|
|
- (bkz. acceleration)
- formülü a=v/t şeklinde olan fizik kavramı, vektörel bir büyüklüktür.
- yolun ikinci, hızın birinci türevi.
- hareket halindeki bir nesnenin belirli bir zaman dilimindeki hız değişiminin o zamana oranıdır.
- birimi metre/saniye^2 dir. örneğin bir cismin ivmesinin 5 m/s^2 olması demek, bir saniye sonra hızının 5 m/s daha artacağı anlamına gelir.
- bu ivme denen büyüklük anlık veya ortalama olabilir. ortalama ivmenin hesabı için, başlangıç anı, bitiş anı, bu iki andaki hız verilerinin mevcudiyeti yeterlidir. a(ortalama)=(v2-v1)/(t2-t1) ile olay çözülür. anlık ivme ise, herhangi bir t anı için hesaplanır ki, bunun hesaplanabilmesi için hızın zamana göre değişiminin bilinmesi ve anlık ivmenin tanımlanacağı andaki hız fonksiyonunun türevlenebilir olması gerekir. böylece a(anlık)=d(vi)/d(ti) olarak bulunabilir.
ivme hadisesi, hem newtonyen, hem de kuantum mekaniğinde ehemmiyetlidir. ekseri olarak newtonyen mekanikte önemli yer tutar. düşünün ki birim kütleye birim zamanda birim hız kazandırmak için bileşke olarak birim kuvvet uygulamanız gerekmektedir. olay kütle ve ivmede kilitlenir. ivme böyle bir ibnedir. öyle sadece "hızın zamana göre türevi" diye basit bir tanım yapıp aşağılanmaya gelmez. dinamiğin özü ivmedir.
|