izaydaş  

izmit'te bulunan bir tehlikeli ve tıbbi atık yakma tesisidir. bunun dışında tehlikeli atık ve evsel atık depolama alanlarına sahip hayli büyük ve kapsamlı bir tesistir. ayrıca türkiye'deki tek lisanslı tehlikeli atık yakma tesisidir.

tehlikeli atık yakılmasından dolayı dioksin, furan, halojen gazlar, ağır metaller gibi insan sağlığına son derece zararı olabilecek maddeler bacadan çıkma potansiyeline sahiptir. ancak filtreler vasıtasıyla bu gaz ve tozlar tutulmaktadır. bu sefer de baca filtrelerinden kirlilik miktarı yüksek su çıkmaktadır. bu su da arıtılmaktadır.

izaydaş hakkında çevreye çok zarar verdiğine dair söylentiler vardır. olabilir. bize hiçbir zaman söylenmez ama işletmede bozukluklar olabilir. ayrıca tahmin edilenler de vardır...

mesela tehlikeli atık yakılmasından, tehlikeli atık özelliği taşıyan kül ve cüruf çıkar. bu atığın depolanması gerekir. bunun için girinin başında bahsettiğim gibi izaydaş'ın tehlikeli atık depolama alanı vardır. ancak bu alan başta çok büyük yapılmış, büyük bir bölümü izaydaş'ın ilk senelerinde göt gibi açıkta kalmıştır. böyle alanların sahip olması gereken en önemli özellik sıvıyı alt tabakalara, dolayısıyla yeraltı sularına geçirmemesidir. yani sızdırmazlığının sağlanmasıdır. oysa sızdırmazlık sağlayan malzeme (geomembrane) serildiği gibi üzeri bir örtü atık tabakasıyla kaplanmalı ve ardından üstüne toprak dökülmeli bu şekilde havayla teması en aza indirilmelidir. aksi takdirde geomembrane sızdırmazlık özelliğini kaybeder. benim tahminim bugün o küllerin üstüne yağan yağmur pıtır pıtır alt tabakalara geçmekte, feci şekilde yeraltı suyu ve toprak kirlenmesine sebep olmaktadır. ancak bölgede kontrol kuyusu olmadığı için bu takip edilmemektedir.

bunun dışında işe gereklilik açısından bakıldığında, izaydaş kesinlikle gerekli bir tesistir. bütün trakya'nın ve kuzeybatı anadolu'nun tehlikeli atık yükünü çekmektedir ki bu da zaten türkiye sanayisinin büyük bölümü demektir. aksi takdirde bu atıklar muhtemelen toprağa gömülecek ya da denize dökülecektir ki bu da çevre felaketlerine yol açacaktır.

ancak izaydaş çok hassas bir tesistir. çok çok iyi yönetilmelidir.

"milletin etrafa dioksin yayıyor!" diyerek kapatılması için kampanya başlattığı tesistir. ancak unutulmamalıdır ki izaydaş türkiye'deki tek zararlı atık yakma tesisidir. birçok zararlı atık için tek uygun yol bu atıkların yakılması ve karbonmonoksit, su ve artık yakılamayacak olan kalıntıya dönüştürülmesidir. aksi takdirde zararlı atıkların gömülmesi, denize boşaltılması gibi saçma sapan faaliyetler olacaktır ve bu faaliyetler çok feci sonuçlar doğuracaktır. bu yüzden aptal halkımızın birkaç dandik çevre örgütünü destekleyip "izaydaşı kapatın ulea!" diye bağırması oldukça gerizekalı bir harekettir. türkiye'ye izaydaş kadar yakma kapasiteli yaklaşık 7-8 tesis daha gereklidir ki zararlı atıklarımızı tamamen yakabilelim.

izaydaş'tan çıkan dioksinler hakkında greenpeace örgütü bildiğimiz gibi birkaç ay önce bir rapor sunmuştu. raporu bir çek firmasına hazırlatmışlar. ve o çek firması dioksin arıtma sistemleri dizayn edip pazarlayan bir firma... çok enteresan! demek ki çok güvendiğimiz çevre örgütleri de çıkarları peşinde pis işlere bulaşabiliyor. o eylemleri yapmak ve o raporları yayınlamak için kim bilir o firmadan ne kadar para aldılar?

son derece gereksiz bir tesistir. ne lüzum var ona. hem pahalıdır. ayrıca dioksin de yayıyormuş. kapatalım anasını satayım. lüzumsuz yere adam çalıştırmayalım.
(bkz: zehirli atık gömmek/!azwepsa)
(bkz: 7850 ytl)

işe girmek için başvurmaya çalıştığım, bu amansız çalışmama rağmen bir türlü başımı vuramadığım zaten vursam da işe alınmaktan ziyade başımın ağrıyacağına kanaat getirdiğim katı atık arıtma tesisi.

yaklaşık 40000ton/yıl kapasiteye sahiptir. radyoaktif, patlayıcı madde ya da mezbaha atıklarını kesinlikle tesise kabul etmez. atıklar önce uygun bir şekilde depolanır. uygun dediğim açıkta yani... el değmeden yakmaya yollanır. 1000 santigrat derece sıcaklıkta 2 saat kadar döner fırında tutulur. çıkan gazlar da 5saniye kadar 1200derece sıcaklıktaki fırından geçerler. çıkan kül ayrılır ve tehlikeli atık depo sahasına yollanır. çıkan gazlar önce elektrostatik filtreye alınır. partikül giderimi sağlanır. venturi yıkayıcısından geçirilir, sonra kireç ile yıkanır. en son olarak ta aktif karbondan geçirilir. aktif karbon sistemi sonradan yapılmıştır. bu dioksin olayları olduktan sonra. gazlar bundan sonra da 75 metre yükseklikten atmosfere verilir.

ülkemiz endüstrisinden çıkan tehlikeli atık miktarı 40000ton'un çok üzerinde. haziran'da endüstriyel kirlenme konferansı'nda 2milyon ton/yıl gibi rakamlardan bahsedildi. ağzımız açık dinledik. izaydaş depo alanları dolduğu için 2007 yılına kadar atık kabul etmeyeceğini açıkladı. sorumluluk sahibi firmalar atıklarını kendi fabrikalarında depoluyorlar. ancak onlar da "yerimiz kalmadı" diye bağırıyorlar. tehlikeli atıklar gün geçtikçe daha büyük bir problem haline geliyor.

izaydaş'ın kurulum maliyeti 750milyon dolar kadardır. tesis kapasitesini arttırmaya yönelik planlar vardır.

bir işe yaramadığını söylemek kanaatimce biraz abartılı bir tavırdır. türkiye'nin tehlikeli atık sorununun çözülmesi için bunun gibi daha birçok yatırıma ihtiyaç vardır. ancak bu her şeyi yakma zihniyetinin değişmesi gerektiği kanaatindeyim.

izaydaş arıtma tesisi değildir. yakma bir arıtma yöntemi olarak görülmez.