çocuk* çok doğru düşünmüş aferim. şimdi insanın bi kendi vicdanına hesap vermesi var. bide tanrıya hesap vermesi var. hangisi daha kolay ? bence* insanın kendi vicdanına hesap vermesi çok zor, tanrıya hesap vermesi ise daha kolay. o yüzden vicdanıyla yüzleşmek yerine tanrıya hesap vermeyi tercih edenler daha kolay suç işleyebilirler.
çoban ne kadar çok kaval nağmesi bilirse, sürü o denli itaat eder çobana. din tabii ki gerekli. pardon! kaval nağmeleri diyorduk hah işte o çok gerekli.
"iyi insan" gibi tartışmaya açık ve aslında içi de pek dolu olmayan bir nitelemeyi göz önüne almazsak, yanlış olmayan ama eksik bırakılmış bir önerme gibi duruyor. bir manipülasyon aracı olarak din, insanların "kötü" şeyler yapması için yeter şart olabilir, fakat gerek şart değildir. eğer bu cümledeki "din"i "kutsal" ile değiştirirsek doğruya biraz daha yaklaşabiliriz sanırım. din, vatan, bayrak, namus, ırk, cins, nutella, öneriler çoğaltılabilir. yine, işbu alıntıdaki "kötü şeyler", görelilikten nasibini almış kötü şeylerdir, bunu da unutmayalım. yapanın gözünde bu şeylerin kötü ile hiçbir alakası yoktur. bir manipülatif olarak kutsal'ın başta gelen özelliğidir bu.
"karıncayı bile incitmezdi. neden böyle yaptı biz de anlayamadık."
sadece, iyi insan,kötü insan sınıflamasıyla bile çuvallayan önerme.iyilik de kötülük de her insanın içinde.
kötülüğün tartışılmaz kaynağı nefs ve çıkarlar.ama insanoğlu kötülüğünü meşrulaştırmak için kutsalı kötülüklerine kamuflaj yapmışlar tarih boyunca.ne haçlı seferleri ne de osmanlı fetihlerinin gerçek sebebi din değil.olaylara gerçekçi yaklaşan herkes gerçek sebepleri görebilir.
dinler istisnasız iyiliği öğütler hatta emreder.nefs ve vicdan arasında gidip gelen insanın iyiliğe yanaşmasında yardımcı bir faktör olan din birçok faydalı kavram gibi kötü emeller için kullanıldı elbet.ama suç insanın ta kendisinde.suç aletini din olarak seçilmişse bu dini suçlu kılmaz.din olmasaydı savaşlar,kötülükler olmazdı iması ile komik olmayalım.
"kötü insanların iyi insanları aldatmak, onlar üstünden işlerini görmek için din gerekir" diye düzeltilebilecek önerme.zira din adı altında, suudi arabistanda, kadınların tek başlarına sokakta gezmeleri(yanında 3 yaşında erkek çocuk olursa olabilir), öğretmen, hemşire, polis(onlar da kadınlarla iletişim için) harici çalışmaları yasaksa, dışarıya kara çarşaf olmadan çıkamıyorlarsa, daha doğrusu, özetle, "yanında erkek olmadan yaşayamıyorlarsa", evet, din kötülük için gereklidir.
gayet mantıklı, ama din kelimesi geniş olarak yorumlandığında daha da güzelleşen söz, önerme, artık her neyse.
burda din diye bahsedilen şeyden sadece semavi dinler anlaşılmamalı. mantık ve vicdanı etkisiz hale getirebilecek her türlü dogma din diye bahsedilen şeye dahildir. marksizmi, milliyetçiliği, sosyalizmi, sekülarizmi de dinleştirebilir insan. sorgulama mekanizmasını etkisiz hale getirecek kadar etkili olan her şey din olarak yorumlanabilir, bu cümle anlamlandırılırken.
karaktersizleştiren, tektipleştiren üstelik birarada yaşamak konusunda hiçbir işlevi olmayan her inanç (düşünce demiyorum, düşünmek gerekir düşünce olabilmesi için) burda bahsedilen din anlamına gelebilir.
bu harika söze karşı çıkarken "kime göre neye göre iyi, iyi ve kötü de görecelidir" dediği zaman bunu söyleyen dindar insan, kendi kendini haksız çıkardığını ve komik duruma düşürdüğünü fark etmiyor, o açıdan çok güzel bir sazan avı da denebilir. bu sözü haksız çıkarayım derken iyi ve kötünün göreceli olduğunu söylemek, kendinin de subjektif bir iyilik ve kötülük anlayışına sahip bir din kapsamında hareket ediyor olduğunu itiraf etmek olmuyor mu?
sözün kendisine gelince; ayakta alkışlanacak kadar doğru bir bakış açısı.
dini vicdanı rahatlamayı artıran bir durum olarak almak biraz saçma olur aslında.vicdan daha çok okul öncesi dönemde geçirilen bazı dönemlerin doğru bi şekilde atlatılması sonucu ortaya çıkar.yani bu dönemleri sorunlu bi şekilde geçirdiyse bi kişi,ne kadar dindar olursa olsun vicdanı rahatsızlık duyma standartları normal gelişimini tamamlamış bi insanınkinden farklıdır.din daha çok psikolojik rahatlamanın ve bilinmiyene bir nebzede olsa tatmin edici cevapların(bu tartışılabilir zira ben olmuyorum ama bi çoğunluk söz konusu) bulunabileceği bi kurumdur.kısaca steven weinberg bok yemiş arkadaşım,kendi vicdani problemlerini neden milyonlarca insanın inanışına yüklüyosun.
