müzik otoritelerine göre dünyanın çalması en zor enstrumanı kemandır. orkestra eserlerinde hem eşlik çalgısı hem de solist enstruman olarak kullanılır. keman çalınış bakımından ülkelere, kültürlere ve çalınan müzik tarzına göre çeşitlilik göstersede yapım aşamalarında ve ölçülerinde standartları olan bir enstrumandır. kemanlar yapımları itibari ile iki guruba ayrılırlar.
fabrikasyon kemanlar
el yapımı kemanlar
bu iki gurupta da kalite markalara ve yapimcısına göre farklılık gösterir. bunlar ilk başta göze çarpan faktörlerdir.
iyi bir
el yapımı keman dan söz edelim.
sap, yanlıklar ve alt tabla kelebek (akça ağaç) ağacından yapılmalıdır.
iyi yapımcılar bu ağacın hareli olanlarını tercih eder ve harelerin elemanlar arasında dekoratif uyum göstermesine dikkat ederler.
ses tablasında ise ladin veya köknar kullanılır.
burgular, baş eşik, tuşe, kuyruk, kuyruk düğmesi ve kuyruk bağı köprüsü
abanoz ağacındandır. köprüsü yine kelebek ağacından ama bu sefer pullu olanlarından seçilir.
bütün bu elemanlar ne kadar yıllanmış ağaçlardan (kurumuş) seçilirse o kadar iyi netice verir.
malzeme konusunda son cümle olarak ağacın kesiliş mevsiminin bile son derece önemli olduğunu söylemeliyiz. gelenksel enstruman yapımcıları dedelerinin kestiği ve raflarda yıllanan ağaçları kullanırlar ve onların kestiği ağaçlarıda bir sonraki torunlar...
iyi bir kemanda bütün dengeler ve oranlar yerinde olmalı, bütün parçaların ebatları standartlara uygun olmalıdır.
form boyu :36 cm
tel boyu(iki eşik arası uzunluk) :33 cm
tuşe boyu :27 cm
bas balkon boyu :27 cm
tuşenin üzerine konan mastarın köprü hizasında ses tablasıyla mesafesi :2.6 cm olmalıdır.
iyi bir kemanın ilk işaretlerinden birisi de temiz işçiliktir. temiz bir işçilikle yapılan kemanlarda işçiliği göstermek amacı ile açık renkler seçilir.
iyi bir kemanın cilasında tamamen doğal malzemeler kullanılır.
örnek : çiçek boyaları, damla sakızı,
gomelak cila gibi... cila malzemelerinin tamamı saf alkolde çözülen maddeler olmalıdır.
alt ve üst tablaların değişik bölgeleri değişik kalınlıklardadır. temel prensip ortadan yanlara doğru gidildikçe düzenli olarak incelmesidir. değişik yapımcılarda bu ölçülendirme sistemi küçük farklılıklar gösterse de temel prensip aynıdır.
bas balkon adından da anlaşılacağı gibi bas sesleri dengeler. onun için bu elemanın malzemesi, damar yapısı, ve damarları açısı, üst tablaya alıştırma ve yapıştırma şekli aynı zamanda yeri çok önemlidir. malzeme olarak sert ve sık damarlı ladin kullanılmalıdır.
tiz seslerin dengelenmesi can direği vasıtası ile olur. bu elemanda da sert ve sık damarlı ladin kullanılmalıdır. can direği köprünün sağ ayağının bastığı yerden 7-8 mm. geride durur.
kemanda ses deliğine şekil olarak benzediği için
f deliği denir. f deliğinin çentiği hizasına köprü konur.
orjinalinda kullanılan tel olarak karşımıza
kiriş çıkar ve en güzel tınıyı ondan alırız(kedi bağırsağı) ama günümüzde bu şans çok zayıf olduğundan sol-re-la telleri ipek üzerine sargılı, mi teli ise çelik alaşımlıdır.
bu konuda başarılı olan markalar arasında
thomastik,
pirastro,
dadario sayılabilir.
arşe moğol atlarının kuyruklarından alınan kıllarla yapılır (erkek olanlar tercih edilir), arşe ağacı olarak
fernenburg(demir ağacı) en makbul ağaçtır. bunun dışında tiki, gül ağacı gibi malzemeler de kullanılır.
ülkemizin bir çok enstrumanda olduğu gibi kemanda da en iyi yapımcısı
cafer açın dır.
bu bilgiler egeli enstruman yapımcısı
ali derya demir ile yapılan bir rakı sofrası muhabbetinde alınan notlardan oluşturulmuştur. copy paste filan değildir.
