çizgi roman endüstrisinin doğduğu ve geliştiği dönemlerde çok etkin rolü olan bir çizer ve yazar. 1917 tarihinde jacob kurtzberg ismiyle dünyaya geldi fakat yahudi kimliğini saklamak için mi yoksa sadece akılda kalıcı ve daha karizmatik bir isme sahip olmak için mi bilemiyoruz adını jack kirby olarak değiştirdi.
kirby çizgi roman dünyasının gördüğü en üretken isimlerden biriydi. o kadar çok ve farklı çizgi karakter üzerinde çalıştı ki listeyi görünce insanın ağzı açık kalıyor. çalışma azmi ve yeteneği onu bugün alanında en saygı duyulan kişilerden biri haline getirdi. nitekim "the king" lakabını almıştı.
aslında kirby'nin hayat hikayesi takip edildiğinde aynı zamanda çizgi romanın da gelişim süreci izlenebiliyor.
çizgi roman konsepti henüz tam oturmamışken dönemin popüler çizgi tarzı olan animasyonlarda bir süre çalıştı. temel reis* çizgi filmlerinde çalıştığını görmek beni şaşırttı açıkçası. fakat animasyon dünyasını kendine uygun bulmadı. ilk zamanlar çizgi roman denen hadise gazetelerin çizgi bantlarının toplanarak tekrar yayınlanmasından ibaretti. sonrasında yavaş yavaş yeni hikaye ve çizimlerle çizgi romanlar basılmaya ve bunlar ilgi görmeye başladı. amerikalılar bu döneme çizgi romanın altın çağı diyor. ikinci dünya savaşının başlangıcıyla 1950'lerin ikinci yarısına kadar süren bu dönemde superman (kirby bir süre superman de çizdi) ve birçok oldschool super kahraman yaratıldı. işbu dönemde kirby de marvel'a henüz adı marvel değilken çalışma arkadaşıyla captain america'yı yarattı. (1941)
zamanının birçok ilgi çeken ancak günümüze taşınmayan çizgi romanında çalıştıktan sonra bu sefer amerikalıların silver age of comics dedikleri dönemde (1950'lerin sonu - 70'lerin başı) stan lee ile iyi bir ekip oluşturdular ve hala genç dimağlarda yer etmeye devam eden birçok karakter yarattılar: fantastic four, hulk, x-men, iron man, thor...
çizgi romanlarda writer, penciler, inker, letterer, colorist gibi isimlerin sıralandığı credits kısımları bulunur ve oluşturulan bir karakter için doğal olarak herkes writer hanesine bakarak o ismi yaratım sürecindeki asıl kişi kabul eder. çizerin, karakterin görünüşünü bile yazarın direktifleriyle şekillendirdiği düşünülürse genel için doğru bir yargıdır bu. ancak kirby sıradan bir çizer değildi. karakterlerin yaratım sürecinde aktif olarak yer alır ve çoğu zaman yazar kadar katkıda bulunurdu.
bu bağlamda spider-man'in ilginç bir hikayesi vardır. spidey'nin yaratıcıları olarak stan lee ve steve ditko bilinir. bu doğru sayılır fakat işin çoğu kişi tarafından bilinmeyen yönü ilk olarak kirby'nin dostu stan lee'nin isteği üzerine örümcek temalı bir süper kahramanla ortaya çıkmış olmasıdır. tabii lee ve ditko, kirby'nin sunduğu karakteri bir hayli değiştirmişler. ancak mesela spider-man'in ilk lanse edildiği çizgi roman olan amazing fantasy #15'in kapak çizimi jack kirby'nindir.
sürekli çalışıyorlar, devamlı yeni çizgi romanlar ve yeni karakterler üretiyorlardı. o zamanlar credits'te isminin görünmesinin ya da hangi karakterde kimin ne kadar payının olduğunun çok önemi yoktu. bunu dert edecek zamanları da yoktu. kaldı ki o dönem çizgi romanın mütevazı paralar getirdiği bir dönemdi. düşünsenize amazing spider-man 12 cent'ten satılıyordu. bu yüzden çoğu şey anca üstünden uzun yıllar geçtikten sonra merak edilerek araştırılmıştı. oldukça yaşlı iki adamın (stan ve jack) onlarca yıl önce neyi nasıl yaptıklarını kendilerinden dinlemek zaten çok zorken bir de kirby'nin zayıf hafızası bu konularda araştırmacılar ve meraklılar için işleri iyice güçleştirmişti.
ne yazık ki kirby stan lee kadar şanslı olamadı. lee marvel'la davasından büyük imtiyazlar kazanarak ayrılırken, kirby orijinal çizimlerini bile doğru düzgün geri alamamıştı. kirby freelancer çalışmayı seviyor, bir şirkete bağlanmaktan hoşlanmıyordu. timely comics, atlas comics ve marvel comics sürecini görmüş ve marvel'a büyük sükse kazandırmıştı ama anlaşmazlık yaşadığı dönemlerde dc için de çalışmıştı. belki de bu yüzden marvel kendisine stan lee kadar çok şey borçlu olduğu bu harika adamı ilerleyen yaşında cezalandırmayı seçmişti. 1994'te öldüğünde milyon dolarların oluk oluk akmasını sağlayacak çizgi karakterlerin sinemaya aktarılma furyasından çok uzaktaydı.
