olabilmesi babanın düzeni olarak da adlandırılan (ve dil ile temsil edilen) symbolic order'a geçişi yoluyla mümkündür. bu düzenin eril bir alan olduğu düşünüldüğünde burada kadının var olmaması, yok olması kendi içerisinde gayet tutarlı bir yaklaşımdır.

dil paranteze alınamaz, insanın arzusunun nesnesi yoktur, kadınlık erkeğin gözünde kurulur gibi veciz saptamaları olan fransız psikanalist. post freudiyen ekollerin epey taraftar topladığı dönemde, ilk dönem freud terminolojisine vurgu yapmıştır. freud'un topografik kuramına yaptığı göndermeler daha belirgindir .engin bilgi birikimi, anlaşılması bir hayli külfetli olan kuramsal formülasyonlarını dillendirirken hemen göze çarpar. yapısalcılıktan göstergebilime, antroplojiden mitolojiye her alanda zihinsel uğraşı vardır. sorbonne'da ders de vermiştir. ve bu arada yaptığı ilginçlikler saymakla bitmez.

"erkeğin simgesel alanında kadına dair sabit tek bir gösterilen yoktur. kadının olmaması onun üstünlüğüdür." diyerek eril düzenin tamamlanmış erkek imgesine karşın tamamlanamamış ve dinamik kadın oluşa işaret etmiştir.

(bkz: slavoj zizek)

bilinçdışı için birbirini kesen üç ayrı tanım getirmiş olan psikanalisttir.

1. bir boşluk olarak bilinçdışı.
2. dil gibi yapılanmış bilinçdışı.
3. öteki’nin söylemi olarak tezahür eden bilinçdışı.

belki de çok mühim şeylerden bahsetmemiştir; bir erkek vardır, bir vajina peşinde koşar- oysa ki bu süre içinde aşık olduğunu sanır- sonrasında o vajinayla ilişkiye girer ya da giremez;

girerse arzunun o meşum nesnesi (objet petit a) bir boşluğa düşer ve aşk penis vajinaya girdiği anda yerini sevgiye bırakır. oysa aşk arzu demektir ve arzu ise hep vardır. yani doldurulamaz olan o boşluk erkeğin başka bir vajina peşinde koşmasını sağlar.

giremez bazen, ve işte bunun sonu ilahi aşka kadar varabilir bazen. çünkü arzu arzulamaya devam eder ve sahip olunamayan giderek büyür.

keza göğüs çatalı da aynı şeydir. göremediğimiz anda büyüleyen lakin serbest kaldığında yağ kütlelerini görmemizden başka işe yaramayan bu şeyler. çünkü, görebildiğimiz anda arzu yokolur.

çok teferruatlı dil meselelerinin yanında bunlardan da bahsetmiştir lacan. pek bir eril merkezli görünse de arzular önemli şeylerdir elbet, ve bu cihette lacan mühim meslelerden bahsetmiştir.

"ecrits" de "mirror face".

1.yani aynaya baktığında bir çocuk,kendi yüzünü
gördüğü ilk anda varolmaya başlar. "mirror face"

2.insan düşüncesini yazabildiği anda, bu kendisinin ki olur.

psikoloji ve psikanaliz alanına katkılarıyla freudian teoriyi geliştiren bir yanıyla da altüst eden düşünür, filozof, analist her ne demek isterseniz.

tüm lacanian teorinin temeli şu. bilinçaltı hakikati verir. hakikatin yoludur. siz ne kadar saklamak isteseniz de, kelimeler yalan söylese de - çünkü kelimeler egonun konuşmanın öznesinin istediğidir- bilinçaltınız söylemez.

ve bilinçaltı kendini konuşmanın kesildiği, sözün bittiği, söze gerek kalmadığı yerlerde dışa vurmayı tercih eder, rüyalar, kekelemeler gibi - çok başka yerler de var tabi onları dahil etmiyoruz-

freudian teoriden farkı bilinçaltını şu meşhur buzdaginin altına hapsetmemesi aslında bizzat bilinçaltını bilinçliliğimizin bir parçası yapması, hatta bilinçaltının ele geçtiği anlarda kendimize daha açık daha dürüst olduğumuzu söyleyebilmesidir.

çocuk gelişimi ve toplumsallaşması üzerine de çalışmaları olmuştur, oedipus kompleksine muhteşem bir burgu vermiştir, gelişimimizin temel bir boyutu haline getirmiştir.

lacanın işleri saymakla bitmez. daha fazla hep daha fazla diyorsanız:

(bkz: objet petit a)

(bkz: jouissance)