eski roma döneminde zeus'un simgesi olan gezegen..
güneş sisteminin en büyük gezegeni.. sıraya göre 5.gezegen..çapı 142,800 kmdir..kütlesi yaklaşık 1.90 x 10^27 kgdır..ortalama yogunluğu 1314 kg/m^3 dür..
güneş sisteminin en büyük gezegeni, güneşte en yakın 5. gezegen, gaz devlerinden bir tanesi. çevresinde katmanlar halinde yassı ve şerit şeklinde halkalar vardır. içinde toz zerrelerinden ufak kaya parçalarına kadar envai çeşit pılı pırtı bulunur. kütlesi en büyük gezegendir. gökyüzünde çıplak gözle görülmesinin yanında, güneş sistemine dışardan gelen gökcisimlerinin çoğunu kendine çeker, aynı zamanda (bildiğim kadarıyla) asteroid kuşağı'ndan kaçan gökcisimlerini de dizginleyerek dünyaya yönelmesini önler. jüpiter'in burç, mitoloji efsanelerini bir kenara bırakırsak, insanlar için en hayati işlevi herhalde budur.
açgözlü insanoğlunu ilgilendiren bir diğer husus da europa'dır. çünkü bu uyduda bol keseden su bulunduğu anlaşılmıştır.
dünyanın koruyucu kalkanı vazifesini de gören gezegendir. dünya için diğer tüm gezegenlerden farklı bir yere sahiptir, dünyadan 10 kat daha büyük olan çekim kuvveti sebebiyle dünyaya çarpması muhtemel gök cisimlerini kendi üzerine çekerek dünyayı korur. tam tarihini hatırlayamadığım bir zamanda dünyaya çarpacak şekilde ilerleyen büyük bir gök taşını kendisine çekmiş ve çarpışma neticesinde jüpiter'in yüzeyinde dünya büyüklüğünde bir krater oluşmuştur.
dünya için bir nimettir. kıymetini bilelim, bak plüton'a n'oldu?
canımız, ciğerimiz, güneş sistemimizin en büyük gezegeni. dünya'nın 300 katı büyüklüğünde, çapı 143.884 km. bu eşşek kadar büyüklüğüne karşın bir günü; güneş sistemindeki gezegenler arasında en kısa günü yaşatan gezegen olduğundan 9 saat 55 dakika sürüyor. bu ne hız diyor, haftanın atraktifi seçiyoruz kendisini.
ayrıca bu gezegenimiz, en çok doğal uydusu olan gezegenler kategorisinde de birinciliği elden bırakmıyor. kendisinin 63 tane uydusu olduğu biliniyor. yay burcuna yakışan bir gezegen gerçekten.
bir istatistik de, güneş sisteminde kaydedilen en büyük çarpışmayla ilgili gelsin. 16-22 temmuz 1994 tarihleri arasında shoemarker-levy 9 kuyrukluyıldızının 20 küsür parçası jüpitere çarpmış. bu çarpışmalardan en şiddetli olanı, dünyadaki bütün nükleer silahların toplamından daha fazla bir şiddetle - 6 milyon megaton tnt- gerçekleşmiş. geçmiş olsun.
üzerindeki büyük kırmızı nokta, yüzyıllardır devam eden bir fırtınadır. su bulunmayan bir gezegence bir fırtınanın nasıl yüzyıllarca devam ettiği hala araştırma konusudur.
böyle tırt bir fotoğrafla jüpiter'in uydularını görünce insan ister istemez kendini o uyduları ilk kez gören galileo'nun yerine koyuyor; "vay be, o da yüzyıllar önce böyle bir şey görmüş olsa gerek." diyor içinden.
güneşin %99,86'sına sahip olduğu toplam güneş sistemi kütlesinin geriye kalanının yarısından fazlasına sahiptir. bir başka deyişle diğer tüm gezegenlerin kütleleri toplamının 2,5 katına...
gaz devi olarak, olabilecek en büyük ebada sahipken yıldız olacak kadar büyük kütleye sahip değildir. ancak güneşin %8'i kadar olabilseydi kendi içine çökerek yıldız olabilecek tepkimeleri başlatabilirdi.
ek:
jüpiter'in yıldız olabilmesi için şimdiki kütlesinden minimum 80-85 kat daha fazla kütleye sahip olması gerekir. bu sebepten gözümüze (merkür'den büyük ganymede uydusuna sahip olsa bile) o kadar da büyük gelmesin.
